Muziekleven - Bewerkingsoverzicht

W. van Gorsel: /* 20ste eeuw */

2025-03-07T10:00:26Z

20ste eeuw

← Oudere versie		Versie van 7 mrt 2025 10:00
Regel 37:		Regel 37:
	== 20ste eeuw ==		== 20ste eeuw ==
	[[Bestand:Manneke_23497.jpg\|250px\|thumb\|right\|Optreden van Psalmen op muziek van Sweelinck en Daan Manneke m.m.v. Bram Beekman in de Oostkerk in Middelburg, affiche 4 oktober 2009, ZB, Beeldbank Zeeland, recordnr. 23497]]		[[Bestand:Manneke_23497.jpg\|250px\|thumb\|right\|Optreden van Psalmen op muziek van Sweelinck en Daan Manneke m.m.v. Bram Beekman in de Oostkerk in Middelburg, affiche 4 oktober 2009, ZB, Beeldbank Zeeland, recordnr. 23497]]
	Pas na de Tweede wereldoorlog werden de mogelijkheden verwezenlijkt om zowel een [[Zeeuwse Muziekschool]] als een [[Zeeuws Orkest]] tot leven te brengen. De tegelijkertijd door de [[Zeeuwse Volksuniversiteit]] ontwikkelde initiatieven een keuze uit het aanbod der Nederlandse en buitenlandse muzikale podiumkunsten (symphonische ensembles, kamermuziekgezel schappen, solisten) over de provincie `te spreiden' (Stichting Cultuurspreiding Zeeland), gaf belangrijke vernieuwende impulsen aan de na-oorlogse ontwikkeling van het muziekleven in Zeeland.		Pas na de Tweede wereldoorlog werden de mogelijkheden verwezenlijkt om zowel een [[Zeeuwse Muziekschool]] als een [[Zeeuws Orkest]] tot leven te brengen. De tegelijkertijd door de [[Zeeuwse Volksuniversiteit. Stichting (z.v.u.)\|Zeeuwse Volksuniversiteit]] ontwikkelde initiatieven een keuze uit het aanbod der Nederlandse en buitenlandse muzikale podiumkunsten (symphonische ensembles, kamermuziekgezel schappen, solisten) over de provincie `te spreiden' (Stichting Cultuurspreiding Zeeland), gaf belangrijke vernieuwende impulsen aan de na-oorlogse ontwikkeling van het muziekleven in Zeeland.

	Concertpianist Jan Kuiler (1893-1976), die aan het Amsterdams conservatorium piano, viool en compositieleer studeerde, trad met succes op in Duitsland en elders in Europa. Daarna vestigde hij zich in Middelburg als muziekdocent en dirigent. Ook componeerde hij enkele vocale werken. Hij dirigeerde onder andere de Vlissingsche Oratoriumvereeniging, later overgenomen door de Kruiningse componist en organist [[Daan Manneke]] (geb. 1939). Deze laatste was weer een leerling van de Goesenaar [[Adriaan Kousemaker]] (1908-1984), organist, dirigent, componist en muziekuitgever (uitgeverij Ars Nova).		Concertpianist Jan Kuiler (1893-1976), die aan het Amsterdams conservatorium piano, viool en compositieleer studeerde, trad met succes op in Duitsland en elders in Europa. Daarna vestigde hij zich in Middelburg als muziekdocent en dirigent. Ook componeerde hij enkele vocale werken. Hij dirigeerde onder andere de Vlissingsche Oratoriumvereeniging, later overgenomen door de Kruiningse componist en organist [[Daan Manneke]] (geb. 1939). Deze laatste was weer een leerling van de Goesenaar [[Adriaan Kousemaker]] (1908-1984), organist, dirigent, componist en muziekuitgever (uitgeverij Ars Nova).

W. van Gorsel op 7 mrt 2025 om 09:59

2025-03-07T09:59:19Z

← Oudere versie		Versie van 7 mrt 2025 09:59
Regel 1:		Regel 1:
	~~{{Infobox~~
	~~\| above = Muziekleven~~
	}}
	In Zeeland heeft door de eeuwen heen een geanimeerd muziekleven bestaan. De enige publicatie die op dit moment vrijwel het gehele Zeeuws muziekverleden tot in de 20ste eeuw weergeeft, is van P. Scherft, ''Een speurtocht door Zeeuws muziekverleden.''		In Zeeland heeft door de eeuwen heen een geanimeerd muziekleven bestaan. De enige publicatie die op dit moment vrijwel het gehele Zeeuws muziekverleden tot in de 20ste eeuw weergeeft, is van P. Scherft, ''Een speurtocht door Zeeuws muziekverleden.''

W. van Gorsel: /* Romantiek - 19de eeuw */

2024-11-19T10:13:56Z

Romantiek - 19de eeuw

← Oudere versie		Versie van 19 nov 2024 10:13
Regel 36:		Regel 36:
	== Romantiek - 19de eeuw ==		== Romantiek - 19de eeuw ==
	[[Bestand:morks_235.jpg\|250px\|thumb\|left\|Jan Morks getekend door Th. Molkenboer, september 1917, tekeningen en prenten, ZB, Beeldbank Zeeland, recordnr. 0235]]		[[Bestand:morks_235.jpg\|250px\|thumb\|left\|Jan Morks getekend door Th. Molkenboer, september 1917, tekeningen en prenten, ZB, Beeldbank Zeeland, recordnr. 0235]]
	In de 19de eeuw dreef het muziekleven vooral op de plaatselijke muziekverenigingen en de muziekmeesters die daar als dirigent aan verbonden waren. Het muziekkorps van de stedelijke schutterij van Middelburg, opgericht in 1815, stond hier schijnbaar buiten, maar voorzag in een duidelijke behoefte en bleef dit ook doen onder brede lagen van de bevolking. Toen het in 1907 als schutterij muziek werd opgeheven herleefde het onder zijn dirigent [[Jan Morks]] onmiddellijk als Middelburgs Muziekkorps. Trouwens, overal in de provincie kwamen de sociale aspecten van actieve muziekbeoefening door amateurs tot hun recht in plaatselijke harmonieën [[fanfareorkesten]]. Sinds 1827 kende Middelburg een instrumentaal college eigenlijk een strijkorkestje onder de naam 'Uit Kunstliefde'. In 1834 volgde de nog bestaande zangvereniging (thans Koninklijke Oratoriumvereniging) `Tot oefening en Uitspanning'. Een sterke impuls voor het muziekleven in Nederland bracht de Maatschappij tot bevordering der Toonkunst, opgericht in 1829. In dat jaar had zij ook reeds een afdeling in Middelburg; later ook in Goes en Zierikzee. Middelburg scheidde zich later weer af uit onvrede over het feit dat Zeeland niet in aanmerking kwam voor de door Toonkunst georganiseerde muziekfeesten, zoals die elders in Nederland plaats vonden. Het provinciale antwoord hierop vormden de Zeeuwse muziekfeesten. Deze werden van 1847 tot 1869 door de Goese en Zierikzeese afdelingen van Toonkunst, in goede samenwerking met de afgescheiden Middelburgse afdeling gehouden en waren het bewijs van een bloeiend muziekleven in Zeeland. Reeds vóór de tijd van het georganiseerde muziekleven gaven professionele solisten concerten, dikwijls in een serie, waarop de burgerij kon intekenen zoals bijvoorbeeld in 1811 het geval was. Later werden de solisten meestal door de muziekverenigingen geëngageerd om tijdens hun concert op te treden. Bemiddeling door impressariaten was nog onbekend, maar de dirigenten en bestuursleden wisten door persoonlijke relaties befaamde zangers en instrumentalisten uit binnen- en buitenland naar Zeeland te halen. Belangrijke voorwaarde daartoe was een goede concertaccommodatie. In het Middelburgse abdijcomplex werd in 1839 aan de Groenmarkt een voor die tijd moderne zaal met uitstekende acoustische eigenschappen ingericht; aan het eind van de eeuw werd deze door een grotere vervangen. Ook elders kwamen concertzalen (Zierikzee, 1852) De zangscholen voor de jeugd hebben zeker hun bijdrage geleverd aan het muziekleven in Zeeland. De animo om een instrument te leren bespelen was minder groot, zij het dat piano- en vioollessen wel door particuliere muziekleraren gegeven werden. Het inmiddels ter ziele gegane `Uit Kunstliefde' en ook de in 1887 te Middelburg opgerichte `Vereniging voor Instrumentale Muziek' telde vrijwel uitsluitend strijkers onder haar uitvoerende leden. De nodige aanvulling met blazers kwam uit de schutterij- of militaire korpsen, later uit de elders gevestigde symphonieorkesten.		In de 19de eeuw dreef het muziekleven vooral op de plaatselijke muziekverenigingen en de muziekmeesters die daar als dirigent aan verbonden waren. Het muziekkorps van de stedelijke schutterij van Middelburg, opgericht in 1815, stond hier schijnbaar buiten, maar voorzag in een duidelijke behoefte en bleef dit ook doen onder brede lagen van de bevolking. Toen het in 1907 als schutterij muziek werd opgeheven herleefde het onder zijn dirigent [[Jan Morks]] onmiddellijk als Middelburgs Muziekkorps. Trouwens, overal in de provincie kwamen de sociale aspecten van actieve muziekbeoefening door amateurs tot hun recht in plaatselijke harmonieën [[Fanfare\|fanfareorkesten]]. Sinds 1827 kende Middelburg een instrumentaal college eigenlijk een strijkorkestje onder de naam 'Uit Kunstliefde'. In 1834 volgde de nog bestaande zangvereniging (thans Koninklijke Oratoriumvereniging) `Tot oefening en Uitspanning'. Een sterke impuls voor het muziekleven in Nederland bracht de Maatschappij tot bevordering der Toonkunst, opgericht in 1829. In dat jaar had zij ook reeds een afdeling in Middelburg; later ook in Goes en Zierikzee. Middelburg scheidde zich later weer af uit onvrede over het feit dat Zeeland niet in aanmerking kwam voor de door Toonkunst georganiseerde muziekfeesten, zoals die elders in Nederland plaats vonden. Het provinciale antwoord hierop vormden de Zeeuwse muziekfeesten. Deze werden van 1847 tot 1869 door de Goese en Zierikzeese afdelingen van Toonkunst, in goede samenwerking met de afgescheiden Middelburgse afdeling gehouden en waren het bewijs van een bloeiend muziekleven in Zeeland. Reeds vóór de tijd van het georganiseerde muziekleven gaven professionele solisten concerten, dikwijls in een serie, waarop de burgerij kon intekenen zoals bijvoorbeeld in 1811 het geval was. Later werden de solisten meestal door de muziekverenigingen geëngageerd om tijdens hun concert op te treden. Bemiddeling door impressariaten was nog onbekend, maar de dirigenten en bestuursleden wisten door persoonlijke relaties befaamde zangers en instrumentalisten uit binnen- en buitenland naar Zeeland te halen. Belangrijke voorwaarde daartoe was een goede concertaccommodatie. In het Middelburgse abdijcomplex werd in 1839 aan de Groenmarkt een voor die tijd moderne zaal met uitstekende acoustische eigenschappen ingericht; aan het eind van de eeuw werd deze door een grotere vervangen. Ook elders kwamen concertzalen (Zierikzee, 1852) De zangscholen voor de jeugd hebben zeker hun bijdrage geleverd aan het muziekleven in Zeeland. De animo om een instrument te leren bespelen was minder groot, zij het dat piano- en vioollessen wel door particuliere muziekleraren gegeven werden. Het inmiddels ter ziele gegane `Uit Kunstliefde' en ook de in 1887 te Middelburg opgerichte `Vereniging voor Instrumentale Muziek' telde vrijwel uitsluitend strijkers onder haar uitvoerende leden. De nodige aanvulling met blazers kwam uit de schutterij- of militaire korpsen, later uit de elders gevestigde symphonieorkesten.

	== 20ste eeuw ==		== 20ste eeuw ==

W. van Gorsel: /* Barok - 17de eeuw */

2024-11-19T10:12:30Z

Barok - 17de eeuw

← Oudere versie		Versie van 19 nov 2024 10:12
Regel 15:		Regel 15:
	== Barok - 17de eeuw ==		== Barok - 17de eeuw ==
	Over de particuliere muziekbeoefening in de middeleeuwen en in de 17de eeuw is weinig bekend. Uit de spaarzame gegevens blijkt instrumentenbezit aan orgels, clavecimbels en andere snaarinstrumenten. Zo kocht de vader van [[Adriaen Valerius]] het kleine orgel van de afgebroken St.-Maartenskerk te Middelburg. Valerius' Gedenckklanck en de Psalmen van [[Remigius Schrijver]] wijzen op een belangrijke huiselijke muziekbeoefening.		Over de particuliere muziekbeoefening in de middeleeuwen en in de 17de eeuw is weinig bekend. Uit de spaarzame gegevens blijkt instrumentenbezit aan orgels, clavecimbels en andere snaarinstrumenten. Zo kocht de vader van [[Adriaen Valerius]] het kleine orgel van de afgebroken St.-Maartenskerk te Middelburg. Valerius' Gedenckklanck en de Psalmen van [[Remigius Schrijver]] wijzen op een belangrijke huiselijke muziekbeoefening.
	Niettemin keerde, ondanks het streng calvinistisch klimaat, de stadsorganist in Middelburg weer terug. Hij bleef voorlopig uit de kerkdienst, maar bespeelde wel het orgel en het carillon van de Nieuwe Kerk ter verstrooiing van de burgers. Vanaf 1638 ontstond in Middelburg een nieuwe traditie van stadsorganisten, te beginnen bij [[Cornelis Dapper]] en gevolgd door lieden als [[Remigius Schrijver]], [[Pieter Bustijn]] en [[Willem Lootens]]. Schrijver en Busteijn wijdden zich onder meer aan een nieuwe toonzetting der psalmen. Daarnaast componeerden zij, net als Valerius, ook kamermuziek. Exemplarisch zijn Bustijns ''Suites pour le clavecin.'' In zekere zin vormde dergelijke ‘wereldse’ kamermuziek een tegenwicht voor de strenge eisen van de reformatie. Een ander voorbeeld van een voor de huiskamer componerend Zeeuwse musicus was [[Johan Snep]] uit Zierikzee. Hij schreef onder meer een verzameling Nederduytse liederen met een en twee stemmen en basso continuo en een bundel van tien sonates (suites) voor ''viola da gamba en basso continuo.''		Niettemin keerde, ondanks het streng calvinistisch klimaat, de stadsorganist in Middelburg weer terug. Hij bleef voorlopig uit de kerkdienst, maar bespeelde wel het orgel en het carillon van de Nieuwe Kerk ter verstrooiing van de burgers. Vanaf 1638 ontstond in Middelburg een nieuwe traditie van stadsorganisten, te beginnen bij Cornelis Dapper en gevolgd door lieden als [[Remigius Schrijver]], [[Pieter Bustijn]] en [[Willem Lootens]]. Schrijver en Busteijn wijdden zich onder meer aan een nieuwe toonzetting der psalmen. Daarnaast componeerden zij, net als Valerius, ook kamermuziek. Exemplarisch zijn Bustijns ''Suites pour le clavecin.'' In zekere zin vormde dergelijke ‘wereldse’ kamermuziek een tegenwicht voor de strenge eisen van de reformatie. Een ander voorbeeld van een voor de huiskamer componerend Zeeuwse musicus was [[Johan Snep]] uit Zierikzee. Hij schreef onder meer een verzameling Nederduytse liederen met een en twee stemmen en basso continuo en een bundel van tien sonates (suites) voor ''viola da gamba en basso continuo.''

	== Barok - 18de eeuw ==		== Barok - 18de eeuw ==

W. van Gorsel: /* Barok - 18de eeuw */

2024-11-19T10:11:35Z

Barok - 18de eeuw

← Oudere versie		Versie van 19 nov 2024 10:11
Regel 27:		Regel 27:

	Duyschot-orgel in de Nieuwe Kerk te Middelburg (foto: Evert Blaas & Jan M. Boone).		Duyschot-orgel in de Nieuwe Kerk te Middelburg (foto: Evert Blaas & Jan M. Boone).
	De opbloeiende orgelcultuur in het 18de- en 19de-eeuwse Zeeland was niet in de laatste plaats te danken aan de familie Lootens – een muzikale en artistieke familie. [[Willem Lootens]] was de bekendste, maar zijn broers, zoons en kleinzoons waren organist in Zierikzee, Goes en Arnemuiden. Willem werd op dertigjarige leeftijd organist van de Grote Kerk te Zierikzee en drie jaar later van de Nieuwe Kerk te Middelburg. Tijdens orgelconcerten in de Nieuwe Kerk demonstreerde hij de ruime mogelijkheden van het orgel. Daarnaast begaf hij zich in de muzikale kringen van de bovengenoemde [[Daniël Radermacher]]. In diens woning gaf Lootens muzieklessen en bespeelde het klavecimbel tijdens huisconcerten. Aansluitend componeerde hij huiskamermuziek, zoals Six divertimentos for the piano en Trois quatuors pour le clavecin ou l’orgue avec violon, alto et baso. Daarnaast schreef Lootens kerkmuziek.		De opbloeiende orgelcultuur in het 18de- en 19de-eeuwse Zeeland was niet in de laatste plaats te danken aan de familie Lootens – een muzikale en artistieke familie. [[Willem Lootens]] was de bekendste, maar zijn broers, zoons en kleinzoons waren organist in Zierikzee, Goes en Arnemuiden. Willem werd op dertigjarige leeftijd organist van de Grote Kerk te Zierikzee en drie jaar later van de Nieuwe Kerk te Middelburg. Tijdens orgelconcerten in de Nieuwe Kerk demonstreerde hij de ruime mogelijkheden van het orgel. Daarnaast begaf hij zich in de muzikale kringen van de bovengenoemde [[Radermacher (Rademaker, Rotarius)\|Daniël Radermacher]]. In diens woning gaf Lootens muzieklessen en bespeelde het klavecimbel tijdens huisconcerten. Aansluitend componeerde hij huiskamermuziek, zoals Six divertimentos for the piano en Trois quatuors pour le clavecin ou l’orgue avec violon, alto et baso. Daarnaast schreef Lootens kerkmuziek.
	Openbare concerten werden op dat moment nog nauwelijks gegeven. Weliswaar waren de orgelconcerten voor iedereen toegankelijk, maar verder was muziek iets voor binnenshuis. Alleen bij openbare gelegenheden klonk muziek. Als reden daarvoor schrijft Scherft het volgende:		Openbare concerten werden op dat moment nog nauwelijks gegeven. Weliswaar waren de orgelconcerten voor iedereen toegankelijk, maar verder was muziek iets voor binnenshuis. Alleen bij openbare gelegenheden klonk muziek. Als reden daarvoor schrijft Scherft het volgende:

W. van Gorsel: /* Barok - 18de eeuw */

2024-11-19T10:10:49Z

Barok - 18de eeuw

← Oudere versie		Versie van 19 nov 2024 10:10
Regel 23:		Regel 23:
	Langzamerhand kreeg het orgel in Zeeland opnieuw een functie, en wel in de Hervormde Kerk, aanvankelijk slechts voor en na de dienst, later ook voor de begeleiding van psalmgezang. Hier en daar voorzagen zelfs individuele gemeenteleden hun kerk van een compleet orgel. Omstreeks het midden van de 18de eeuw was het orgelspel algemeen ingeburgerd. Vanaf dat moment werden nieuwe kerkorgels, vaak met ruime afmetingen en muzikale mogelijkheden, plechtig ingewijd. Daarmee erkende men de stichtelijke (verheffende) werking van het orgelspel uitdrukkelijk. Aanvullend versterkten orgelconcerten de esthetische waardering voor de orgelkunst. In Goes bijvoorbeeld werd in de eerste helft van de 18de eeuw het orgel enige malen per week ’s avonds een uur bespeeld. Vooral het Middelburgse Oostkerkorgel werd zeer geprezen om zijn goede kwaliteiten.		Langzamerhand kreeg het orgel in Zeeland opnieuw een functie, en wel in de Hervormde Kerk, aanvankelijk slechts voor en na de dienst, later ook voor de begeleiding van psalmgezang. Hier en daar voorzagen zelfs individuele gemeenteleden hun kerk van een compleet orgel. Omstreeks het midden van de 18de eeuw was het orgelspel algemeen ingeburgerd. Vanaf dat moment werden nieuwe kerkorgels, vaak met ruime afmetingen en muzikale mogelijkheden, plechtig ingewijd. Daarmee erkende men de stichtelijke (verheffende) werking van het orgelspel uitdrukkelijk. Aanvullend versterkten orgelconcerten de esthetische waardering voor de orgelkunst. In Goes bijvoorbeeld werd in de eerste helft van de 18de eeuw het orgel enige malen per week ’s avonds een uur bespeeld. Vooral het Middelburgse Oostkerkorgel werd zeer geprezen om zijn goede kwaliteiten.
	De opleving van de orgelcultuur in Zeeland stimuleerde de muzikale ontwikkeling van Zeeuwen in het algemeen. Het muziekonderwijs in Middelburg en elders begon te groeien. De herwaardering voor muziek als kunstvorm verscherpte de eisen voor musici. De gemiddelde amateurmusicus kon als vanouds bij de beroepsmusicus terecht voor professionele scholing. Op hun beurt boden beroepsmusici zich via annonces aan en op die manier ontstond in Zeeland – zo rond het midden van de 18de eeuw – het beroep van docent.		De opleving van de orgelcultuur in Zeeland stimuleerde de muzikale ontwikkeling van Zeeuwen in het algemeen. Het muziekonderwijs in Middelburg en elders begon te groeien. De herwaardering voor muziek als kunstvorm verscherpte de eisen voor musici. De gemiddelde amateurmusicus kon als vanouds bij de beroepsmusicus terecht voor professionele scholing. Op hun beurt boden beroepsmusici zich via annonces aan en op die manier ontstond in Zeeland – zo rond het midden van de 18de eeuw – het beroep van docent.
	Het werd een trend om zelf in huiselijke kring muziek te maken. Er werd dan ook veel kamermuziek geschreven en uitgevoerd. Koopman en muziekminnaar [[Radermacher (Rademaker, Rotarius)\|Daniël Radermacher]] was de grote stuwkracht achter deze trend. Niet alleen stimuleerde hij de inrichting van de eerste concertzaal in Middelburg en de bouw van het eerste orgel in de Oostkerk, ook organiseerde hij in zijn kapitale woning ‘De grote Christoffel’ aan de Middelburgse Dam vele huisconcerten door amateurs en beroepsmusici. Onder deze laatsten bevond zich de Vlissingse organist mr. [[Joost Verschuere Reynvaan]], die zijn musicologisch woordenboek aan Radermacher opdroeg. In deze periode waren ook de zogeheten collegia musica zeer actief, muziekgezelschappen van amateurmuzikanten te Middelburg en Zierikzee. De leiding lag in de betrouwbare handen van professionele musici. Zo werd het collegium in Middelburg geleid door onder meer [[Remigius Schrijver]], [[Pieter Bustijn]], Benjamin Bouchart, [[Christian Ernst Graf]], [[Frans Joachim Heinrichs]] en [[Willem Lootens]]. [[Johan Snep was op zeker moment dirigent van het collegium musicum in Zierikzee.		Het werd een trend om zelf in huiselijke kring muziek te maken. Er werd dan ook veel kamermuziek geschreven en uitgevoerd. Koopman en muziekminnaar [[Radermacher (Rademaker, Rotarius)\|Daniël Radermacher]] was de grote stuwkracht achter deze trend. Niet alleen stimuleerde hij de inrichting van de eerste concertzaal in Middelburg en de bouw van het eerste orgel in de Oostkerk, ook organiseerde hij in zijn kapitale woning ‘De grote Christoffel’ aan de Middelburgse Dam vele huisconcerten door amateurs en beroepsmusici. Onder deze laatsten bevond zich de Vlissingse organist mr. [[Joost Verschuere Reynvaan]], die zijn musicologisch woordenboek aan Radermacher opdroeg. In deze periode waren ook de zogeheten collegia musica zeer actief, muziekgezelschappen van amateurmuzikanten te Middelburg en Zierikzee. De leiding lag in de betrouwbare handen van professionele musici. Zo werd het collegium in Middelburg geleid door onder meer [[Remigius Schrijver]], [[Pieter Bustijn]], Benjamin Bouchart, [[Christian Ernst Graf]], Frans Joachim Heinrichs en [[Willem Lootens]]. [[Johan Snep was op zeker moment dirigent van het collegium musicum in Zierikzee.
	Graf]] was, net als diens eerdergenoemde collega’s, tevens een verdienstelijk componist. Later kreeg hij een aanstelling als kapelmeester en componist aan het prinselijk Hof, maar uit zijn Middelburgse periode dateren zijn eerste twee opusnummers: twee ‘symphonieën’ en zes suites voor twee violen en basso continuo. Graf schreef ook het ''Duo économique pour 1 violon à 2 mains et 2 archets'', uit te voeren door twee musici, elk met hun eigen strijkstok op eenzelfde viool. Graf had in Den Haag veel charmante leerlingen waarmee hij dit opmerkelijke strijkwerkje wellicht vaak heeft geoefend.		Graf]] was, net als diens eerdergenoemde collega’s, tevens een verdienstelijk componist. Later kreeg hij een aanstelling als kapelmeester en componist aan het prinselijk Hof, maar uit zijn Middelburgse periode dateren zijn eerste twee opusnummers: twee ‘symphonieën’ en zes suites voor twee violen en basso continuo. Graf schreef ook het ''Duo économique pour 1 violon à 2 mains et 2 archets'', uit te voeren door twee musici, elk met hun eigen strijkstok op eenzelfde viool. Graf had in Den Haag veel charmante leerlingen waarmee hij dit opmerkelijke strijkwerkje wellicht vaak heeft geoefend.

W. van Gorsel: /* Barok - 18de eeuw */

2024-11-19T10:10:13Z

Barok - 18de eeuw

← Oudere versie		Versie van 19 nov 2024 10:10
Regel 23:		Regel 23:
	Langzamerhand kreeg het orgel in Zeeland opnieuw een functie, en wel in de Hervormde Kerk, aanvankelijk slechts voor en na de dienst, later ook voor de begeleiding van psalmgezang. Hier en daar voorzagen zelfs individuele gemeenteleden hun kerk van een compleet orgel. Omstreeks het midden van de 18de eeuw was het orgelspel algemeen ingeburgerd. Vanaf dat moment werden nieuwe kerkorgels, vaak met ruime afmetingen en muzikale mogelijkheden, plechtig ingewijd. Daarmee erkende men de stichtelijke (verheffende) werking van het orgelspel uitdrukkelijk. Aanvullend versterkten orgelconcerten de esthetische waardering voor de orgelkunst. In Goes bijvoorbeeld werd in de eerste helft van de 18de eeuw het orgel enige malen per week ’s avonds een uur bespeeld. Vooral het Middelburgse Oostkerkorgel werd zeer geprezen om zijn goede kwaliteiten.		Langzamerhand kreeg het orgel in Zeeland opnieuw een functie, en wel in de Hervormde Kerk, aanvankelijk slechts voor en na de dienst, later ook voor de begeleiding van psalmgezang. Hier en daar voorzagen zelfs individuele gemeenteleden hun kerk van een compleet orgel. Omstreeks het midden van de 18de eeuw was het orgelspel algemeen ingeburgerd. Vanaf dat moment werden nieuwe kerkorgels, vaak met ruime afmetingen en muzikale mogelijkheden, plechtig ingewijd. Daarmee erkende men de stichtelijke (verheffende) werking van het orgelspel uitdrukkelijk. Aanvullend versterkten orgelconcerten de esthetische waardering voor de orgelkunst. In Goes bijvoorbeeld werd in de eerste helft van de 18de eeuw het orgel enige malen per week ’s avonds een uur bespeeld. Vooral het Middelburgse Oostkerkorgel werd zeer geprezen om zijn goede kwaliteiten.
	De opleving van de orgelcultuur in Zeeland stimuleerde de muzikale ontwikkeling van Zeeuwen in het algemeen. Het muziekonderwijs in Middelburg en elders begon te groeien. De herwaardering voor muziek als kunstvorm verscherpte de eisen voor musici. De gemiddelde amateurmusicus kon als vanouds bij de beroepsmusicus terecht voor professionele scholing. Op hun beurt boden beroepsmusici zich via annonces aan en op die manier ontstond in Zeeland – zo rond het midden van de 18de eeuw – het beroep van docent.		De opleving van de orgelcultuur in Zeeland stimuleerde de muzikale ontwikkeling van Zeeuwen in het algemeen. Het muziekonderwijs in Middelburg en elders begon te groeien. De herwaardering voor muziek als kunstvorm verscherpte de eisen voor musici. De gemiddelde amateurmusicus kon als vanouds bij de beroepsmusicus terecht voor professionele scholing. Op hun beurt boden beroepsmusici zich via annonces aan en op die manier ontstond in Zeeland – zo rond het midden van de 18de eeuw – het beroep van docent.
	Het werd een trend om zelf in huiselijke kring muziek te maken. Er werd dan ook veel kamermuziek geschreven en uitgevoerd. Koopman en muziekminnaar [[Radermacher (Rademaker, Rotarius)\|Daniël Radermacher]] was de grote stuwkracht achter deze trend. Niet alleen stimuleerde hij de inrichting van de eerste concertzaal in Middelburg en de bouw van het eerste orgel in de Oostkerk, ook organiseerde hij in zijn kapitale woning ‘De grote Christoffel’ aan de Middelburgse Dam vele huisconcerten door amateurs en beroepsmusici. Onder deze laatsten bevond zich de Vlissingse organist mr. [[Joost Verschuere Reynvaan]], die zijn musicologisch woordenboek aan Radermacher opdroeg. In deze periode waren ook de zogeheten collegia musica zeer actief, muziekgezelschappen van amateurmuzikanten te Middelburg en Zierikzee. De leiding lag in de betrouwbare handen van professionele musici. Zo werd het collegium in Middelburg geleid door onder meer [[Remigius Schrijver]], [[Pieter Bustijn]], [[Benjamin Bouchart]], [[Christian Ernst Graf]], [[Frans Joachim Heinrichs]] en [[Willem Lootens]]. [[Johan Snep was op zeker moment dirigent van het collegium musicum in Zierikzee.		Het werd een trend om zelf in huiselijke kring muziek te maken. Er werd dan ook veel kamermuziek geschreven en uitgevoerd. Koopman en muziekminnaar [[Radermacher (Rademaker, Rotarius)\|Daniël Radermacher]] was de grote stuwkracht achter deze trend. Niet alleen stimuleerde hij de inrichting van de eerste concertzaal in Middelburg en de bouw van het eerste orgel in de Oostkerk, ook organiseerde hij in zijn kapitale woning ‘De grote Christoffel’ aan de Middelburgse Dam vele huisconcerten door amateurs en beroepsmusici. Onder deze laatsten bevond zich de Vlissingse organist mr. [[Joost Verschuere Reynvaan]], die zijn musicologisch woordenboek aan Radermacher opdroeg. In deze periode waren ook de zogeheten collegia musica zeer actief, muziekgezelschappen van amateurmuzikanten te Middelburg en Zierikzee. De leiding lag in de betrouwbare handen van professionele musici. Zo werd het collegium in Middelburg geleid door onder meer [[Remigius Schrijver]], [[Pieter Bustijn]], Benjamin Bouchart, [[Christian Ernst Graf]], [[Frans Joachim Heinrichs]] en [[Willem Lootens]]. [[Johan Snep was op zeker moment dirigent van het collegium musicum in Zierikzee.
	Graf]] was, net als diens eerdergenoemde collega’s, tevens een verdienstelijk componist. Later kreeg hij een aanstelling als kapelmeester en componist aan het prinselijk Hof, maar uit zijn Middelburgse periode dateren zijn eerste twee opusnummers: twee ‘symphonieën’ en zes suites voor twee violen en basso continuo. Graf schreef ook het ''Duo économique pour 1 violon à 2 mains et 2 archets'', uit te voeren door twee musici, elk met hun eigen strijkstok op eenzelfde viool. Graf had in Den Haag veel charmante leerlingen waarmee hij dit opmerkelijke strijkwerkje wellicht vaak heeft geoefend.		Graf]] was, net als diens eerdergenoemde collega’s, tevens een verdienstelijk componist. Later kreeg hij een aanstelling als kapelmeester en componist aan het prinselijk Hof, maar uit zijn Middelburgse periode dateren zijn eerste twee opusnummers: twee ‘symphonieën’ en zes suites voor twee violen en basso continuo. Graf schreef ook het ''Duo économique pour 1 violon à 2 mains et 2 archets'', uit te voeren door twee musici, elk met hun eigen strijkstok op eenzelfde viool. Graf had in Den Haag veel charmante leerlingen waarmee hij dit opmerkelijke strijkwerkje wellicht vaak heeft geoefend.

W. van Gorsel: /* Barok - 18de eeuw */

2024-11-19T10:09:30Z

Barok - 18de eeuw

← Oudere versie		Versie van 19 nov 2024 10:09
Regel 18:		Regel 18:

	== Barok - 18de eeuw ==		== Barok - 18de eeuw ==
	Uit de 18de eeuw zijn er meer gegevens, met name uit de tweede helft van deze eeuw. Clavecimbels, vooral die van de Antwerpse bouwers Ruckers, blijken dan in groten getale aanwezig te zijn, terwijl ook menige patriciër een kostbaar huisorgel voor zich liet bouwen door instrumentmakers als L. de Backen, [[Hendrik Hermanus Hess\|H.H. Hess]], [[Jacob Francois Moreau\|J.F. Moreau]] of [[Frederik van der Weele]]. In deze tijd kwam ook het concertwezen op. Regelmatig werden er concerten gegeven in de bovenzaal van het IJkkantoor aan het Molenwater te Middelburg met onder andere J.H. Heinrichs als kapelmeester en rondreizende beroemdheden als solisten. Initiatief hiertoe nam [[Daniël Radermacher]] die ook de stimulerende kracht was voor het organiseren van concerten in huiselijke kring.		Uit de 18de eeuw zijn er meer gegevens, met name uit de tweede helft van deze eeuw. Clavecimbels, vooral die van de Antwerpse bouwers Ruckers, blijken dan in groten getale aanwezig te zijn, terwijl ook menige patriciër een kostbaar huisorgel voor zich liet bouwen door instrumentmakers als L. de Backen, [[Hendrik Hermanus Hess\|H.H. Hess]], [[Jacob Francois Moreau\|J.F. Moreau]] of [[Frederik van der Weele]]. In deze tijd kwam ook het concertwezen op. Regelmatig werden er concerten gegeven in de bovenzaal van het IJkkantoor aan het Molenwater te Middelburg met onder andere J.H. Heinrichs als kapelmeester en rondreizende beroemdheden als solisten. Initiatief hiertoe nam [[Radermacher (Rademaker, Rotarius)\|Daniël Radermacher]] die ook de stimulerende kracht was voor het organiseren van concerten in huiselijke kring.
	[[Bestand:Muziekleven_35334.jpg\|225px\|thumb\|right\|Het Rijckre orgel in de Oostkerk in Middelburg, ca. 1990, prentbriefkaart, ZB, Beeldbank Zeeland, recordnr. 35334]]		[[Bestand:Muziekleven_35334.jpg\|225px\|thumb\|right\|Het Rijckre orgel in de Oostkerk in Middelburg, ca. 1990, prentbriefkaart, ZB, Beeldbank Zeeland, recordnr. 35334]]

W. van Gorsel: /* Barok - 18de eeuw */

2024-11-19T10:08:28Z

Barok - 18de eeuw

← Oudere versie		Versie van 19 nov 2024 10:08
Regel 23:		Regel 23:
	Langzamerhand kreeg het orgel in Zeeland opnieuw een functie, en wel in de Hervormde Kerk, aanvankelijk slechts voor en na de dienst, later ook voor de begeleiding van psalmgezang. Hier en daar voorzagen zelfs individuele gemeenteleden hun kerk van een compleet orgel. Omstreeks het midden van de 18de eeuw was het orgelspel algemeen ingeburgerd. Vanaf dat moment werden nieuwe kerkorgels, vaak met ruime afmetingen en muzikale mogelijkheden, plechtig ingewijd. Daarmee erkende men de stichtelijke (verheffende) werking van het orgelspel uitdrukkelijk. Aanvullend versterkten orgelconcerten de esthetische waardering voor de orgelkunst. In Goes bijvoorbeeld werd in de eerste helft van de 18de eeuw het orgel enige malen per week ’s avonds een uur bespeeld. Vooral het Middelburgse Oostkerkorgel werd zeer geprezen om zijn goede kwaliteiten.		Langzamerhand kreeg het orgel in Zeeland opnieuw een functie, en wel in de Hervormde Kerk, aanvankelijk slechts voor en na de dienst, later ook voor de begeleiding van psalmgezang. Hier en daar voorzagen zelfs individuele gemeenteleden hun kerk van een compleet orgel. Omstreeks het midden van de 18de eeuw was het orgelspel algemeen ingeburgerd. Vanaf dat moment werden nieuwe kerkorgels, vaak met ruime afmetingen en muzikale mogelijkheden, plechtig ingewijd. Daarmee erkende men de stichtelijke (verheffende) werking van het orgelspel uitdrukkelijk. Aanvullend versterkten orgelconcerten de esthetische waardering voor de orgelkunst. In Goes bijvoorbeeld werd in de eerste helft van de 18de eeuw het orgel enige malen per week ’s avonds een uur bespeeld. Vooral het Middelburgse Oostkerkorgel werd zeer geprezen om zijn goede kwaliteiten.
	De opleving van de orgelcultuur in Zeeland stimuleerde de muzikale ontwikkeling van Zeeuwen in het algemeen. Het muziekonderwijs in Middelburg en elders begon te groeien. De herwaardering voor muziek als kunstvorm verscherpte de eisen voor musici. De gemiddelde amateurmusicus kon als vanouds bij de beroepsmusicus terecht voor professionele scholing. Op hun beurt boden beroepsmusici zich via annonces aan en op die manier ontstond in Zeeland – zo rond het midden van de 18de eeuw – het beroep van docent.		De opleving van de orgelcultuur in Zeeland stimuleerde de muzikale ontwikkeling van Zeeuwen in het algemeen. Het muziekonderwijs in Middelburg en elders begon te groeien. De herwaardering voor muziek als kunstvorm verscherpte de eisen voor musici. De gemiddelde amateurmusicus kon als vanouds bij de beroepsmusicus terecht voor professionele scholing. Op hun beurt boden beroepsmusici zich via annonces aan en op die manier ontstond in Zeeland – zo rond het midden van de 18de eeuw – het beroep van docent.
	Het werd een trend om zelf in huiselijke kring muziek te maken. Er werd dan ook veel kamermuziek geschreven en uitgevoerd. Koopman en muziekminnaar [[Radermacher (Rademaker, Rotarius)\|Daniël Radermacher]] was de grote stuwkracht achter deze trend. Niet alleen stimuleerde hij de inrichting van de eerste concertzaal in Middelburg en de bouw van het eerste orgel in de Oostkerk, ook organiseerde hij in zijn kapitale woning ‘De grote Christoffel’ aan de Middelburgse Dam vele huisconcerten door amateurs en beroepsmusici. Onder deze laatsten bevond zich de Vlissingse organist mr. [[~~Joos~~ Verschuere Reynvaan]], die zijn musicologisch woordenboek aan Radermacher opdroeg. In deze periode waren ook de zogeheten collegia musica zeer actief, muziekgezelschappen van amateurmuzikanten te Middelburg en Zierikzee. De leiding lag in de betrouwbare handen van professionele musici. Zo werd het collegium in Middelburg geleid door onder meer [[Remigius Schrijver]], [[Pieter Bustijn]], [[Benjamin Bouchart]], [[Christian Ernst Graf]], [[Frans Joachim Heinrichs]] en [[Willem Lootens]]. [[Johan Snep was op zeker moment dirigent van het collegium musicum in Zierikzee.		Het werd een trend om zelf in huiselijke kring muziek te maken. Er werd dan ook veel kamermuziek geschreven en uitgevoerd. Koopman en muziekminnaar [[Radermacher (Rademaker, Rotarius)\|Daniël Radermacher]] was de grote stuwkracht achter deze trend. Niet alleen stimuleerde hij de inrichting van de eerste concertzaal in Middelburg en de bouw van het eerste orgel in de Oostkerk, ook organiseerde hij in zijn kapitale woning ‘De grote Christoffel’ aan de Middelburgse Dam vele huisconcerten door amateurs en beroepsmusici. Onder deze laatsten bevond zich de Vlissingse organist mr. [[Joost Verschuere Reynvaan]], die zijn musicologisch woordenboek aan Radermacher opdroeg. In deze periode waren ook de zogeheten collegia musica zeer actief, muziekgezelschappen van amateurmuzikanten te Middelburg en Zierikzee. De leiding lag in de betrouwbare handen van professionele musici. Zo werd het collegium in Middelburg geleid door onder meer [[Remigius Schrijver]], [[Pieter Bustijn]], [[Benjamin Bouchart]], [[Christian Ernst Graf]], [[Frans Joachim Heinrichs]] en [[Willem Lootens]]. [[Johan Snep was op zeker moment dirigent van het collegium musicum in Zierikzee.
	Graf]] was, net als diens eerdergenoemde collega’s, tevens een verdienstelijk componist. Later kreeg hij een aanstelling als kapelmeester en componist aan het prinselijk Hof, maar uit zijn Middelburgse periode dateren zijn eerste twee opusnummers: twee ‘symphonieën’ en zes suites voor twee violen en basso continuo. Graf schreef ook het ''Duo économique pour 1 violon à 2 mains et 2 archets'', uit te voeren door twee musici, elk met hun eigen strijkstok op eenzelfde viool. Graf had in Den Haag veel charmante leerlingen waarmee hij dit opmerkelijke strijkwerkje wellicht vaak heeft geoefend.		Graf]] was, net als diens eerdergenoemde collega’s, tevens een verdienstelijk componist. Later kreeg hij een aanstelling als kapelmeester en componist aan het prinselijk Hof, maar uit zijn Middelburgse periode dateren zijn eerste twee opusnummers: twee ‘symphonieën’ en zes suites voor twee violen en basso continuo. Graf schreef ook het ''Duo économique pour 1 violon à 2 mains et 2 archets'', uit te voeren door twee musici, elk met hun eigen strijkstok op eenzelfde viool. Graf had in Den Haag veel charmante leerlingen waarmee hij dit opmerkelijke strijkwerkje wellicht vaak heeft geoefend.

W. van Gorsel: /* Barok - 18de eeuw */

2024-11-19T10:07:21Z

Barok - 18de eeuw

← Oudere versie		Versie van 19 nov 2024 10:07
Regel 23:		Regel 23:
	Langzamerhand kreeg het orgel in Zeeland opnieuw een functie, en wel in de Hervormde Kerk, aanvankelijk slechts voor en na de dienst, later ook voor de begeleiding van psalmgezang. Hier en daar voorzagen zelfs individuele gemeenteleden hun kerk van een compleet orgel. Omstreeks het midden van de 18de eeuw was het orgelspel algemeen ingeburgerd. Vanaf dat moment werden nieuwe kerkorgels, vaak met ruime afmetingen en muzikale mogelijkheden, plechtig ingewijd. Daarmee erkende men de stichtelijke (verheffende) werking van het orgelspel uitdrukkelijk. Aanvullend versterkten orgelconcerten de esthetische waardering voor de orgelkunst. In Goes bijvoorbeeld werd in de eerste helft van de 18de eeuw het orgel enige malen per week ’s avonds een uur bespeeld. Vooral het Middelburgse Oostkerkorgel werd zeer geprezen om zijn goede kwaliteiten.		Langzamerhand kreeg het orgel in Zeeland opnieuw een functie, en wel in de Hervormde Kerk, aanvankelijk slechts voor en na de dienst, later ook voor de begeleiding van psalmgezang. Hier en daar voorzagen zelfs individuele gemeenteleden hun kerk van een compleet orgel. Omstreeks het midden van de 18de eeuw was het orgelspel algemeen ingeburgerd. Vanaf dat moment werden nieuwe kerkorgels, vaak met ruime afmetingen en muzikale mogelijkheden, plechtig ingewijd. Daarmee erkende men de stichtelijke (verheffende) werking van het orgelspel uitdrukkelijk. Aanvullend versterkten orgelconcerten de esthetische waardering voor de orgelkunst. In Goes bijvoorbeeld werd in de eerste helft van de 18de eeuw het orgel enige malen per week ’s avonds een uur bespeeld. Vooral het Middelburgse Oostkerkorgel werd zeer geprezen om zijn goede kwaliteiten.
	De opleving van de orgelcultuur in Zeeland stimuleerde de muzikale ontwikkeling van Zeeuwen in het algemeen. Het muziekonderwijs in Middelburg en elders begon te groeien. De herwaardering voor muziek als kunstvorm verscherpte de eisen voor musici. De gemiddelde amateurmusicus kon als vanouds bij de beroepsmusicus terecht voor professionele scholing. Op hun beurt boden beroepsmusici zich via annonces aan en op die manier ontstond in Zeeland – zo rond het midden van de 18de eeuw – het beroep van docent.		De opleving van de orgelcultuur in Zeeland stimuleerde de muzikale ontwikkeling van Zeeuwen in het algemeen. Het muziekonderwijs in Middelburg en elders begon te groeien. De herwaardering voor muziek als kunstvorm verscherpte de eisen voor musici. De gemiddelde amateurmusicus kon als vanouds bij de beroepsmusicus terecht voor professionele scholing. Op hun beurt boden beroepsmusici zich via annonces aan en op die manier ontstond in Zeeland – zo rond het midden van de 18de eeuw – het beroep van docent.
	Het werd een trend om zelf in huiselijke kring muziek te maken. Er werd dan ook veel kamermuziek geschreven en uitgevoerd. Koopman en muziekminnaar [[Daniël Radermacher]] was de grote stuwkracht achter deze trend. Niet alleen stimuleerde hij de inrichting van de eerste concertzaal in Middelburg en de bouw van het eerste orgel in de Oostkerk, ook organiseerde hij in zijn kapitale woning ‘De grote Christoffel’ aan de Middelburgse Dam vele huisconcerten door amateurs en beroepsmusici. Onder deze laatsten bevond zich de Vlissingse organist mr. [[Joos Verschuere Reynvaan]], die zijn musicologisch woordenboek aan Radermacher opdroeg. In deze periode waren ook de zogeheten collegia musica zeer actief, muziekgezelschappen van amateurmuzikanten te Middelburg en Zierikzee. De leiding lag in de betrouwbare handen van professionele musici. Zo werd het collegium in Middelburg geleid door onder meer [[Remigius Schrijver]], [[Pieter Bustijn]], [[Benjamin Bouchart]], [[Christian Ernst Graf]], [[Frans Joachim Heinrichs]] en [[Willem Lootens]]. [[Johan Snep was op zeker moment dirigent van het collegium musicum in Zierikzee.		Het werd een trend om zelf in huiselijke kring muziek te maken. Er werd dan ook veel kamermuziek geschreven en uitgevoerd. Koopman en muziekminnaar [[Radermacher (Rademaker, Rotarius)\|Daniël Radermacher]] was de grote stuwkracht achter deze trend. Niet alleen stimuleerde hij de inrichting van de eerste concertzaal in Middelburg en de bouw van het eerste orgel in de Oostkerk, ook organiseerde hij in zijn kapitale woning ‘De grote Christoffel’ aan de Middelburgse Dam vele huisconcerten door amateurs en beroepsmusici. Onder deze laatsten bevond zich de Vlissingse organist mr. [[Joos Verschuere Reynvaan]], die zijn musicologisch woordenboek aan Radermacher opdroeg. In deze periode waren ook de zogeheten collegia musica zeer actief, muziekgezelschappen van amateurmuzikanten te Middelburg en Zierikzee. De leiding lag in de betrouwbare handen van professionele musici. Zo werd het collegium in Middelburg geleid door onder meer [[Remigius Schrijver]], [[Pieter Bustijn]], [[Benjamin Bouchart]], [[Christian Ernst Graf]], [[Frans Joachim Heinrichs]] en [[Willem Lootens]]. [[Johan Snep was op zeker moment dirigent van het collegium musicum in Zierikzee.
	Graf]] was, net als diens eerdergenoemde collega’s, tevens een verdienstelijk componist. Later kreeg hij een aanstelling als kapelmeester en componist aan het prinselijk Hof, maar uit zijn Middelburgse periode dateren zijn eerste twee opusnummers: twee ‘symphonieën’ en zes suites voor twee violen en basso continuo. Graf schreef ook het ''Duo économique pour 1 violon à 2 mains et 2 archets'', uit te voeren door twee musici, elk met hun eigen strijkstok op eenzelfde viool. Graf had in Den Haag veel charmante leerlingen waarmee hij dit opmerkelijke strijkwerkje wellicht vaak heeft geoefend.		Graf]] was, net als diens eerdergenoemde collega’s, tevens een verdienstelijk componist. Later kreeg hij een aanstelling als kapelmeester en componist aan het prinselijk Hof, maar uit zijn Middelburgse periode dateren zijn eerste twee opusnummers: twee ‘symphonieën’ en zes suites voor twee violen en basso continuo. Graf schreef ook het ''Duo économique pour 1 violon à 2 mains et 2 archets'', uit te voeren door twee musici, elk met hun eigen strijkstok op eenzelfde viool. Graf had in Den Haag veel charmante leerlingen waarmee hij dit opmerkelijke strijkwerkje wellicht vaak heeft geoefend.