https://www.encyclopedievanzeeland.nl/api.php?action=feedcontributions&feedformat=atom&user=Juleskuiper 2026-04-25T02:42:05Z Gebruikersbijdragen MediaWiki 1.45.1 https://www.encyclopedievanzeeland.nl/index.php?title=Daan_Manneke&diff=24319 2015-11-14T11:46:25Z

<p>Juleskuiper: spellingsverbeteringen</p> <hr /> <div>{{InfoboxPersoon<br /> | afbeelding = [[Bestand:Manneke_23497.jpg|250px]]<br /> | naam = Daan Manneke<br /> | onderschrift = Optreden van Psalmen op muziek van Sweelinck en Daan Manneke m.m.v. Bram Beekman in de Oostkerk in Middelburg, affiche 4 oktober 2009, ZB, Beeldbank Zeeland, recordnr. 23497<br /> | geboortedatum = [[7 november]] [[1939]]<br /> | geboorteplaats = Kruiningen<br /> | overlijdensdatum = -<br /> | overlijdensplaats = -<br /> | beroep = componist, organist, pedagoog<br /> | VIAF = [http://viaf.org/viaf/79266019]<br /> }}<br /> [[Bestand:*anneke1.jpg|thumb|left|225px|FOTO TIJDELIJK NIET ZICHTBAAR - Daan Manneke op de cover van de CD La Mélodie Passagère]]<br /> == Jeugd en studie ==<br /> Daan Manneke werd op 7 november 1939 geboren in Kruiningen. In deze orthodox-protestantse omgeving werd Mannekes eerste kennismaking met muziek bepaald door het zingen van de psalmen. De Geneefse Psalter die tijdens kerkdiensten ten gehore gebracht werd, laat zich kenmerken door de lange duur van de noten waarop elke lettergreep wordt uitgesproken. De langzame opeenvolging van noten is een muzikale bron die nog steeds is terug te vinden in vele werken van Manneke, ofschoon hij zelf van het kerkgenootschap en de kerkelijke overtuiging is weg gegroeid.<br /> <br /> Vanaf zijn dertiende speelde Manneke orgel voor de kleinere kerkjes op Zuid-Beveland zoals die in [[Hansweert]]. Het was ook rond deze tijd dat hij begon aan zijn orgel- en pianolessen die hij volgde bij [[Adriaan Kousemaker]], toen een belangrijk leraar in het Zeeuwse muziekwezen. Manneke ervoer hem als een strenge en gewetensvolle man voor wie dan ook met ijver geleerd werd. Hoewel Manneke eerder voorbestemd was geweest om het landbouwbedrijf van zijn vader over te nemen, groeide tijdens het onderricht van Kousemaker het besef dat hij musicus wilde worden. <br /> <br /> == Adriaan Kousemaker als muze ==<br /> Kousemaker was een zelfstandig componist, musicus en organist van de Grote Kerk te Goes. Daarnaast schreef hij zijn eigen lesmethoden en was hij oprichter van muziekuitgeverij Ars Nova. Door deze uitgeverij liet hij ook composities van zijn leerlingen drukken. Zodoende kreeg Manneke al op jonge leeftijd de mogelijkheid aangereikt om zijn werk voor een groter publiek beschikbaar te stellen. Kousemaker gaf dus niet alleen les in het piano- en orgelspel maar diende ook als een voorbeeldfiguur voor de jonge muzikanten die later zelf hun geld zouden willen verdienen. Kousemaker stoomde Manneke en zijn generatiegenoten Stoffel Gunst, Marieke Kok en Berna Kousemaker klaar voor het staatsexamen muziek in ’s-Gravenhage. Manneke haalde dit staatsexamen op zijn achttiende jaar, daartoe speelde hij een pianosonate die hij zelf bij Kousemaker had gecomponeerd.<br /> <br /> == Organist in Bergen op Zoom, orgelconcerten en verdere studie ==<br /> Manneke werd organist voor de Sint-Gertrudiskerk te Bergen-op-Zoom. Hij speelde hier op een Del Haye orgel uit 1771 en schreef ook daarvoor verscheidene orgelwerken zoals ''De zonne rijst''. Manneke bleef acht jaar verbonden aan deze kerk. Daarna stopte hij zijn werkzaamheden als kerkorganist. In plaats van verbonden te zijn aan een kerk gaf hij nu orgelconcerten op uitnodiging. Hierbij veroverde het hedendaagse repertoire een steeds prominentere plek. Onderwijl studeerde hij verder. In 1967 behaalde Manneke als eerste de Prijs voor jonge Zeeuwse Kunstenaars. Nadat hij in datzelfde jaar zijn eindexamen aan het Brabants Conservatorium in Tilburg gehaald had, ging hij naar Brugge, Brussel en Amsterdam. Hij nam lessen bij H. Houët, Louis Toebosch, Jan van Dijk, Ton de Leeuw en Kamiel D'Hooghe. Uit deze bezigheden is een groot deel van Manneke’s oeuvre voor orgel voortgekomen.<br /> <br /> In 1972 begon Daan Manneke als docent analyse van eigentijdse muziek en improvisatie aan het Conservatorium van Amsterdam. Daarna was hij tot 2008 docent van het hoofdvak compositie aldaar. Ook richtte hij de afdeling Jong Talent op voor jonge leerlingen die gedreven waren om serieus te werken aan compositie. Hij is tevens de stichter van het kamerkoor Cappella Breda.<br /> <br /> == Het schrijven van composities ==<br /> [[Bestand:windorgel_80862.jpg|thumb|right|250px|Het windorgel in Vlissingen, 19 mei 2004, foto: Mieke Meijer-van der Linde, Zeeuwse Bibliotheek, Beeldbank Zeeland, recordnr. 80862]]<br /> Composities schreef Daan Manneke reeds als onderdeel van zijn lessen bij Kousemaker. In deze periode kreeg hij geen speciale compositieles en Manneke schreef toen in de stijl die zijn omgeving hem aanreikte. Wanneer hij het Zeeuwse land verliet, kwam hij in aanraking met vele nieuwe stijlen zoals die van Olivier Messiaen en [[Iannis Xenakis]]. Op een gegeven moment maakt hij een breuk met het traditionele orgelrepertoire wat heel duidelijk tot uiting komt in 1979 met het orgel werk ''Pneoo''. Dit werk bracht een nieuwe soort orgelspel naar Nederland.<br /> ''Pneoo'', dat als naam het Griekse woord voor windstoot draagt, is geïnspireerd op het windorgel te Vlissingen. Dit instrumentale kunstwerk bestaat uit bamboe pijpen met kleine luchtopeningen in de zijkant. Wanneer de wind langs deze openingen blaast, worden tonen gevormd. Deze continue doch onregelmatige klankvorming is ook terug te vinden ''Pneoo''. Bedreven organisten musici legde zich al gauw toe op het stuk. Omdat het zich alleszins onderscheidde van de toen geaccepteerde stijlen voor orgelmuziek, ontketende het hevige discussies. Mannekes werk opende nu een weg naar een nieuwe benadering van orgelcompositie waar voorheen een verschil bestond tussen enerzijds de organisten die doelgericht voor het orgel schreven en anderzijds algemene componisten die zich zo nu en dan aan het instrument waagden.<br /> <br /> == Invloed ==<br /> In zijn geheel beschouwd geeft het oeuvre van Manneke een grote diversiteit in stijlen weer. De cd ''Canti'' uit 2006 bijvoorbeeld is een verzameling van composities die in de Franco-Vlaamse traditie van de 16&lt;sup&gt;de&lt;/sup&gt; eeuw passen. De reeks composities genaamd ''Archipel'' laat een moderne eigen stijl horen waarin hij zowel instrumentale en gezongen melodieën in elkaar laat overlopen. Manneke schreef voor zang, ensembles en individuele instrumenten waaronder vele orgelcomposities.<br /> <br /> == Publicaties en discografie ==<br /> -[http://zoeken.zeeuwsebibliotheken.nl/?itemid=|library/vubissmart-zeeland|330339 Manneke, Daan, ''Omgaan met muziek, werkboek voor improvisatie en groepscompositie''. (Amstelveen: Annie Bank Edition, 1977)].<br /> <br /> -[http://zoeken.zeeuwsebibliotheken.nl/?itemid=%7Clibrary/vubissmart-zeeland%7C330339 Manneke, Daan, ''Signalen van ver en dichtbij, korte, educatieve muziekstukken voor een variabel ensemble ''(Haarlem: De Toorts, 1981)].<br /> <br /> -De volledig aangevulde discografie van Daan Manneke is te vinden op zijn website [http://www.daanmanneke.nl daanmanneke.nl]. In de dubbel-cd ''Perfla!'' zijn alle uitgevoerde orgelwerken van voor 2009 opgenomen inclusief een opname van het Del Haye orgel dat in 1972 verloren gegaan is in een brand in de Sint-Gertrudiskerk van Bergen-op-Zoom.<br /> <br /> == Auteur ==<br /> -Jules Kuiper (UCR), 2012<br /> <br /> == Bronnen ==<br /> -Met dank aan Daan Manneke die tijd vrijmaakte voor een interview op 17 april 2012 bij hem thuis.<br /> <br /> -[http://www.daanmanneke.nl www.daanmanneke.nl] biedt een uitgebreid overzicht met publicaties over Daan Manneke. <br /> <br /> [[category:Kunst &amp; cultuur]]<br /> [[category:Zeeuwen]]<br /> [[category:persoon]]<br /> [[category:muziek]]</div>

Juleskuiper https://www.encyclopedievanzeeland.nl/index.php?title=Burgerhuys,_(Geslacht)&diff=24318 2015-11-14T11:21:21Z

<p>Juleskuiper: spellingsverbeteringen</p> <hr /> <div>{{Infobox<br /> | above =Jan Burgerhuys, Evert Burgerhuys, Michiel Burgerhuys, Johannes Burgerhuys<br /> (17de eeuw)<br /> Klokkengietersgeslacht in Middelburg<br /> }}<br /> Burgerhuys is de naam die drie opeenvolgende generaties van klokken- en kanongieters uit het zeventiende-eeuwse Middelburg dragen. De geboortejaren van geen van de leden van deze familie zijn bekend. Nog steeds gebruiken vele kerken in Zeeland klokken die gegoten zijn door een van de familieleden.<br /> <br /> == 1. Jan Burgerhuys ==<br /> Jan Burgerhuys, het oudst bekende familielid, is tenminste in 1593, een leerling geweest van Hendrick van Trier, een klokgieter uit Aken. Waarschijnlijk werkte Jan Burgerhuys samen met zijn zoon Evert Burgerhuys en had hij een groep werklieden in dienst. Dit was in ieder geval zo toen zij betaald werden voor een klokkenspel in Zwolle, dat echter al in 1669 door brand vernietigd werd. Toen Jan in 1617 stierf, werd hij begraven in de Oude Kerk te Middelburg. Het bedrijf werd overgenomen door zijn zoon Michiel Burgerhuys.<br /> Gietsels van Jan Burgerhuys zijn: kartouwels, deurbellen en vele kerkklokken waaronder die in Cadzand (1611), Ritthem (1613), Teroele in Friesland (1614) en Bendochy Church in Schotland (1608). <br /> <br /> == 2. Evert Burgerhuys == <br /> Evert Burgerhuys was de zoon van Jan en werkte samen met zijn vader in het bedrijf. Toen deze echter stierf in 1617 verdween ook Evert in de nevelen van de geschiedenis. <br /> Van Evert Burgerhuys is slechts één in 1610 gemaakte klok bekend, die wordt bewaard in het museum van Whithorn Priory in Schotland. Het is niet duidelijk wat het oorspronkelijke doel van deze klok geweest moet zijn.<br /> <br /> == 3. Michiel Burgerhuys ==<br /> [[Bestand:michielburgerhuys.png|thumb|left|250px|Kanon gegoten door Michiel Burgerhuys uit 1629, foto: Ruud Paesie, 2013]]<br /> [[Bestand:johanburgerhuys.png|thumb|right|250px|Kanon gegoten door Johannes Burgerhuys uit 165, foto: Ruud Paesie, 2013]]<br /> Michiel Burgerhuys werd geboren in Aken, mogelijk toen zijn vader daar was om Hendrick van Trier te ontmoeten. Michiel zette het gieten van klokken voort en startte tevens de vervaardiging van kanonnen. Zijn werkzaamheden werden in Middelburg hoog geacht waardoor hij van het stadsbestuur belastingsontzegging kreeg en ook nog een voormalig eetvertrek van de abdij tot zijn beschikking kreeg voor zijn gieterij. Michiel Burgerhuys overleed in 1632.<br /> Michiel goot in 1626 en 1628 twee kanonnen die de Verenigde Oost-Indische Compagnie (VOC) tegen het einde van de zeventiende eeuw naar Japan had over laten brengen. Daar werden deze kanonnen onderdeel van de kustverdedigingswerken. Drie eeuwen later, tijdens de Tweede Wereldoorlog, nam het leger van de Verenigde Staten de kanonnen in beslag. Het Fort Belvoir in de Amerikaanse staat Virginia heeft de kanonnen opgeknapt en ze zijn daar nu opgesteld voor bezichtiging.<br /> <br /> == 4. Johannes Burgerhuys ==<br /> Johannes Burgerhuys maakte vele kanonnen, klokken en tafelbellen in de gieterij die zich nog immer in de eetzaal van de abdij bevind. Er kan geen onmiddellijk bewijs worden aangedragen dat Michiel een zoon had die hem opvolgde. Toch lijkt dit aannemelijk, lettend op de sterfjaren van Michiel en Johannes. Ook zou Johannes het beroep van Michiel overgenomen kunnen hebben. In één opzicht verschilde Johannes sterk van zijn zelfstandige voorvaderen: hij had nauwe banden met de Staten van Zeeland. Hij verkreeg van hen het alleenrecht om klokken en kanonnen te vervaardigen in Zeeland. Zodoende werd hem een monopoliepositie gegeven in de provincie. De Staten van Zeeland en het gemeentebestuur zijn meermaals met elkaar in onmin geraakt over de vergoedingen die Johannes wel of niet hadden moeten toekomen. Toen Johannes in 1679 overleed, wilde zijn weduwe een nieuwe meestergieter inhuren om de gieterij voort te zetten. Dit werd haar echter door de Staten van Zeeland verboden.<br /> Johannes goot klokken voor de Oude Kerk, de Franse Kerk, de Oostkerk en de Zusterkerk te Middelburg alsmede voor kerken in Yerseke, Zoutelande, Serooskerke en vele andere Zeeuwse plaatsen. <br /> <br /> == Kanonnen in musea ==<br /> De hier afgebeelde kanonnen van Michiel en Johannes Burgerhuys werden respectievelijk in 1986 en 2000 door vissers opgevist uit de Westerschelde, ongeveer 20 mijl voor de kust van Westkapelle en zijn in opdracht van de Admiraliteit Zeeland gegoten. Beiden zijn in het bezit van het Zeeuws Museum. Een door Jan Burgerhuys gegoten kanon uit 1614 staat opgesteld op een houten affuit op de Havendijk van Tholen. Een kanon uit 1678, gegoten door Johannes Burgerhuys, bevindt zich in zeer mooie toestand en wordt bewaard in het Rijksmuseum te Amsterdam. Het draagt het wapenschild van de familie Van Reygersbergh. Een in een wrak op de bodem van het Kanaal tussen Engeland en Frankrijk gevonden kanon uit 1637 dat gegoten werd door Miciel Burgerhuys is nu in het bezit van het Legermuseum te Delft. <br /> <br /> == Auteur ==<br /> Jules Kuiper (UCR), 2012<br /> <br /> == Bronnen ==<br /> -Clouston R. W. M., ‘The Bells of Perthshire’, in: ''Proceedings of the Society of Antiquarians of Scotland'' 122 (1992) 453-508.<br /> <br /> -Clouston R.W.M. and F.C. Eeles, ‘The Church and other Bells of Wigtownshire’, in: ''Proceedings of the Society of Antiquarians of Scotland'' 107 (1975-1976) 261-274.<br /> <br /> -[http://zoeken.zeeuwsebibliotheken.nl/?itemid=|library/vubissmart-zeeland|153674 Hoefer, F.A., ''Aanteekeningen Betreffende de Klokkenspellen van Middelburg'' (Middelburg: J. C. &amp; W. Altorffer, 1899) 20-22.]<br /> <br /> -[http://zoeken.zeeuwsebibliotheken.nl/?itemid=|library/vubissmart-zeeland|344039 Kesteloo, H. M., ''Stadsrekeningen van Middelburg 1550-1600.'' Deel VII (Domburg, 1894) 74.]<br /> <br /> -Paesie, Ruud, 'Scheepskanons', in: [http://www.krantenbankzeeland.nl ''PZC'', 25 mei 2013, pag. 2-3 spectrum.]<br /> <br /> -[http://www.tijdschriftenbankzeeland.nl/issue/arc/1926-01-01/edition/0/page/86?query= Unger, W. S., ''Het Klokkengietersgeslacht Burgerhuys'' (Middelburg: J. C. &amp; W. Altorffer, 1926).]<br /> <br /> == Tekst uit de Encyclopedie van Zeeland 1982-1984 ==<br /> {{GoToOriginal}}<br /> <br /> === Trefwoorden ===<br /> Jan Burgerhuys; Evert Burgerhuys; Michiel Burgerhuys; Johannes Burgerhuys; klokken; gieterij; kanonnen; Fort Belvoir; Rijksmuseum.<br /> <br /> [[category:Economie en bedrijven]]<br /> [[category:gilden]]<br /> [[category:muziek]]<br /> [[category:Kunst &amp; cultuur]]<br /> [[category:Zeeuwen]]<br /> [[category:persoon]]<br /> [[category:krijgswetenschap]]</div>

Juleskuiper