encyclopedie van zeeland - Gebruikersbijdragen [nl]

Hontenisse, Oud (hotenes, Hontenesse)

2025-01-28T14:12:47Z

Wim van Gorsel:

[[Bestand:Oud-Hontenisse1.jpg|thumb|right|300px| koetshuis van 't voormalige Hof te Zande, links in de nis deel van graf van Joos van Ghistele. Foto: C. de Boer/De Stem, 1975. Bron: ZB/Beeldbank Zeeland, rec.nr. 139308]]

Verdronken dorp en parochie in Oost Zeeuws-Vlaanderen. De naam bleef voortbestaan in die van de in 1970 gevormde gemeente [[Hontenisse]], nu gemeente [[Hulst]]. De oorspronkelijke betekenis is vooruitspringende hoek land (‘nesse’, landneus) in de Honte (Schelde).

==Geschiedenis==
Hontenisse wordt reeds in 1183 als Guntenesse vermeld en als parochie in 1233. Ze is voortgekomen uit het ontginningswerk dat cisterciënzer monniken van de abdij Ter Duinen er hebben verricht. Deze monniken verbleven in de uithof Ter Zande [[Kloosterzande]]. De parochie Hontenisse was toegewezen aan het kapittel van Oud-Munster (St.-Salvator) te Utrecht, maar ging in 1257 over in het bezit van het kapittel van de O.L.V.-kerk te Kortrijk. Het patronaatsrecht was in handen van de heren van Maelstede en later, door vererving, aan het huis Ghistele en de heren van Heule.

Bij de haardstedentelling van 1469 registreerde men voor Hontenisse het aanzienlijke aantal van 416 haardsteden.

In 1457 is in Hontenisse een nieuwe, grote kerk gebouwd die de H. Maagd en St.-Martinus als patroonheilige had. Door overstromingen in 1508, 1509 en 1511 was het lot van deze kerk snel bezegeld en moest zij worden afgebroken. De locatie, buitendijks op de slikken vóór de hoek van de [[Wilhelmuspolder]] en de [[Kruispolder]] was nog lang bekend als ‘het kerkhof’, aangezien er veel beenderen werden aangetroffen. In de twintigste eeuw waren fundamentresten en overige bouwrestanten bij zeer laag water nog goed te zien. In dit buitendijkse gebied is ook een groot aantal vondsten van Oud-Hontenisse afkomstig.

In 1520 moest men dus weer overgaan tot de bouw van een nieuwe kerk, op een terrein dat was afgestaan door de abdij van Ter Duinen in de [[Noorddijkpolder]]. Deze plaats werd voortaan aangeduid als Nieuw Hotenes. Deze kerk werd vermoedelijk kort na 1572 door de Watergeuzen verwoest. De parochie moest van die tijd af genoegen nemen met de kapel van het cisterciënzerhof Ter Zande. Na de verovering van Hulst in 1645 kwam genoemde kapel in het bezit van de gereformeerden. Zie voorts [[Kloosterzande]] en [[Groenendijk]].

==Auteur==
J.A. Trimpe Burger; herz. Jan J.B. Kuipers (2014)

==Literatuur==
*Amedeus Fruytier, S.O. Cist., Uit het rijke verleden van Hontenisse, haar Hof te Zande en omliggende plaatsen. Naar zijn onderzoekingen gedurende de jaren 1906-1922 (Bornem/Hontenisse, 1950)
[http://zoeken.zeeuwsebibliotheken.nl/?itemid=|library/vubissmart-zeeland|250714]

*M.K. Elisabeth Gottschalk, De Vier Ambachten en het Land van Saaftinge in de Middeleeuwen: een historisch-geografisch onderzoek betreffende Oost-Zeeuws-Vlaanderen (Assen 1984).
[http://zoeken.zeeuwsebibliotheken.nl/?itemid=|library/vubissmart-zeeland|394977]

*Jan J.B. Kuipers (red.), Sluimerend in slik. Verdronken dorpen en verdronken land in zuidwest Nederland (Middelburg/Vlisingen 2004) o.a. 48-49 nr. 77.
[http://zoeken.zeeuwsebibliotheken.nl/?itemid=|library/vubissmart-zeeland|1511071]

[[Categorie: Geografie]]
[[Categorie: Topografie]]
[[Categorie: Geschiedenis]]

Hontenisse, Oud (hotenes, Hontenesse)

2025-01-28T14:12:35Z

Wim van Gorsel:

[[Bestand:Oud-Hontenisse1.jpg|thumb|right|200px| koetshuis van 't voormalige Hof te Zande, links in de nis deel van graf van Joos van Ghistele. Foto: C. de Boer/De Stem, 1975. Bron: ZB/Beeldbank Zeeland, rec.nr. 139308]]

Verdronken dorp en parochie in Oost Zeeuws-Vlaanderen. De naam bleef voortbestaan in die van de in 1970 gevormde gemeente [[Hontenisse]], nu gemeente [[Hulst]]. De oorspronkelijke betekenis is vooruitspringende hoek land (‘nesse’, landneus) in de Honte (Schelde).

==Geschiedenis==
Hontenisse wordt reeds in 1183 als Guntenesse vermeld en als parochie in 1233. Ze is voortgekomen uit het ontginningswerk dat cisterciënzer monniken van de abdij Ter Duinen er hebben verricht. Deze monniken verbleven in de uithof Ter Zande [[Kloosterzande]]. De parochie Hontenisse was toegewezen aan het kapittel van Oud-Munster (St.-Salvator) te Utrecht, maar ging in 1257 over in het bezit van het kapittel van de O.L.V.-kerk te Kortrijk. Het patronaatsrecht was in handen van de heren van Maelstede en later, door vererving, aan het huis Ghistele en de heren van Heule.

Bij de haardstedentelling van 1469 registreerde men voor Hontenisse het aanzienlijke aantal van 416 haardsteden.

In 1457 is in Hontenisse een nieuwe, grote kerk gebouwd die de H. Maagd en St.-Martinus als patroonheilige had. Door overstromingen in 1508, 1509 en 1511 was het lot van deze kerk snel bezegeld en moest zij worden afgebroken. De locatie, buitendijks op de slikken vóór de hoek van de [[Wilhelmuspolder]] en de [[Kruispolder]] was nog lang bekend als ‘het kerkhof’, aangezien er veel beenderen werden aangetroffen. In de twintigste eeuw waren fundamentresten en overige bouwrestanten bij zeer laag water nog goed te zien. In dit buitendijkse gebied is ook een groot aantal vondsten van Oud-Hontenisse afkomstig.

In 1520 moest men dus weer overgaan tot de bouw van een nieuwe kerk, op een terrein dat was afgestaan door de abdij van Ter Duinen in de [[Noorddijkpolder]]. Deze plaats werd voortaan aangeduid als Nieuw Hotenes. Deze kerk werd vermoedelijk kort na 1572 door de Watergeuzen verwoest. De parochie moest van die tijd af genoegen nemen met de kapel van het cisterciënzerhof Ter Zande. Na de verovering van Hulst in 1645 kwam genoemde kapel in het bezit van de gereformeerden. Zie voorts [[Kloosterzande]] en [[Groenendijk]].

==Auteur==
J.A. Trimpe Burger; herz. Jan J.B. Kuipers (2014)

==Literatuur==
*Amedeus Fruytier, S.O. Cist., Uit het rijke verleden van Hontenisse, haar Hof te Zande en omliggende plaatsen. Naar zijn onderzoekingen gedurende de jaren 1906-1922 (Bornem/Hontenisse, 1950)
[http://zoeken.zeeuwsebibliotheken.nl/?itemid=|library/vubissmart-zeeland|250714]

*M.K. Elisabeth Gottschalk, De Vier Ambachten en het Land van Saaftinge in de Middeleeuwen: een historisch-geografisch onderzoek betreffende Oost-Zeeuws-Vlaanderen (Assen 1984).
[http://zoeken.zeeuwsebibliotheken.nl/?itemid=|library/vubissmart-zeeland|394977]

*Jan J.B. Kuipers (red.), Sluimerend in slik. Verdronken dorpen en verdronken land in zuidwest Nederland (Middelburg/Vlisingen 2004) o.a. 48-49 nr. 77.
[http://zoeken.zeeuwsebibliotheken.nl/?itemid=|library/vubissmart-zeeland|1511071]

[[Categorie: Geografie]]
[[Categorie: Topografie]]
[[Categorie: Geschiedenis]]

Bestand:Oud-Hontenisse1.jpg

2025-01-28T14:09:59Z

Wim van Gorsel:

Hontenisse, Oud (hotenes, Hontenesse)

2025-01-28T14:09:37Z

Wim van Gorsel:

[[Bestand:DannyBlind_pzc7oktober1995pag60.JPG|thumb|right|200px|Danny Blind houdt hoog op een trapveldje in Souburg, foto: archief PZC, Bron: [https://krantenbankzeeland.nl/issue/pzc/1995-10-07/edition/null/page/20 Krantenbank Zeeland, PZC, 7 oktober 1995, pag. 20.]]]

Verdronken dorp en parochie in Oost Zeeuws-Vlaanderen. De naam bleef voortbestaan in die van de in 1970 gevormde gemeente [[Hontenisse]], nu gemeente [[Hulst]]. De oorspronkelijke betekenis is vooruitspringende hoek land (‘nesse’, landneus) in de Honte (Schelde).

==Geschiedenis==
Hontenisse wordt reeds in 1183 als Guntenesse vermeld en als parochie in 1233. Ze is voortgekomen uit het ontginningswerk dat cisterciënzer monniken van de abdij Ter Duinen er hebben verricht. Deze monniken verbleven in de uithof Ter Zande [[Kloosterzande]]. De parochie Hontenisse was toegewezen aan het kapittel van Oud-Munster (St.-Salvator) te Utrecht, maar ging in 1257 over in het bezit van het kapittel van de O.L.V.-kerk te Kortrijk. Het patronaatsrecht was in handen van de heren van Maelstede en later, door vererving, aan het huis Ghistele en de heren van Heule.

Bij de haardstedentelling van 1469 registreerde men voor Hontenisse het aanzienlijke aantal van 416 haardsteden.

In 1457 is in Hontenisse een nieuwe, grote kerk gebouwd die de H. Maagd en St.-Martinus als patroonheilige had. Door overstromingen in 1508, 1509 en 1511 was het lot van deze kerk snel bezegeld en moest zij worden afgebroken. De locatie, buitendijks op de slikken vóór de hoek van de [[Wilhelmuspolder]] en de [[Kruispolder]] was nog lang bekend als ‘het kerkhof’, aangezien er veel beenderen werden aangetroffen. In de twintigste eeuw waren fundamentresten en overige bouwrestanten bij zeer laag water nog goed te zien. In dit buitendijkse gebied is ook een groot aantal vondsten van Oud-Hontenisse afkomstig.

In 1520 moest men dus weer overgaan tot de bouw van een nieuwe kerk, op een terrein dat was afgestaan door de abdij van Ter Duinen in de [[Noorddijkpolder]]. Deze plaats werd voortaan aangeduid als Nieuw Hotenes. Deze kerk werd vermoedelijk kort na 1572 door de Watergeuzen verwoest. De parochie moest van die tijd af genoegen nemen met de kapel van het cisterciënzerhof Ter Zande. Na de verovering van Hulst in 1645 kwam genoemde kapel in het bezit van de gereformeerden. Zie voorts [[Kloosterzande]] en [[Groenendijk]].

==Auteur==
J.A. Trimpe Burger; herz. Jan J.B. Kuipers (2014)

==Literatuur==
*Amedeus Fruytier, S.O. Cist., Uit het rijke verleden van Hontenisse, haar Hof te Zande en omliggende plaatsen. Naar zijn onderzoekingen gedurende de jaren 1906-1922 (Bornem/Hontenisse, 1950)
[http://zoeken.zeeuwsebibliotheken.nl/?itemid=|library/vubissmart-zeeland|250714]

*M.K. Elisabeth Gottschalk, De Vier Ambachten en het Land van Saaftinge in de Middeleeuwen: een historisch-geografisch onderzoek betreffende Oost-Zeeuws-Vlaanderen (Assen 1984).
[http://zoeken.zeeuwsebibliotheken.nl/?itemid=|library/vubissmart-zeeland|394977]

*Jan J.B. Kuipers (red.), Sluimerend in slik. Verdronken dorpen en verdronken land in zuidwest Nederland (Middelburg/Vlisingen 2004) o.a. 48-49 nr. 77.
[http://zoeken.zeeuwsebibliotheken.nl/?itemid=|library/vubissmart-zeeland|1511071]

AFBEELDING
Gemeente Hontenisse, na de gemeentelijke herindeling op 1 april 1970. Detailopname van de nis van het graf van Joos van Ghistele. Koetshuis van het voormalige Hof te Zande, met links de nis van het graf van Joos van Ghistele

[[Categorie: Geografie]]
[[Categorie: Topografie]]
[[Categorie: Geschiedenis]]

Hontenisse, Oud (hotenes, Hontenesse)

2025-01-28T14:06:26Z

Wim van Gorsel:

Verdronken dorp en parochie in Oost Zeeuws-Vlaanderen. De naam bleef voortbestaan in die van de in 1970 gevormde gemeente [[Hontenisse]], nu gemeente [[Hulst]]. De oorspronkelijke betekenis is vooruitspringende hoek land (‘nesse’, landneus) in de Honte (Schelde).

==Geschiedenis==
Hontenisse wordt reeds in 1183 als Guntenesse vermeld en als parochie in 1233. Ze is voortgekomen uit het ontginningswerk dat cisterciënzer monniken van de abdij Ter Duinen er hebben verricht. Deze monniken verbleven in de uithof Ter Zande [[Kloosterzande]]. De parochie Hontenisse was toegewezen aan het kapittel van Oud-Munster (St.-Salvator) te Utrecht, maar ging in 1257 over in het bezit van het kapittel van de O.L.V.-kerk te Kortrijk. Het patronaatsrecht was in handen van de heren van Maelstede en later, door vererving, aan het huis Ghistele en de heren van Heule.

Bij de haardstedentelling van 1469 registreerde men voor Hontenisse het aanzienlijke aantal van 416 haardsteden.

In 1457 is in Hontenisse een nieuwe, grote kerk gebouwd die de H. Maagd en St.-Martinus als patroonheilige had. Door overstromingen in 1508, 1509 en 1511 was het lot van deze kerk snel bezegeld en moest zij worden afgebroken. De locatie, buitendijks op de slikken vóór de hoek van de [[Wilhelmuspolder]] en de [[Kruispolder]] was nog lang bekend als ‘het kerkhof’, aangezien er veel beenderen werden aangetroffen. In de twintigste eeuw waren fundamentresten en overige bouwrestanten bij zeer laag water nog goed te zien. In dit buitendijkse gebied is ook een groot aantal vondsten van Oud-Hontenisse afkomstig.

In 1520 moest men dus weer overgaan tot de bouw van een nieuwe kerk, op een terrein dat was afgestaan door de abdij van Ter Duinen in de [[Noorddijkpolder]]. Deze plaats werd voortaan aangeduid als Nieuw Hotenes. Deze kerk werd vermoedelijk kort na 1572 door de Watergeuzen verwoest. De parochie moest van die tijd af genoegen nemen met de kapel van het cisterciënzerhof Ter Zande. Na de verovering van Hulst in 1645 kwam genoemde kapel in het bezit van de gereformeerden. Zie voorts [[Kloosterzande]] en [[Groenendijk]].

==Auteur==
J.A. Trimpe Burger; herz. Jan J.B. Kuipers (2014)

==Literatuur==
*Amedeus Fruytier, S.O. Cist., Uit het rijke verleden van Hontenisse, haar Hof te Zande en omliggende plaatsen. Naar zijn onderzoekingen gedurende de jaren 1906-1922 (Bornem/Hontenisse, 1950)
[http://zoeken.zeeuwsebibliotheken.nl/?itemid=|library/vubissmart-zeeland|250714]

*M.K. Elisabeth Gottschalk, De Vier Ambachten en het Land van Saaftinge in de Middeleeuwen: een historisch-geografisch onderzoek betreffende Oost-Zeeuws-Vlaanderen (Assen 1984).
[http://zoeken.zeeuwsebibliotheken.nl/?itemid=|library/vubissmart-zeeland|394977]

*Jan J.B. Kuipers (red.), Sluimerend in slik. Verdronken dorpen en verdronken land in zuidwest Nederland (Middelburg/Vlisingen 2004) o.a. 48-49 nr. 77.
[http://zoeken.zeeuwsebibliotheken.nl/?itemid=|library/vubissmart-zeeland|1511071]

AFBEELDING
Gemeente Hontenisse, na de gemeentelijke herindeling op 1 april 1970. Detailopname van de nis van het graf van Joos van Ghistele. Koetshuis van het voormalige Hof te Zande, met links de nis van het graf van Joos van Ghistele

[[Categorie: Geografie]]
[[Categorie: Topografie]]
[[Categorie: Geschiedenis]]

Hontenisse

2025-01-28T14:00:42Z

Wim van Gorsel:

[[Bestand:Hontenisse1.jpg|thumb|right|200px| Mr. Marinus Somers (1920-1995) houdt een toespraak tijdens een bijzondere raadsvergadering ter gelegenheid van diens afscheid als burgemeester van Hontenisse. Eén en ander vond plaats in het gemeentehuis van Hontenisse, aan het Hof te Zandeplein nr. 1 te Kloosterzande. Foto: collectie M. Somers, 29-11-1985. Bron: ZB/Beeldbank Zeeland, rec.nr. 169817]]

Voormalige gemeente in Oost Zeeuws-Vlaanderen, op 1 april 1970 gevormd uit de voormalige gemeenten Hontenisse en [[Vogelwaarde]]; oppervlakte 11578 ha; 7731 inwoners (1981), van wie 3363 in [[Kloosterzande]], waar zich het gemeentehuis bevindt. In de nieuwe gemeente liggen de dorpen en buurtschappen: [[Baalhoek]], [[Boschkapelle]], Delft, Drie-Gezusters, Duivenshoek, De Eek, [[Groenendijk]], [[Hengstdijk (hencsdic, Hinghesdic, Hincsdic, Henxdijc)|Hengstdijk]], Hoefkensdijk, Kampen, Kamperhoek, Kloosterzande, De Knapaf, Knuitershoek, De Kraai of Het Kraaike, Krever(s)hil(le), Kruisdorp, Kruispolder, Kruisweg, [[Kuitaart (cuytaerd, Coytaert)|Kuitaart]], Het Lammetje, [[Lamswaarde (lamswerd, Lamswaerd, Lamswerde, Lamzwaerde)|Lamswaarde]], Luntershoek, Margaretsedijk, Molenhoek, Noordstraat, Het Oliekot, Oostdijk, [[Ossenisse]], Oudestoof, [[Pauluspolder]], [[Rapenburg]], Ruischendegat, Rustwat, Saswijk, Schapershoek, Schuddebeurs, [[Stoppeldijk]], Stoppeldijkseveer, Strooie(n)stad, Ter Hole, Vogelfort, [[Vogelwaarde]], Walenhoek, [[Walsoorden]] en Zeedorp.

==Wapen==
Sinds 1817 voerde de gemeente Hontenisse een gedeeld wapen, rechts een Agnus Dei (het lam Gods met kruisvaart) van zilver op een blauw veld, dat is het wapen van Lamswaarde, en links een boom in een pot waartegen een hond opspringt, een voorstelling die al voorkomt op het zegel van Odinus Splinter van Hontenisse uit 1264. Na de gemeentelijke herindeling werd aan de nieuwe gemeente bij K B. van 2 september 1970 een geheel nieuw wapen verleend. Daarin herinnert de monnik aan de cisterciënzers van Ter Duinen, die het Hof ter Zande bewoonden en een groot aandeel hadden in de bedijkingen (vandaar de spade). De kievit komt uit het wapen van Vogelwaarde. De oranjeboom in een pot is afkomstig uit het oude wapen van Hontenisse, maar herinnert ook aan het kroondomein te Kloosterzande. De golvende schuinbalken wijzen op de vele overstromingen in dit gebied.

==Vlag==
De merkwaardige vlag van Hontenisse werd bij gemeenteraadsbesluit van 6 oktober 1971 ingesteld. De oranje driehoek in het blauwe veld verbeeldt de ligging van de gemeente op een landtong (nisse) in de Honte of Westerschelde, omzoomd door de dijk m(zwart met wit golfschuim). De kleuren oranje, wit, blauw, herinneren aan het kroondomein, dat een belangrijk deel van de gemeente uitmaakte.

==Geschiedenis==
De naam van de oude gemeente Hontenisse (gesticht in 1817 en genoemd naar het in 1508 verdronken dorp Oud-Hontenisse [[Hontenisse]], Oud-) is overgegaan op de nieuwe gemeente. De voormalige gemeente bestond uit verschillende dorpen en buurtschappen. Het belangrijkste wooncentrum ontstond in de omgeving van de reeds in de middeleeuwen, in de Zandpolder, gebouwde uithof Ter Zande, die toebehoorde aan de abdij Ter Duinen nabij Koksijde (B.) Het wooncentrum (dorp) kreeg de naam Kloosterzande (een klooster heeft er nooit gestaan).

==Auteur==
J.A. Trimpe Burger

==Literatuur==
Zie bibliografie, topografische ingang.

[[category:Topografie]]

[[category:Plaats Hulst]]

Hontenisse

2025-01-28T13:59:58Z

Wim van Gorsel:

[[Bestand:Hontenisse1.jpg|thumb|right|200px| Mr. Marinus Somers (1920-1995) houdt een toespraak tijdens een bijzondere raadsvergadering ter gelegenheid van diens afscheid als burgemeester van Hontenisse. Eén en ander vond plaats in het gemeentehuis van Hontenisse, aan het Hof te Zandeplein nr. 1 te Kloosterzande. Foto: collectie M. Somers, 29-11-1985. Bron: ZB/Beeldbank Zeeland, rec.nr. 169817]]

Voormalige gemeente in Oost Zeeuws-Vlaanderen, op 1 april 1970 gevormd uit de voormalige gemeenten Hontenisse en [[Vogelwaarde]]; oppervlakte 11578 ha; 7731 inwoners (1981), van wie 3363 in [[Kloosterzande]], waar zich het gemeentehuis bevindt. In de nieuwe gemeente liggen de dorpen en buurtschappen: [[Baalhoek]], [[Boschkapelle]], Delft, Drie-Gezusters, Duivenshoek, De Eek, [[Groenendijk]], [[Hengstdijk]], Hoefkensdijk, Kampen, Kamperhoek, Kloosterzande, De Knapaf, Knuitershoek, De Kraai of Het Kraaike, Krever(s)hil(le), Kruisdorp, Kruispolder, Kruisweg, [[Kuitaart (cuytaerd, Coytaert)|Kuitaart]], Het Lammetje, [[Lamswaarde (lamswerd, Lamswaerd, Lamswerde, Lamzwaerde)|Lamswaarde]], Luntershoek, Margaretsedijk, Molenhoek, Noordstraat, Het Oliekot, Oostdijk, [[Ossenisse]], Oudestoof, [[Pauluspolder]], [[Rapenburg]], Ruischendegat, Rustwat, Saswijk, Schapershoek, Schuddebeurs, [[Stoppeldijk]], Stoppeldijkseveer, Strooie(n)stad, Ter Hole, Vogelfort, [[Vogelwaarde]], Walenhoek, [[Walsoorden]] en Zeedorp.

==Wapen==
Sinds 1817 voerde de gemeente Hontenisse een gedeeld wapen, rechts een Agnus Dei (het lam Gods met kruisvaart) van zilver op een blauw veld, dat is het wapen van Lamswaarde, en links een boom in een pot waartegen een hond opspringt, een voorstelling die al voorkomt op het zegel van Odinus Splinter van Hontenisse uit 1264. Na de gemeentelijke herindeling werd aan de nieuwe gemeente bij K B. van 2 september 1970 een geheel nieuw wapen verleend. Daarin herinnert de monnik aan de cisterciënzers van Ter Duinen, die het Hof ter Zande bewoonden en een groot aandeel hadden in de bedijkingen (vandaar de spade). De kievit komt uit het wapen van Vogelwaarde. De oranjeboom in een pot is afkomstig uit het oude wapen van Hontenisse, maar herinnert ook aan het kroondomein te Kloosterzande. De golvende schuinbalken wijzen op de vele overstromingen in dit gebied.

==Vlag==
De merkwaardige vlag van Hontenisse werd bij gemeenteraadsbesluit van 6 oktober 1971 ingesteld. De oranje driehoek in het blauwe veld verbeeldt de ligging van de gemeente op een landtong (nisse) in de Honte of Westerschelde, omzoomd door de dijk m(zwart met wit golfschuim). De kleuren oranje, wit, blauw, herinneren aan het kroondomein, dat een belangrijk deel van de gemeente uitmaakte.

==Geschiedenis==
De naam van de oude gemeente Hontenisse (gesticht in 1817 en genoemd naar het in 1508 verdronken dorp Oud-Hontenisse [[Hontenisse]], Oud-) is overgegaan op de nieuwe gemeente. De voormalige gemeente bestond uit verschillende dorpen en buurtschappen. Het belangrijkste wooncentrum ontstond in de omgeving van de reeds in de middeleeuwen, in de Zandpolder, gebouwde uithof Ter Zande, die toebehoorde aan de abdij Ter Duinen nabij Koksijde (B.) Het wooncentrum (dorp) kreeg de naam Kloosterzande (een klooster heeft er nooit gestaan).

==Auteur==
J.A. Trimpe Burger

==Literatuur==
Zie bibliografie, topografische ingang.

[[category:Topografie]]

[[category:Plaats Hulst]]

Hontenisse

2025-01-28T13:59:09Z

Wim van Gorsel:

[[Bestand:Hontenisse1.jpg|thumb|right|200px| Mr. Marinus Somers (1920-1995) houdt een toespraak tijdens een bijzondere raadsvergadering ter gelegenheid van diens afscheid als burgemeester van Hontenisse. Eén en ander vond plaats in het gemeentehuis van Hontenisse, aan het Hof te Zandeplein nr. 1 te Kloosterzande. Foto: collectie M. Somers, 29-11-1985. Bron: ZB/Beeldbank Zeeland, rec.nr. 169817]]

Voormalige gemeente in Oost Zeeuws-Vlaanderen, op 1 april 1970 gevormd uit de voormalige gemeenten Hontenisse en [[Vogelwaarde]]; oppervlakte 11578 ha; 7731 inwoners (1981), van wie 3363 in [[Kloosterzande]], waar zich het gemeentehuis bevindt. In de nieuwe gemeente liggen de dorpen en buurtschappen: [[Baalhoek]], [[Boschkapelle]], Delft, Drie-Gezusters, Duivenshoek, De Eek, [[Groenendijk]], [[Hengstdijk]], Hoefkensdijk, Kampen, Kamperhoek, Kloosterzande, De Knapaf, Knuitershoek, De Kraai of Het Kraaike, Krever(s)hil(le), Kruisdorp, Kruispolder, Kruisweg, [[Kuitaart]], Het Lammetje, [[Lamswaarde (lamswerd, Lamswaerd, Lamswerde, Lamzwaerde)|Lamswaarde]], Luntershoek, Margaretsedijk, Molenhoek, Noordstraat, Het Oliekot, Oostdijk, [[Ossenisse]], Oudestoof, [[Pauluspolder]], [[Rapenburg]], Ruischendegat, Rustwat, Saswijk, Schapershoek, Schuddebeurs, [[Stoppeldijk]], Stoppeldijkseveer, Strooie(n)stad, Ter Hole, Vogelfort, [[Vogelwaarde]], Walenhoek, [[Walsoorden]] en Zeedorp.

==Wapen==
Sinds 1817 voerde de gemeente Hontenisse een gedeeld wapen, rechts een Agnus Dei (het lam Gods met kruisvaart) van zilver op een blauw veld, dat is het wapen van Lamswaarde, en links een boom in een pot waartegen een hond opspringt, een voorstelling die al voorkomt op het zegel van Odinus Splinter van Hontenisse uit 1264. Na de gemeentelijke herindeling werd aan de nieuwe gemeente bij K B. van 2 september 1970 een geheel nieuw wapen verleend. Daarin herinnert de monnik aan de cisterciënzers van Ter Duinen, die het Hof ter Zande bewoonden en een groot aandeel hadden in de bedijkingen (vandaar de spade). De kievit komt uit het wapen van Vogelwaarde. De oranjeboom in een pot is afkomstig uit het oude wapen van Hontenisse, maar herinnert ook aan het kroondomein te Kloosterzande. De golvende schuinbalken wijzen op de vele overstromingen in dit gebied.

==Vlag==
De merkwaardige vlag van Hontenisse werd bij gemeenteraadsbesluit van 6 oktober 1971 ingesteld. De oranje driehoek in het blauwe veld verbeeldt de ligging van de gemeente op een landtong (nisse) in de Honte of Westerschelde, omzoomd door de dijk m(zwart met wit golfschuim). De kleuren oranje, wit, blauw, herinneren aan het kroondomein, dat een belangrijk deel van de gemeente uitmaakte.

==Geschiedenis==
De naam van de oude gemeente Hontenisse (gesticht in 1817 en genoemd naar het in 1508 verdronken dorp Oud-Hontenisse [[Hontenisse]], Oud-) is overgegaan op de nieuwe gemeente. De voormalige gemeente bestond uit verschillende dorpen en buurtschappen. Het belangrijkste wooncentrum ontstond in de omgeving van de reeds in de middeleeuwen, in de Zandpolder, gebouwde uithof Ter Zande, die toebehoorde aan de abdij Ter Duinen nabij Koksijde (B.) Het wooncentrum (dorp) kreeg de naam Kloosterzande (een klooster heeft er nooit gestaan).

==Auteur==
J.A. Trimpe Burger

==Literatuur==
Zie bibliografie, topografische ingang.

[[category:Topografie]]

[[category:Plaats Hulst]]

Hontenisse

2025-01-28T13:58:31Z

Wim van Gorsel:

[[Bestand:Hontenisse1.jpg|thumb|right|200px| Mr. Marinus Somers (1920-1995) houdt een toespraak tijdens een bijzondere raadsvergadering ter gelegenheid van diens afscheid als burgemeester van Hontenisse. Eén en ander vond plaats in het gemeentehuis van Hontenisse, aan het Hof te Zandeplein nr. 1 te Kloosterzande. Foto: collectie M. Somers, 29-11-1985. Bron: ZB/Beeldbank Zeeland, rec.nr. 169817]]

Voormalige gemeente in Oost Zeeuws-Vlaanderen, op 1 april 1970 gevormd uit de voormalige gemeenten Hontenisse en [[Vogelwaarde]]; oppervlakte 11578 ha; 7731 inwoners (1981), van wie 3363 in [[Kloosterzande]], waar zich het gemeentehuis bevindt. In de nieuwe gemeente liggen de dorpen en buurtschappen: [[Baalhoek]], [[Boschkapelle]], Delft, Drie-Gezusters, Duivenshoek, De Eek, [[Groenendijk]], [[Hengstdijk]], Hoefkensdijk, Kampen, Kamperhoek, Kloosterzande, De Knapaf, Knuitershoek, De Kraai of Het Kraaike, Krever(s)hil(le), Kruisdorp, Kruispolder, Kruisweg, [[Kuitaart]], Het Lammetje, [[Lamswaarde]], Luntershoek, Margaretsedijk, Molenhoek, Noordstraat, Het Oliekot, Oostdijk, [[Ossenisse]], Oudestoof, [[Pauluspolder]], [[Rapenburg]], Ruischendegat, Rustwat, Saswijk, Schapershoek, Schuddebeurs, [[Stoppeldijk]], Stoppeldijkseveer, Strooie(n)stad, Ter Hole, Vogelfort, [[Vogelwaarde]], Walenhoek, [[Walsoorden]] en Zeedorp.

==Wapen==
Sinds 1817 voerde de gemeente Hontenisse een gedeeld wapen, rechts een Agnus Dei (het lam Gods met kruisvaart) van zilver op een blauw veld, dat is het wapen van Lamswaarde, en links een boom in een pot waartegen een hond opspringt, een voorstelling die al voorkomt op het zegel van Odinus Splinter van Hontenisse uit 1264. Na de gemeentelijke herindeling werd aan de nieuwe gemeente bij K B. van 2 september 1970 een geheel nieuw wapen verleend. Daarin herinnert de monnik aan de cisterciënzers van Ter Duinen, die het Hof ter Zande bewoonden en een groot aandeel hadden in de bedijkingen (vandaar de spade). De kievit komt uit het wapen van Vogelwaarde. De oranjeboom in een pot is afkomstig uit het oude wapen van Hontenisse, maar herinnert ook aan het kroondomein te Kloosterzande. De golvende schuinbalken wijzen op de vele overstromingen in dit gebied.

==Vlag==
De merkwaardige vlag van Hontenisse werd bij gemeenteraadsbesluit van 6 oktober 1971 ingesteld. De oranje driehoek in het blauwe veld verbeeldt de ligging van de gemeente op een landtong (nisse) in de Honte of Westerschelde, omzoomd door de dijk m(zwart met wit golfschuim). De kleuren oranje, wit, blauw, herinneren aan het kroondomein, dat een belangrijk deel van de gemeente uitmaakte.

==Geschiedenis==
De naam van de oude gemeente Hontenisse (gesticht in 1817 en genoemd naar het in 1508 verdronken dorp Oud-Hontenisse [[Hontenisse]], Oud-) is overgegaan op de nieuwe gemeente. De voormalige gemeente bestond uit verschillende dorpen en buurtschappen. Het belangrijkste wooncentrum ontstond in de omgeving van de reeds in de middeleeuwen, in de Zandpolder, gebouwde uithof Ter Zande, die toebehoorde aan de abdij Ter Duinen nabij Koksijde (B.) Het wooncentrum (dorp) kreeg de naam Kloosterzande (een klooster heeft er nooit gestaan).

==Auteur==
J.A. Trimpe Burger

==Literatuur==
Zie bibliografie, topografische ingang.

[[category:Topografie]]

[[category:Plaats Hulst]]

Bestand:Hontenisse1.jpg

2025-01-28T13:55:04Z

Wim van Gorsel:

Hontenisse

2025-01-28T13:54:41Z

Wim van Gorsel:

[[Bestand:DannyBlind_pzc7oktober1995pag60.JPG|thumb|right|200px|Danny Blind houdt hoog op een trapveldje in Souburg, foto: archief PZC, Bron: [https://krantenbankzeeland.nl/issue/pzc/1995-10-07/edition/null/page/20 Krantenbank Zeeland, PZC, 7 oktober 1995, pag. 20.]]]

Voormalige gemeente in Oost Zeeuws-Vlaanderen, op 1 april 1970 gevormd uit de voormalige gemeenten Hontenisse en [[Vogelwaarde]]; oppervlakte 11578 ha; 7731 inwoners (1981), van wie 3363 in [[Kloosterzande]], waar zich het gemeentehuis bevindt. In de nieuwe gemeente liggen de dorpen en buurtschappen: [[Baalhoek]], [[Boschkapelle]], Delft, Drie-Gezusters, Duivenshoek, De Eek, [[Groenendijk]], [[Hengstdijk]], Hoefkensdijk, Kampen, Kamperhoek, Kloosterzande, De Knapaf, Knuitershoek, De Kraai of Het Kraaike, Krever(s)hil(le), Kruisdorp, Kruispolder, Kruisweg, [[Kuitaart]], Het Lammetje, [[Lamswaarde]], Luntershoek, Margaretsedijk, Molenhoek, Noordstraat, Het Oliekot, Oostdijk, [[Ossenisse]], Oudestoof, [[Pauluspolder]], [[Rapenburg]], Ruischendegat, Rustwat, Saswijk, Schapershoek, Schuddebeurs, [[Stoppeldijk]], Stoppeldijkseveer, Strooie(n)stad, Ter Hole, Vogelfort, [[Vogelwaarde]], Walenhoek, [[Walsoorden]] en Zeedorp.

==Wapen==
Sinds 1817 voerde de gemeente Hontenisse een gedeeld wapen, rechts een Agnus Dei (het lam Gods met kruisvaart) van zilver op een blauw veld, dat is het wapen van Lamswaarde, en links een boom in een pot waartegen een hond opspringt, een voorstelling die al voorkomt op het zegel van Odinus Splinter van Hontenisse uit 1264. Na de gemeentelijke herindeling werd aan de nieuwe gemeente bij K B. van 2 september 1970 een geheel nieuw wapen verleend. Daarin herinnert de monnik aan de cisterciënzers van Ter Duinen, die het Hof ter Zande bewoonden en een groot aandeel hadden in de bedijkingen (vandaar de spade). De kievit komt uit het wapen van Vogelwaarde. De oranjeboom in een pot is afkomstig uit het oude wapen van Hontenisse, maar herinnert ook aan het kroondomein te Kloosterzande. De golvende schuinbalken wijzen op de vele overstromingen in dit gebied.

==Vlag==
De merkwaardige vlag van Hontenisse werd bij gemeenteraadsbesluit van 6 oktober 1971 ingesteld. De oranje driehoek in het blauwe veld verbeeldt de ligging van de gemeente op een landtong (nisse) in de Honte of Westerschelde, omzoomd door de dijk m(zwart met wit golfschuim). De kleuren oranje, wit, blauw, herinneren aan het kroondomein, dat een belangrijk deel van de gemeente uitmaakte.

==Geschiedenis==
De naam van de oude gemeente Hontenisse (gesticht in 1817 en genoemd naar het in 1508 verdronken dorp Oud-Hontenisse [[Hontenisse]], Oud-) is overgegaan op de nieuwe gemeente. De voormalige gemeente bestond uit verschillende dorpen en buurtschappen. Het belangrijkste wooncentrum ontstond in de omgeving van de reeds in de middeleeuwen, in de Zandpolder, gebouwde uithof Ter Zande, die toebehoorde aan de abdij Ter Duinen nabij Koksijde (B.) Het wooncentrum (dorp) kreeg de naam Kloosterzande (een klooster heeft er nooit gestaan).

==Auteur==
J.A. Trimpe Burger

==Literatuur==
Zie bibliografie, topografische ingang.

[[category:Topografie]]

[[category:Plaats Hulst]]

Hontenisse

2025-01-28T13:51:27Z

Wim van Gorsel:

Gemeente in Oost Zeeuws-Vlaanderen, op 1 april 1970 gevormd uit de voormalige gemeenten Hontenisse en [[Vogelwaarde]]; oppervlakte 11578 ha; 7731 inwoners (1981), van wie 3363 in [[Kloosterzande]], waar zich het gemeentehuis bevindt. In de nieuwe gemeente liggen de dorpen en buurtschappen: [[Baalhoek]], [[Boschkapelle]], Delft, Drie-Gezusters, Duivenshoek, De Eek, [[Groenendijk]], [[Hengstdijk]], Hoefkensdijk, Kampen, Kamperhoek, Kloosterzande, De Knapaf, Knuitershoek, De Kraai of Het Kraaike, Krever(s)hil(le), Kruisdorp, Kruispolder, Kruisweg, [[Kuitaart]], Het Lammetje, [[Lamswaarde]], Luntershoek, Margaretsedijk, Molenhoek, Noordstraat, Het Oliekot, Oostdijk, [[Ossenisse]], Oudestoof, [[Pauluspolder]], [[Rapenburg]], Ruischendegat, Rustwat, Saswijk, Schapershoek, Schuddebeurs, [[Stoppeldijk]], Stoppeldijkseveer, Strooie(n)stad, Ter Hole, Vogelfort, [[Vogelwaarde]], Walenhoek, [[Walsoorden]] en Zeedorp.

==Wapen==
Sinds 1817 voerde de gemeente Hontenisse een gedeeld wapen, rechts een Agnus Dei (het lam Gods met kruisvaart) van zilver op een blauw veld, dat is het wapen van Lamswaarde, en links een boom in een pot waartegen een hond opspringt, een voorstelling die al voorkomt op het zegel van Odinus Splinter van Hontenisse uit 1264. Na de gemeentelijke herindeling werd aan de nieuwe gemeente bij K B. van 2 september 1970 een geheel nieuw wapen verleend. Daarin herinnert de monnik aan de cisterciënzers van Ter Duinen, die het Hof ter Zande bewoonden en een groot aandeel hadden in de bedijkingen (vandaar de spade). De kievit komt uit het wapen van Vogelwaarde. De oranjeboom in een pot is afkomstig uit het oude wapen van Hontenisse, maar herinnert ook aan het kroondomein te Kloosterzande. De golvende schuinbalken wijzen op de vele overstromingen in dit gebied.

==Vlag==
De merkwaardige vlag van Hontenisse werd bij gemeenteraadsbesluit van 6 oktober 1971 ingesteld. De oranje driehoek in het blauwe veld verbeeldt de ligging van de gemeente op een landtong (nisse) in de Honte of Westerschelde, omzoomd door de dijk m(zwart met wit golfschuim). De kleuren oranje, wit, blauw, herinneren aan het kroondomein, dat een belangrijk deel van de gemeente uitmaakte.

==Geschiedenis==
De naam van de oude gemeente Hontenisse (gesticht in 1817 en genoemd naar het in 1508 verdronken dorp Oud-Hontenisse [[Hontenisse]], Oud-) is overgegaan op de nieuwe gemeente. De voormalige gemeente bestond uit verschillende dorpen en buurtschappen. Het belangrijkste wooncentrum ontstond in de omgeving van de reeds in de middeleeuwen, in de Zandpolder, gebouwde uithof Ter Zande, die toebehoorde aan de abdij Ter Duinen nabij Koksijde (B.) Het wooncentrum (dorp) kreeg de naam Kloosterzande (een klooster heeft er nooit gestaan).

==Auteur==
J.A. Trimpe Burger

==Literatuur==
Zie bibliografie, topografische ingang.

[[category:Topografie]]

[[category:Plaats Hulst]]

Honte

2025-01-28T13:47:33Z

Wim van Gorsel:

De naam Honte of Westerschelde werd en wordt nog wel gebruikt voor het grote scheepvaart water van Antwerpen naar Vlissingen. Schönfeld geeft als naam voor de Honte 'de jagende, voortsnellende'. De naam komt sedert de 13e eeuw veelvuldig voor. Als plaatsnamen vinden we Hontenisse en Hontemuide (tegenover Ossendrecht). In de Middeleeuwen wordt met de naam Honte het vrij smalle vaarwater aangeduid van Hontemuide westwaarts tot Hulsterhaven (ten westen van Ossenisse). De mond van de Westerschelde werd de Wielingen genoemd. Tussen de Wielingen en de Honte lag, volgens een aantrekkelijke suggestie van Bindoff, de Heidensee (in tegenstelling tot Beekman, die de Heidensee zoekt tussen Wulpen en Koesant). In de late Middeleeuwen wordt de naam Honte gegeven aan de gehele vaarweg van Hontemuide tot de zee. Pas in de 17e eeuw komen de namen Ooster- en Westerschelde voor. De naam Honte als synoniem voor Westerschelde wordt ook op kaarten nog steeds gebruikt (zie verder [[Schelde]]).

==Auteur==
F. Doeleman, M.P. de Bruin

==Literatuur==
Schönfeld, Nederlandse waternamen. Bindoff. The Scheldt queslion.

[[category:geografie]]
[[category:topografie]]

Honte

2025-01-28T11:18:46Z

Wim van Gorsel:

Nicolaas Blanckaert

2025-01-28T11:16:11Z

Wim van Gorsel: /* Bronnen */

{{InfoboxPersoon
| afbeelding = [[Bestand:Blanckaert.jpg|250px]]
| naam = Nicolaas Blanckaert; Nicolaas Blancardus
| onderschrift = Nicolaas Blanckaert, kopergravure door W. Eversdijck, ca. 1668, collectie KZGW, ZI IV, 0234
| geboortedatum = [[27 december]] [[1624]]
| geboorteplaats = Leiden
| overlijdensdatum = [[15 mei]] [[1703]]
| overlijdensplaats = Franeker
| beroep = Historicus en geneesheer
| VIAF = [http://viaf.org/viaf/12410245 Nicolaas Blanckaert]
}}
== Jeugd ==
Als elf dagen na zijn geboorte zijn vader, Steven Blanckaert, sterft en twaalf jaar later zijn moeder, Anna van Heemskerck, komt zijn opvoeding te staan onder toezicht van zijn voogden Willem Sergeant of Serjanssen en Joannes van Leeuwen, beiden schepenen van Leiden.

== Levensloop ==
Hij studeert te Leiden aan de hogeschool, waar hij onder andere in de oosterse talen door Jacobus Golius en in de geschiedenis door [[Marcus Zuerius Boxhorn]] wordt onderricht; als student maakt hij door zijn geleerdheid zoveel indruk dat hij 13 oktober 1645, 20 jaar oud en net kandidaat in de rechten, door graaf Ernst Willem van Bentheim wordt benoemd tot leraar in de filosofie en geschiedenis aan het gymnasium te Steinfurt. Ook treedt hij er in dienst van Graaf Philips van Steinfurt als diens raad en minister. Bij de oprichting van de Illustre school te Middelburg wordt hem het hoogleraarschap in de geschiedenis en oudheidkunde aangeboden, hetgeen hij aanvaardt (3 september 1650). Als beloning voor de ijver die hij aan de dag legt om de school tot bloei te brengen wordt hij 23 september 1655 door de [[Staten Van Zeeland]]
benoemd tot opvolger van Mattheus Vossius, de overleden geschiedschrijver van het gewest.

== Prestaties ==
Tevens vindt hij tussen alle werkzaamheden door de tijd om zich aan zijn favoriete studie, de geneeskunde, te wijden. 23 Juni 1664 promoveert hij tot doctor te Harderwijk na verdediging van een proefschrift: ‘De peste’. Na de opheffing van de Illustre school (28 september 1666) installeert hij zich als geneesheer te Heerenveen, tot hij 27 november 1669 benoemd wordt tot hoogleraar aan de hoge school te Franeker, ditmaal in de Griekse taal en oudheden. Als geheimraad en lijfarts van prinses Albertina Agnes van Nassau wordt hem door haar, met bewilliging van de Staten van Friesland de opvoeding van haar zoon Hendrik Casimir toevertrouwd (21 april 1671). Na 1690 maakte een slepende ziekte hem iedere arbeid onmogelijk.

== Auteur ==
M.P. de Bruin

==Bronnen==
=== Literatuur ===
*Algemeene Kunst en Letterbode, 1846, 6.
*Boetes, Frieslands Hoogeschool 11, 247.
*Nagtglas, Levensberichten.
*N.N.B.W. IV.

[[category:Geschiedenis]]
[[category:geneeskunde]]
[[category:Zeeuwen]]
[[category:persoon]]

{{DEFAULTSORT:Blanckaert, Nicolaas}}

Karel Broes van Dort

2025-01-28T11:15:38Z

Wim van Gorsel: /* Literatuur */

{{InfoboxPersoon
| afbeelding =
| naam = Karel Broes van Dort
| onderschrift =
| geboortedatum = [[16 maart]] [[1816]]
| geboorteplaats = Brouwershaven
| overlijdensdatum = [[15 juni]] [[1867]]
| overlijdensplaats = Goes
| beroep = medicus
| VIAF = [http://viaf.org/viaf/280417295 K. Broes van Dort]
}}
== Biografie ==
Uit zijn late inschrijving aan de Klinische School (hij was 19 jaar oud) en uit zijn spoedige diplomering in de drie vakken, alle cum laude, moet men concluderen, dat Karel Broes van Dort tevoren elders gestudeerd had. Hij huwde met een zuster van [[Jan Persant Snoep]], vestigde zich achtereenvolgens te Yerseke, Den Bommel en in 1846 definitief te Goes. Promoveerde te Leiden in 1854 op: 'Continens herniae incarceratae casus duos' (‘Bevattende twee gevallen van beklemde breuk’). Zeer belangrijk was de 'Statistische Bijdrage over de sterfte der gemeente Goes', die hij in 1861 uitgaf. Hij hielp te Goes een vereniging voor genees- en heelkundigen van de grond en leverde veel bijdragen voor de Afdeling Walcheren van de Maatschappij tot Bevordering der Geneeskunst. Deze zeer bekwame en geliefde medicus had een zoon, die de voetstappen van zijn vader drukte en dermatoloog was te Rotterdam.

== Bibliografie ==
*''Continens herniae incarceratae casus duos'' (Lugdunum Batavorum, 1854).
*[http://zoeken.zeeuwsebibliotheek.nl/?itemid=|universal/sru|http://data.bibliotheek.nl/ggc/ppn/201813874 ''Bijdrage tot de kennis van de sterfte der gemeente Goes, en van den gemiddelden en waarschijnlijken levensduur harer inwoners, gedurende het 30 jarige tijdvak (1830-1859)'' (Goes, 1861).]

== Encyclopedie van Zeeland, 1982-1984 ==
{{GoToOriginal}}

== Auteur ==
?

== Literatuur ==
*J.C. de Man, Geneeskundige school I

[[category:persoon]]
[[category:Zeeuwen]]
[[category:Wetenschap]]
[[category:geneeskunde]]
{{DEFAULTSORT:Broes van Dort, Karel}}

Honingklaver

2025-01-28T11:13:34Z

Wim van Gorsel:

[[Bestand: Honingklaver .jpg|thumb|right300px|Gele honingklaver, bron: Bouba, Wikimedia]]

==Honingklaver (Melilótus)==
Forse kruidachtige plant behorend tot de familie der vlinderbloemigen. In Zeeland komen drie soorten regelmatig voor: de witte honingklaver (Melilótus albus), de gele honingklaver (Melilótus altissimus) en de akkerhoningklaver (Melilótus officinális). Deze soorten hebben alle 3-tallige klaverblaadjes en langwerpige bloemtrossen; de eerste met witte, de beide laatste met gele bloempjes. Deze soorten komen in ongeveer gelijke mate voor op ruderale terreinen. Dialect: Walcheren: melote.

==Auteur==
-A.M.M. van Haperen

[[Category:Flora]]

Hongersdijk

2025-01-28T11:12:48Z

Wim van Gorsel:

Voormalig dorp in Zuid-Beveland; in 1334 met de polder Hongersdijk verloren gegaan. In 1429 werd begonnen met de bouw van een nieuw dorp Hongersdijk, dat in 1551 echter verdronken is. Gronden van Hongersdijk zijn in 1708 gedeeltelijk ingepolderd als Oost-Bevelandpolder. Na de bedijking van de [[Wilhelminapolder]] is er op ruime afstand oostelijk van het oude Hongersdijk een nieuw dorp gebouwd: [[Wilhelminadorp]]. Aan het voormalige Hongersdijk herinnert nog de naam van een hofstede bij de buurtschap [[Roodewijk]]; in het begin van de 20e eeuw zijn ter plaatse grafzerken gevonden.

==Auteur==
J.A. Trimpe Burger

==Literatuur==
Wilderom, Tussen afsluitdammen III. 120 e.v.

[[category:Geografie]]
[[category:Topografie]]

[[category:Plaats]]

Hongersdijk

2025-01-28T11:12:35Z

Wim van Gorsel:

Hondstong

2025-01-28T11:11:14Z

Wim van Gorsel:

[[Bestand:Hondstong.jpg|thumb|right300px|Hondstong, bron: Fornax, Wikimedia]]

==Hondstong (Cynoglóssum officinále)==
Kruidachtige plant behorend tot de familie der ruwbladigen. Met kort behaarde, grijskleurige bladeren, bruinrode bloemen en gestekelde nootjes. Komt vrijwel uitsluitend voor in de duinen, waar de plant algemeen is op ruderale plaatsen en in open duindoornstruwelen.

==Auteur==
-A.M.M. van Haperen

[[Categorie: Flora]]

Hondstong

2025-01-28T11:10:23Z

Wim van Gorsel:

Hondsroos

2025-01-28T11:09:22Z

Wim van Gorsel:

[[Bestand:Hondsroos.jpg|thumb|right300px|Hondsroos, bron: Syrië, Wikimedia]]

==Hondsroos (Rosa canina)==
Zie [[Roos]]

==Auteur==
-K.F. Vaas

[[Category:Flora]]

Hondspeterselie

2025-01-28T11:08:50Z

Wim van Gorsel:

[[Bestand:Hondspeterselie.jpg|thumb|right300px|Hondspeterselie, bron: Meneerke Bloem, Wikimedia]]

==Hondspeterselie (Aethúsa cynápium)==
Kruidachtige plant, behorend tot de familie der schermbloemigen. Met drievoudig geveerde bladeren en witte schermen. Lijkt op [[fluitekruid]]. Van deze en andere verwante planten te onderscheiden door de naar één zijde gekeerde omwindselblaadjes om de bloemschermpjes. Plaatselijk voorkomend als akkeronkruid en op ruderale plaatsen. Zowel in Zeeland als elders in Nederland niet algemeen.

==Auteur==
-A.M.M. van Haperen

[[Category:Flora]]

Hondshaai

2025-01-28T11:08:06Z

Wim van Gorsel:

[[Bestand:FO083228.jpg|thumb|right300px|Hondshaai aan boord van de ARM 44, foto: W.F. Helm, augustus 2003, ZB Beeldbank Zeeland, recordnr. 83228]]

==Hondshaai (Scyliorhinus canicula)==
Zie: [[Haaien]]

==Auteur==
-K.F. Vaas, herschreven V.d. Feen

[[category:Fauna]]

Hondsdraf

2025-01-28T11:07:14Z

Wim van Gorsel:

[[Bestand: Hondsdraf.jpg|thumb|right300px|Hondsdraf, bron: Rasbak, Wikimedia]]

==Hondsdraf (Glechóma hederácea)==
Laagblijvende kruipende plant, behorend tot de familie der lipbloemigen. Met paarse bloemen en niervormige blaadjes, die bij fijn wrijven naar grote brandnetels rieken. Overal zeer algemeen op beschaduwde voedselrijke bodems; vooral in bossen en struwelen. Dialect: Zuid-Beveland: stienkerd; Tholen: kruupers; Zuid-Beveland, Walcheren: weeskindertjes; Walcheren: kruup door d'aege; Walcheren: kruup door den tuun.

==Auteur==
-A.M.M. van Haperen

[[Category:Flora]]

Hondengat

2025-01-28T11:05:37Z

Wim van Gorsel:

Voormalige kreek bij [[Nummer Een]] (West Zeeuws-Vlaanderen).

==Auteur==
J. Kuipers

==Literatuur==
Roos, Woordenboek.

[[category:geografie]]
[[category:topografie]]

Hondengat

2025-01-28T11:05:18Z

Wim van Gorsel:

Voormalige kreek bij [[Nummer Eén]] (West Zeeuws-Vlaanderen).

==Auteur==
J. Kuipers

==Literatuur==
Roos, Woordenboek.

[[category:geografie]]
[[category:topografie]]

Hondengat

2025-01-28T11:05:04Z

Wim van Gorsel:

Voormalige kreek bij [[Nummer]] Eén (West Zeeuws-Vlaanderen).

==Auteur==
J. Kuipers

==Literatuur==
Roos, Woordenboek.

[[category:geografie]]
[[category:topografie]]

Hondenbelastingpenning

2025-01-28T11:02:42Z

Wim van Gorsel:

[[Bestand:Hondenbelasting1.jpg|thumb|right|200px|Besluit op de hondenbelasting. Affiche, 13-4-1852. Altorffer collectie. Bron: ZB/Beeldbank Zeeland, rec.nr. 7390]]

Deze penning diende als bewijsstuk, dat de eigenaar van één of meer honden, de belasting die voor het houden daarvan werd geheven, betaald had. De penning moest op een duidelijk zichtbare wijze (dus aan de halsband) door de hond worden gedragen. De hondenbelasting werd in Nederland ingevoerd aan het eind van de 18e eeuw. In Rotterdam was reeds in 1802 sprake van een hondenbelastingpenning, die aan de eveneens verplichte halsband werd gedragen en die men jaarlijks in de maand augustus moest laten vervangen. Het doel was tweeledig: a. het heffen van deze belasting droeg bij tot het vullen van de ledige gemeentekas en b. de veiligheid van de burgers. Er liepen toentertijd nogal wat loslopende en niet gemuilkorfde honden in de stad. In 1802 werd men dan ook gewaarschuwd dat 'een Burger binnen deze Stad wonende, door een kwaedaerdige hond is beledigd geworden'. Als regel waren de penningen aan de voorzijde voorzien van het wapen van de gemeente van uitgifte en aan de keerzijde van een nummer. Tijdens de Duitse bezetting (1941) werd in geheel Nederland de hondenbelastingpenning afgeschaft; de hondenbelasting bleef echter bestaan. Indien thans een hond van een penning aan de halsband is voorzien, betekent dit dat het dier is ingeënt; voor elke entstof is een andere penning(vorm) in omloop en de penning wordt verstrekt door de behandelende dierenarts. Het materiaal is een blikachtig metaal. In het Zeeuws Museum zijn alleen hondenbelastingpenningen van de gemeente Vlissingen aanwezig. Ze zijn van rood of geel koper vervaardigd. Het oudste exemplaar dateert van 1887. Ook in Middelburg werden dergelijke penningen uitgegeven.

==Auteur==
A.A. v.d. Poel

==Literatuur==
Polak, Rotterdamsche hondenpenningen.

[[category:penningen]]

Bestand:Hondenbelasting1.jpg

2025-01-28T10:59:57Z

Wim van Gorsel:

Hondenbelastingpenning

2025-01-28T10:59:33Z

Wim van Gorsel:

Hondenbelastingpenning

2025-01-28T10:52:00Z

Wim van Gorsel:

Deze penning diende als bewijsstuk, dat de eigenaar van één of meer honden, de belasting die voor het houden daarvan werd geheven, betaald had. De penning moest op een duidelijk zichtbare wijze (dus aan de halsband) door de hond worden gedragen. De hondenbelasting werd in Nederland ingevoerd aan het eind van de 18e eeuw. In Rotterdam was reeds in 1802 sprake van een hondenbelastingpenning, die aan de eveneens verplichte halsband werd gedragen en die men jaarlijks in de maand augustus moest laten vervangen. Het doel was tweeledig: a. het heffen van deze belasting droeg bij tot het vullen van de ledige gemeentekas en b. de veiligheid van de burgers. Er liepen toentertijd nogal wat loslopende en niet gemuilkorfde honden in de stad. In 1802 werd men dan ook gewaarschuwd dat 'een Burger binnen deze Stad wonende, door een kwaedaerdige hond is beledigd geworden'. Als regel waren de penningen aan de voorzijde voorzien van het wapen van de gemeente van uitgifte en aan de keerzijde van een nummer. Tijdens de Duitse bezetting (1941) werd in geheel Nederland de hondenbelastingpenning afgeschaft; de hondenbelasting bleef echter bestaan. Indien thans een hond van een penning aan de halsband is voorzien, betekent dit dat het dier is ingeënt; voor elke entstof is een andere penning(vorm) in omloop en de penning wordt verstrekt door de behandelende dierenarts. Het materiaal is een blikachtig metaal. In het Zeeuws Museum zijn alleen hondenbelastingpenningen van de gemeente Vlissingen aanwezig. Ze zijn van rood of geel koper vervaardigd. Het oudste exemplaar dateert van 1887. Ook in Middelburg werden dergelijke penningen uitgegeven.

==Auteur==
A.A. v.d. Poel

==Literatuur==
Polak, Rotterdamsche hondenpenningen.

[[category:penningen]]

Hondegat

2025-01-28T10:50:37Z

Wim van Gorsel:

1. Watertje in [[Angelinapolder]], West Zeeuws-Vlaanderen

2. [[Saaftinge, Verdronken Land Van|Saaftinge]], Verdronken Land van

3. Voormalige Schelde-arm ten zuiden van Oost-Beveland [[Oost]]-Bevelandpolder); bij de bedijking van de Wilhelminapolder (1809) ging het restant op in de Haven van Goes.

==Auteur==
J. Kuipers

[[category:geografie]]
[[category:topografie]]

Hondegat

2025-01-28T10:49:42Z

Wim van Gorsel:

1. Watertje in [[Angelinapolder]], West Zeeuws-Vlaanderen

2. [[Saaftinge]], Verdronken Land van

3. Voormalige Schelde-arm ten zuiden van Oost-Beveland [[Oost]]-Bevelandpolder); bij de bedijking van de Wilhelminapolder (1809) ging het restant op in de Haven van Goes.

==Auteur==
J. Kuipers

[[category:geografie]]
[[category:topografie]]

Holpijp

2025-01-28T10:48:33Z

Wim van Gorsel:

[[Bestand:Holpijp.jpg|thumb|right300px|Holpijp, bron: Pmau, Wikimedia]]

==Holpijp (Equisetum fluviatile)==
Zie [[Paardenstaart]]

==Auteur==
-A.M.M. van Haperen

[[category:flora]]

Hollestelle

2025-01-28T10:47:46Z

Wim van Gorsel:

Zie: [[Dobbe]]

==Auteur==
J.A. Trimpe Burger

[[category:Geografie]]
[[category:topografie]]

Hollepolder

2025-01-28T10:46:01Z

Wim van Gorsel:

Polder in de gemeente [[Borsele]]; opgenomen in het Waterschap de Brede Watering van Zuid-Beveland (opgericht 1959), thans [[Waterschap]] Noord- en Zuid-Beveland; oppervlakte ca. 59 ha; hoogteligging gemiddeld 0,8 m +N.A.P. De afwatering geschiedt via het gemaal Hellewoud in de [[Ellewoutsdijkpolder]]. Deze Zwakepolder, die ook bekend is onder de naam Oud-Borsselepolder, werd tussen ca. 1325 en 1415 bedijkt ten westen van de [[Driewegenpolder]]. Hij heeft behoord tot de heerlijkheid en de voormalige gemeente [[Borssele]]. Tot 1959 maakte hij deel uit van het waterschap Ovezande ([[Oud-Ovezandpolder]]).

==Auteur==
J. Kuipers

==Literatuur==
*C. Dekker, Zuid-Beveland.
*Wilderom, Tussen afsluitdammen HL
*J.P.B. Zuurdeeg, Breede watering, Ovezande.

[[category:Geografie]]
[[category:Topografie]]

[[category:Polder]]

Holleken, Het (ook Wel Boerenhol)

2025-01-28T10:29:54Z

Wim van Gorsel:

Buurtschap ter weerszijden van de Belgisch Nederlandse grens; het Nederlandse deel ligt binnen de gemeente Sas van Gent, Oost Zeeuws-Vlaanderen. Holleken is waarschijnlijk een verbastering van `tolleken', een voormalige tol bij het overzetveer van de verdwenen haven van Assenede (B.).

==Auteur==
J.A. Trimpe Burger

==Literatuur==
Zélandia Illustrata XII, 677.

[[Categorie: Geografie]]
[[Categorie: Topografie]]
[[Categorie: Plaats]]

Hollarepolder

2025-01-28T10:27:38Z

Wim van Gorsel:

Polder in de gemeente [[Tholen]], aan de Eendracht (thans Schelde-Rijnkanaal) en de [[Krabbenkreek]]; opgenomen in het [[Waterschap]] Tholen (opgericht 1959); oppervlakte ca. 257 ha; hoogteligging gemiddeld 1,1 m +N.A.P. De afwatering geschiedt via het gemaal van Haaften aan de [[Van Haaftenpolder]]. De polder kwam in 1843 tot stand; de aannemer was Dirk Dronkers uit Vlissingen. Zijn naam dankt de polder aan de Zeeuwse bevelhebber Marinus Hollaer of [[Marinus Hollare|Hollare]], die in de slag op het Slaak (1631) een overwinning op de Spanjaarden behaalde. Aan de Hollarepolder heeft een tijhaventje gelegen. Tot 1959 had de polder één beheerder.

==Auteur==
J. Kuipers

==Literatuur==
Wilderom, Tussen afsluitdammen II.

[[category:Geografie]]
[[category:Topografie]]

[[category:Polder]]

Hollarepolder

2025-01-28T10:26:36Z

Wim van Gorsel:

Polder in de gemeente [[Tholen]], aan de Eendracht (thans Schelde-Rijnkanaal) en de [[Krabbenkreek]]; opgenomen in het [[Waterschap]] Tholen (opgericht 1959); oppervlakte ca. 257 ha; hoogteligging gemiddeld 1,1 m +N.A.P. De afwatering geschiedt via het gemaal van Haaften aan de [[Van Haaftenpolder]]. De polder kwam in 1843 tot stand; de aannemer was Dirk Dronkers uit Vlissingen. Zijn naam dankt de polder aan de Zeeuwse bevelhebber Marinus Hollaer of [[Hollare]], die in de slag op het Slaak (1631) een overwinning op de Spanjaarden behaalde. Aan de Hollarepolder heeft een tijhaventje gelegen. Tot 1959 had de polder één beheerder.

==Auteur==
J. Kuipers

==Literatuur==
Wilderom, Tussen afsluitdammen II.

[[category:Geografie]]
[[category:Topografie]]

[[category:Polder]]

Hollarepolder

2025-01-28T10:24:25Z

Wim van Gorsel:

Polder in de gemeente [[Tholen]], aan de Eendracht (thans Schelde-Rijnkanaal) en de [[Krabbenkreek]]; opgenomen in het [[Waterschap]] Tholen (opgericht 1959); oppervlakte ca. 257 ha; hoogteligging gemiddeld 1,1 m +N.A.P. De afwatering geschiedt via het gemaal van Haaften aan de [[Van]] Haaftenpolder. De polder kwam in 1843 tot stand; de aannemer was Dirk Dronkers uit Vlissingen. Zijn naam dankt de polder aan de Zeeuwse bevelhebber Marinus Hollaer of [[Hollare]], die in de slag op het Slaak (1631) een overwinning op de Spanjaarden behaalde. Aan de Hollarepolder heeft een tijhaventje gelegen. Tot 1959 had de polder één beheerder.

==Auteur==
J. Kuipers

==Literatuur==
Wilderom, Tussen afsluitdammen II.

[[category:Geografie]]
[[category:Topografie]]

[[category:Polder]]

Hollandse Admiraliteitscolleges

2025-01-28T10:21:59Z

Wim van Gorsel:

Zeeland had altijd in elk van de Hollandse admiraliteitscolleges een afgevaardigde. In het college op de Maze was deze plaats voor Vlissingen, in dat van Amsterdam voor Middelburg en in dat van het Noorderkwartier voor Zierikzee. Deze afgevaardigden werden benoemd op commissie van de Staten van Zeeland.

==Auteur==
R. Huybrrecht

==Literatuur==
Tegenwoordige staat IX en X.

[[category:krijgswetenschap]]

Hollandsche Polder

2025-01-28T10:20:14Z

Wim van Gorsel:

Polder op het voormalige eiland [[Wulpen]] (W.Z.VI.); in 1553 liep hij bijna geheel onder, waardoor het eiland een groot deel van zijn gebied verloor.

==Auteur==
J. Kuipers

==Literatuur==
*J. de Hullu, Aanteekeningen over de veranderingen langs de noordkust van westelijk Zeeuwsch-Vlaanderen van omstreeks 1415-1640 (1915).
*Roos, Woordenboek.

[[category:Geografie]]
[[category:topografie]]
[[category:Polder]]

Hollandsche Polder

2025-01-28T10:19:12Z

Wim van Gorsel: Nieuwe pagina aangemaakt met 'Polder op het voormalige eiland Wulpen (W.Z.VI.); in 1553 liep hij bijna geheel onder, waardoor het eiland een groot deel van zijn gebied verloor. ==Auteur== J. Kuipers ==Literatuur== *J. de Hullu, Aanteekeningen veranderingen langs de noordkust van westelijk Zeeuwsch-Vlaanderen van omstreeks 1415-1640 (1915). *Roos, Woordenboek. category:Geografie category:topografie category:Polder'

Polder op het voormalige eiland [[Wulpen]] (W.Z.VI.); in 1553 liep hij bijna geheel onder, waardoor het eiland een groot deel van zijn gebied verloor.

==Auteur==
J. Kuipers

==Literatuur==
*J. de Hullu, Aanteekeningen veranderingen langs de noordkust van westelijk Zeeuwsch-Vlaanderen van omstreeks 1415-1640 (1915).
*Roos, Woordenboek.

[[category:Geografie]]
[[category:topografie]]
[[category:Polder]]

Hollandersgat

2025-01-28T10:16:41Z

Wim van Gorsel:

Water dat ten zuidoosten van St.-Kruis (West Zeeuws-Vlaanderen) ontstond door de militaire inundaties aan het eind der 16e eeuw; wegens doorbraak van de dijk bij de buurt Holland breidde het water zich uit tot bij St.-Laureins (België). Het Hollandersgat was vermoedelijk identiek aan het [[Haantjesgat]].

==Auteur==
J. Kuipers

==Literatuur==
Gottschalk, Historische geografie 11.

[[Categorie: Geografie]]
[[Categorie: Topografie]]

Hollandersgat

2025-01-28T10:14:29Z

Wim van Gorsel:

Holenduif

2025-01-28T10:11:17Z

Wim van Gorsel:

[[Bestand:Turkse tortel8.jpg|thumb|right300px|Turkse tortel, bron: Zeynel Cebeci, Wikimedia]]

==Holenduif(Colúmba palúmbus)==
Zie: [[Duiven]]

==Auteur==
-P.L. Meininger

[[category:Fauna]]
[[category:Vogels]]

Hogerwaardpolder

2025-01-28T10:10:13Z

Wim van Gorsel:

Interprovinciaal waterschap in de gemeenten [[Reimerswaal]] en Woensdrecht (N.-Br.), gelegen aan de Oosterschelde (Verdronken Land van Zuid-Beveland/Verdronken Land van het Markiezaat van Bergen op Zoom); Zeeuws gedeelte ca. 155 ha, Brabants gedeelte ca. 74 ha; hoogteligging 1,0 m N.A.P. tot 1,7 m N.A.P. De polder kwam in 1912 ten noorden van de Kreekrakdam tot stand. De eerste bedijking van 1911 was door de stormvloed op 30 september van dat jaar teniet gedaan. De polder is genoemd naar M.B.G. Hogerwaard. De oprichting van het interprovinciale waterschap De Hogerwaardpolder werd goedgekeurd bij K .B. van 22 februari 1916. Het Zeeuwse deel van de polder heeft behoord tot de voormalige gemeente [[Rilland]] Bath.

==Auteur==
J. Kuipers

==Literatuur==
Wilderom, Tussen afsluitdammen III.

[[category:Geografie]]
[[category:Topografie]]

[[category:Polder]]

Hogerwaardpolder

2025-01-28T10:09:13Z

Wim van Gorsel:

Interprovinciaal waterschap in de gemeenten [[Reimerswaal]] en Woensdrecht (N.-Br.), gelegen aan de Oosterschelde (Verdronken Land van Zuid-Beveland/Verdronken Land van het Markiezaat van Bergen op Zoom); Zeeuws gedeelte ca. 155 ha, Brabants gedeelte ca. 74 ha; hoogteligging 1,0 m N.A.P. tot 1,7 m N.A.P. De polder kwam in 1912 ten noorden van de Kreekrakdam tot stand. De eerste bedijking van 1911 was door de stormvloed op 30 september van dat jaar teniet gedaan. De polder is genoemd naar M.B.G. Hogerwaard. De oprichting van het interprovinciale waterschap De [[Hogerwaardpolder]] werd goedgekeurd bij K .B. van 22 februari 1916. Het Zeeuwse deel van de polder heeft behoord tot de voormalige gemeente [[Rilland]] Bath.

==Auteur==
J. Kuipers

==Literatuur==
Wilderom, Tussen afsluitdammen III.

[[category:Geografie]]
[[category:Topografie]]

[[category:Polder]]

Hogerwaardpolder

2025-01-28T10:08:46Z

Wim van Gorsel: