encyclopedie van zeeland - Gebruikersbijdragen [nl]

Walchersche Robinson, De

2025-05-08T06:23:54Z

Johan Francke:

{{Infobox
| above = Walchersche Robinson, De
}}
[[Bestand:Robinson.jpg|thumb|right|225px|Titelpagina van ''de Walchersche Robinson'' gedrukt in Rotterdam in 1752]]

== Algemeen ==
Een van de Robinsonades, ''Zynde een zeldzame, doch tevens ware geschiedenis'' (Rotterdam, 1752 en ±1790), die in navolging van het bekende boek van Daniël Defoe (1719) in de loop van de achttiende eeuw verschenen. De held van het verhaal, waarvan de schrijver onbekend is, stelt het zo voor dat hij in 1673 geboren is uit Walcherse ouders, die een jaar tevoren na een schipbreuk op het onbewoonde eilandje Ponedo de St. Po aan de noordwestkust van Afrika waren aangespoeld. Na hun vroege dood bleef het jonge kind met een derde schipbreukeling, een jonge Zwitserse predikant, op het eiland achter, maar nadat deze enkele jaren later door piraten was weggevoerd bleef de jongen tot zijn 21ste jaar volkomen alleen. De rest van zijn leven sleet hij op de lusthof van zijn grootvader, drie uur gaans van Middelburg (in de buurt van Domburg?). De schrijver heeft veel ontleend aan het Arabische boek Het leven van Hai Ebn Yokdhan (twaalfde eeuw), waarvan twee Nederlandse vertalingen bestaan.

== Tekst uit de Encyclopedie van Zeeland 1982-1984 ==
{{GoToOriginal}}

== Auteur ==
-P.J. Meertens

== Literatuur ==
*Buijnsters, Imaginaire reisverhalen.

[[category:Kunst & cultuur]]
[[category:literatuur]]
[[category:volkskunde]]

Walchersche Robinson, De

2025-05-08T06:23:41Z

Johan Francke:

{{Infobox
| above = Walchersche Robinson, De
}}
[[Bestand:Robinson.jpg|thumb|right|225px|Titelpagina van ''de Walchersche Robinson'' gedrukt in Rotterdam in 1752]]

== Algemeen ==
Een van de Robinsonades, '''Zynde een zeldzame, doch tevens ware geschiedenis''' (Rotterdam, 1752 en ±1790), die in navolging van het bekende boek van Daniël Defoe (1719) in de loop van de achttiende eeuw verschenen. De held van het verhaal, waarvan de schrijver onbekend is, stelt het zo voor dat hij in 1673 geboren is uit Walcherse ouders, die een jaar tevoren na een schipbreuk op het onbewoonde eilandje Ponedo de St. Po aan de noordwestkust van Afrika waren aangespoeld. Na hun vroege dood bleef het jonge kind met een derde schipbreukeling, een jonge Zwitserse predikant, op het eiland achter, maar nadat deze enkele jaren later door piraten was weggevoerd bleef de jongen tot zijn 21ste jaar volkomen alleen. De rest van zijn leven sleet hij op de lusthof van zijn grootvader, drie uur gaans van Middelburg (in de buurt van Domburg?). De schrijver heeft veel ontleend aan het Arabische boek Het leven van Hai Ebn Yokdhan (twaalfde eeuw), waarvan twee Nederlandse vertalingen bestaan.

== Tekst uit de Encyclopedie van Zeeland 1982-1984 ==
{{GoToOriginal}}

== Auteur ==
-P.J. Meertens

== Literatuur ==
*Buijnsters, Imaginaire reisverhalen.

[[category:Kunst & cultuur]]
[[category:literatuur]]
[[category:volkskunde]]

Walchersche Robinson, De/EvZ1982-1984

2025-05-08T06:21:28Z

Johan Francke: Nieuwe pagina aangemaakt met 'Zynde een zeldzame, doch tevens ware geschiedenis (Rotterdam, 1752 en ±1790); is een van de de Robinsonades die in navolging van het bekende boek van Daniël Defoe (1719) in de loop van de 18e eeuw verschenen. De held van het verhaal, waarvan de schrijver onbekend is, stelt het zo voor dat hij in 1673 geboren is uit Walcherse ouders, die een jaar tevoren na een schipbreuk op het onbewoonde eilandje Ponedo de St.-Po aan de noordwestkust van Afrika waren aanges…'

Zynde een zeldzame, doch tevens ware geschiedenis (Rotterdam, 1752 en ±1790); is een van de de Robinsonades die in navolging van het bekende boek van Daniël Defoe (1719) in de loop van de 18e eeuw verschenen. De held van het verhaal, waarvan de schrijver onbekend is, stelt het zo voor dat hij in 1673 geboren is uit Walcherse ouders, die een jaar tevoren na een schipbreuk op het onbewoonde eilandje Ponedo de St.-Po aan de noordwestkust van Afrika waren aangespoeld. Na hun vroege dood bleef het jonge kind met een derde schipbreukeling, een jonge Zwitserse predikant, op het eiland achter, maar nadat deze enkele jaren later door piraten was weggevoerd bleef de jongen tot zijn 21ste jaar volkomen alleen. De rest van zijn leven sleet hij op de lusthof van zijn grootvader, drie uur gaans van Middelburg (in de buurt van Domburg?). De schrijver heeft veel ontleend aan het Arabische boek Het leven van Hai Ebn Yokdhan (12e eeuw), waarvan twee Nederlandse vertalingen bestaan.

Walchersche Robinson, De

2025-05-08T06:21:15Z

Johan Francke:

{{Infobox
| above = Walchersche Robinson, De
}}
[[Bestand:Robinson.jpg|thumb|right|225px|Titelpagina van ''de Walchersche Robinson'' gedrukt in Rotterdam in 1752]]

== Algemeen ==
'''Zynde een zeldzame, doch tevens ware geschiedenis''' (Rotterdam, 1752 en ±1790); is een van de de Robinsonades die in navolging van het bekende boek van Daniël Defoe (1719) in de loop van de 18e eeuw verschenen. De held van het verhaal, waarvan de schrijver onbekend is, stelt het zo voor dat hij in 1673 geboren is uit Walcherse ouders, die een jaar tevoren na een schipbreuk op het onbewoonde eilandje Ponedo de St.-Po aan de noordwestkust van Afrika waren aangespoeld. Na hun vroege dood bleef het jonge kind met een derde schipbreukeling, een jonge Zwitserse predikant, op het eiland achter, maar nadat deze enkele jaren later door piraten was weggevoerd bleef de jongen tot zijn 21ste jaar volkomen alleen. De rest van zijn leven sleet hij op de lusthof van zijn grootvader, drie uur gaans van Middelburg (in de buurt van Domburg?). De schrijver heeft veel ontleend aan het Arabische boek Het leven van Hai Ebn Yokdhan (12e eeuw), waarvan twee Nederlandse vertalingen bestaan.

== Tekst uit de Encyclopedie van Zeeland 1982-1984 ==
{{GoToOriginal}}

== Auteur ==
-P.J. Meertens

== Literatuur ==
*Buijnsters, Imaginaire reisverhalen.

[[category:Kunst & cultuur]]
[[category:literatuur]]
[[category:volkskunde]]

Johannes de Hullu

2025-04-29T07:52:18Z

Johan Francke: /* Selecte bibliografie */

{{InfoboxPersoon
| afbeelding = [[Bestand:J de Hullu (2).jpg|250px]]
| naam = Johannes de Hullu
| onderschrift = In het leven van Johannes de Hullu speelde zijn geboorteplaats Cadzand altijd een belangrijke rol. Foto: ca. 1880. Bron: ZB, Beeldbank Zeeland, rec.nr. 18724.
| geboortedatum = [[12 december]] [[1864]]
| geboorteplaats = Cadzand
| overlijdensdatum = [[20 november]] [[1940]]
| overlijdensplaats = Cadzand
| beroep = Archivaris
| VIAF = [http://viaf.org/viaf/92588576 Johannes de Hullu]
}}
==Biografie==
Archivaris. Werd in Groede opgeleid voor het gymnasium, dat hij van 1878 tot 1884 in Middelburg bezocht. Studeerde vervolgens Nederlandse taal- en letterkunde in Leiden en promoveerde in 1892 op het proefschrift 'Bijdrage tot de geschiedenis van het Utrechtsch schisma'. Omdat al spoedig bleek, dat De Hullu weinig geschikt was voor het onderwijs, zocht hij zijn toekomst in het archiefwezen. In 1893 werd hij archivaris van Deventer, in 1899 volgde zijn benoeming tot chartermeester aan het Rijksarchief in Utrecht. Maar de vier jaar in Utrecht werden, door het verschil in karakter tussen De Hullu en mr. S. Muller, de rijksarchivaris, de moeilijkste periode uit zijn loopbaan. Het vertrek naar Den Haag, waar hij in 1903 werd aangesteld als archivaris van het Algeen Rijksarchief, was een uitkomst. In deze periode heeft De Hullu zich vooral bezig gehouden met de inventarisatie en het beheer van de archieven van de Oost-Indische Compagnie, de Admiraliteiten, West-Indië en de koloniale bibliotheek. Ook schreef hij bijdragen in de Indische en Westindische Gids en publiceerde hij een groot aantal historische opstellen, vooral over het leven aan boord van de schepen van de VOC en over de kerk- en waterstaatsgeschiedenis van West Zeeuws-Vlaanderen. Toen De Hullu in 1924 door bezuinigingen van de overheid gedwongen werd om zijn ambt als archivaris neer te leggen, maakte hij van de gelegenheid gebruik om zich weer in Zeeland te vestigen. Hij woonde korte tijd in Middelburg (wat hem teleurstelde), later definitief in Cadzand. In deze periode schreef hij, naast talrijke artikelen voor het Archief van het Zeeuwsch Genootschap, een reeks studies over het boerenleven en de boerderijen in Zeeuws-Vlaanderen. Voor een aantal studies over de Hugenoten werd hem door The Huguenot Society in Londen het erelidmaatschap aangeboden.

== Selecte bibliografie ==
*[http://zoeken.zeeuwsebibliotheek.nl/?itemid=|universal/sru|http://data.bibliotheek.nl/ggc/ppn/04071795X ''Bijdragen tot de geschiedenis van het Utrechtse schisma.'' Proefschrift Rijksuniversteit Leiden ('s Gravenhage 1892).]
*[https://www.delpher.nl/nl/boeken/view?coll=boeken&identifier=MMKB02:000119492:00268 ''De archieven van de Admiraliteitscolleges'' (Den Haag, 1924) Admiraliteit Zeeland, p. 248-270.]
*[http://zoeken.zeeuwsebibliotheek.nl/?itemid=|universal/sru|http://data.bibliotheek.nl/ggc/ppn/324703783 (met A. Meerkamp van Embden), ''De archieven van het vrije van Sluis (1584-1796) en van Hulsterambacht (1242-1795)'' (S.l. (ca.1930))]

==Encyclopedie van Zeeland, 1982-1984==
{{GoToOriginal}}

==Auteur==
F. van Noordwijk, gecontroleerd redactie 2013

==Literatuur==
*Meilink, De Hullu. 141-147.

[[category:persoon]]
[[category:Zeeuwen]]
[[category:Wetenschap]]

{{DEFAULTSORT: Hullu, Johannes De}}

Johannes de Hullu

2025-04-29T07:52:05Z

Johan Francke:

{{InfoboxPersoon
| afbeelding = [[Bestand:J de Hullu (2).jpg|250px]]
| naam = Johannes de Hullu
| onderschrift = In het leven van Johannes de Hullu speelde zijn geboorteplaats Cadzand altijd een belangrijke rol. Foto: ca. 1880. Bron: ZB, Beeldbank Zeeland, rec.nr. 18724.
| geboortedatum = [[12 december]] [[1864]]
| geboorteplaats = Cadzand
| overlijdensdatum = [[20 november]] [[1940]]
| overlijdensplaats = Cadzand
| beroep = Archivaris
| VIAF = [http://viaf.org/viaf/92588576 Johannes de Hullu]
}}
==Biografie==
Archivaris. Werd in Groede opgeleid voor het gymnasium, dat hij van 1878 tot 1884 in Middelburg bezocht. Studeerde vervolgens Nederlandse taal- en letterkunde in Leiden en promoveerde in 1892 op het proefschrift 'Bijdrage tot de geschiedenis van het Utrechtsch schisma'. Omdat al spoedig bleek, dat De Hullu weinig geschikt was voor het onderwijs, zocht hij zijn toekomst in het archiefwezen. In 1893 werd hij archivaris van Deventer, in 1899 volgde zijn benoeming tot chartermeester aan het Rijksarchief in Utrecht. Maar de vier jaar in Utrecht werden, door het verschil in karakter tussen De Hullu en mr. S. Muller, de rijksarchivaris, de moeilijkste periode uit zijn loopbaan. Het vertrek naar Den Haag, waar hij in 1903 werd aangesteld als archivaris van het Algeen Rijksarchief, was een uitkomst. In deze periode heeft De Hullu zich vooral bezig gehouden met de inventarisatie en het beheer van de archieven van de Oost-Indische Compagnie, de Admiraliteiten, West-Indië en de koloniale bibliotheek. Ook schreef hij bijdragen in de Indische en Westindische Gids en publiceerde hij een groot aantal historische opstellen, vooral over het leven aan boord van de schepen van de VOC en over de kerk- en waterstaatsgeschiedenis van West Zeeuws-Vlaanderen. Toen De Hullu in 1924 door bezuinigingen van de overheid gedwongen werd om zijn ambt als archivaris neer te leggen, maakte hij van de gelegenheid gebruik om zich weer in Zeeland te vestigen. Hij woonde korte tijd in Middelburg (wat hem teleurstelde), later definitief in Cadzand. In deze periode schreef hij, naast talrijke artikelen voor het Archief van het Zeeuwsch Genootschap, een reeks studies over het boerenleven en de boerderijen in Zeeuws-Vlaanderen. Voor een aantal studies over de Hugenoten werd hem door The Huguenot Society in Londen het erelidmaatschap aangeboden.

== Selecte bibliografie ==
*[http://zoeken.zeeuwsebibliotheek.nl/?itemid=|universal/sru|http://data.bibliotheek.nl/ggc/ppn/04071795X ''Bijdragen tot de geschiedenis van het Utrechtse schisma.'' Proefschrift Rijksuniversteit Leiden ('s Gravenhage 1892).
*[https://www.delpher.nl/nl/boeken/view?coll=boeken&identifier=MMKB02:000119492:00268 ''De archieven van de Admiraliteitscolleges'' (Den Haag, 1924) Admiraliteit Zeeland, p. 248-270.]
*[http://zoeken.zeeuwsebibliotheek.nl/?itemid=|universal/sru|http://data.bibliotheek.nl/ggc/ppn/324703783 (met A. Meerkamp van Embden), ''De archieven van het vrije van Sluis (1584-1796) en van Hulsterambacht (1242-1795)'' (S.l. (ca.1930))]

==Encyclopedie van Zeeland, 1982-1984==
{{GoToOriginal}}

==Auteur==
F. van Noordwijk, gecontroleerd redactie 2013

==Literatuur==
*Meilink, De Hullu. 141-147.

[[category:persoon]]
[[category:Zeeuwen]]
[[category:Wetenschap]]

{{DEFAULTSORT: Hullu, Johannes De}}

Johanna Cornelia (Anya) Luscombe-Serlie

2025-04-16T13:47:52Z

Johan Francke: /* Jeugd en studie */

{{InfoboxPersoon
| afbeelding = [[Bestand:Luscombe.jpg|150px]]
| naam = Johanna Cornelia (Anya) Luscombe-Serlie
| onderschrift = Anya Luscombe, bron: [https://www.ucr.nl/academics/academic-program/faculty/academic-staff/dr-anya-luscombe/ University College Roosevelt]]
| geboortedatum = [[? ?]] [[1968]]
| geboorteplaats =
| overlijdensdatum =
| overlijdensplaats =
| beroep = Universitair docent University College Roosevelt, directeur Zeeuws Archief
| VIAF = [https://viaf.org/viaf/280171437 Anya Luscombe]
}}
[[Bestand:vlag-Verenigd-Koninkrijk.jpg|25px]][[Johanna Cornelis (Anya) Luscombe-Serlie EN| Engelse vertaling / English translation]]

Luscombe is vanaf 2025 werkzaam als directeur van het [[Zeeuws Archief]].

== Jeugd en studie ==
Luscombe studeerde tussen 1986 en 1989 Economie en Politicologie aan de Universiteit van Durham. In 1990-1991 volgde zij een post-doctorale cursus journalistiek (BJTC) aan Darlington College of Technology. Nadat de [[Universiteit Utrecht]] een University College in [[Middelburg]] startte in 2004, was zij daar werkzaam om retorica en journalistiek te doceren.<ref>[https://krantenbankzeeland.nl/issue/pzc/2004-08-18/edition/null/page/17 ZB Krantenbank Zeeland, ‘Allereerste colleg in de Helm’, in: ''PZC'' 18 augustus 2004, p. 17.]</ref>
In 2012 promoveerd Luscombe aan Universiteit Utrecht op: ''Sending the right message. Forty years of BBC Radio News'' (1960-2000).

== Carrière ==
Vanaf de jaren negentig was Luscombe werkzaam als redactie-assistent bij een uitgeverij in [[Maidenhead]] (1990), als reporter, nieuwslezer en producer van radioprogramma’s bij 2CR-FM, de BBC Radio Solent en BBC South Southampton, BBC Radio Newsroom in Londen (1992-1997). Tussen 1998 en 2002 was zij PR Manager aan Bournemouth University en daarna hoofd externe relaties. Na haar verhuizing naar Nederland volgde begin 2004 de overstap naar het Goese Lyceum gaf ze Engelse conversatielessen. Vanaf de start van de [[Roosevelt Academy]] (tegenwoordig [[University College Roosevelt]]), in augustus dat jaar, was zij daar werkzaam als docent en pr-adviseur van de Dean. Op University College Roosevelt doceerde Luscombe retorica, journalistiek en andere communicatie gerelateerde colleges. In 2010 kreeg ze een onderwijsbeurs aan de University of Central Missouri en in 2017 was ze een Fulbright-onderzoeker aan het Bard College. Luscombe heeft onderzoek gedaan naar de geschiedenis van de radio en heeft een fascinatie voor de wijze waarop, voormalig First lady, [[Eleanor Roosevelt]] de radio gebruikte tijdens de Koude Oorlog.<ref>[https://www.ucr.nl/academics/academic-program/faculty/academic-staff/dr-anya-luscombe/ Webpagina University College Roosevelt, academische staf, geraadpleegd 4 oktober 2024]</ref> In januari 2025 maakte Luscombe de overstap naar het [[Zeeuws Archief]], waar zij als directeur opvolger werd van rijksarchivaris [[Hannie Kool-Blokland]].

== Geselecteerde lijst van publicaties ==
*[https://search.worldcat.org/nl/title/10309402635 ‘Radio journalists and how they describe their written copy’, in: ''Journal of Media Practice'' 10/5 (01-01-2009) ]
*[http://zoeken.zeeuwsebibliotheken.nl/?itemid=|library/vubissmart-zeeland|339503424 ''Sending the right message. Forty years of BBC radio news'' (S.l. (Middelburg), s.n. (De Drvkkery), 2012).] Proefschrift Universiteit Utrecht. ISBN 978-90-7017-454-5
*[https://search.worldcat.org/nl/title/848918317 ''Forty years of BBC radio news. From the swinging Sixties to the turbulent Noughties'' (New York, Peter Lang, 2013).] ISBN 978-3-653027211
*[https://www.aup-online.com/content/journals/10.5117/TVG2022.2/3.005.LUSC 'Journalisten aan de frontlinies. Nederlandse oorlogsverslaglegging tijdens de Tweede Wereldoorlog’, in: ''Tijdschrift voor Geschiedenis'' 135/2-3 (2022) 261-282.]
*[https://search.worldcat.org/nl/title/1281811543 ''Eleanor Roosevelt’s Views on Diplomacy and Democracy The Global Citizen'' (Cham: Palgrave Macmillan, 2020). ] ISBN 978-3-0304-2315-5.

== Auteur ==
*Johan Francke, 2025

== Noten ==
<references/>

[[category:Geschiedenis]]
[[category:archiefwezen]]
[[category:Zeeuwen]]
[[category:persoon]]
[[category:Wetenschap]]
{{DEFAULTSORT:Luscombe-Serlie, Johann Cornelia (Anya)}}

Johanna Cornelia (Anya) Luscombe-Serlie

2025-04-16T13:46:44Z

Johan Francke: /* Jeugd en studie */

{{InfoboxPersoon
| afbeelding = [[Bestand:Luscombe.jpg|150px]]
| naam = Johanna Cornelia (Anya) Luscombe-Serlie
| onderschrift = Anya Luscombe, bron: [https://www.ucr.nl/academics/academic-program/faculty/academic-staff/dr-anya-luscombe/ University College Roosevelt]]
| geboortedatum = [[? ?]] [[1968]]
| geboorteplaats =
| overlijdensdatum =
| overlijdensplaats =
| beroep = Universitair docent University College Roosevelt, directeur Zeeuws Archief
| VIAF = [https://viaf.org/viaf/280171437 Anya Luscombe]
}}
[[Bestand:vlag-Verenigd-Koninkrijk.jpg|25px]][[Johanna Cornelis (Anya) Luscombe-Serlie EN| Engelse vertaling / English translation]]

Luscombe is vanaf 2025 werkzaam als directeur van het [[Zeeuws Archief]].

== Jeugd en studie ==
Luscombe studeerde tussen 1986 en 1989 Economie en Politicologie aan de Universiteit van Durham. In 1990-1991 volgde zij een post-doctorale cursus journalistiek (BJTC) aan Darlington College of Technology, waarna zij zich verder specialiseerde in het onderwijzen in het Engels (2003). Nadat de [[Universiteit Utrecht]] een University College in [[Middelburg]] startte in 2004, was zij daar werkzaam om retorica en journalistiek te doceren.<ref>[https://krantenbankzeeland.nl/issue/pzc/2004-08-18/edition/null/page/17 ZB Krantenbank Zeeland, ‘Allereerste colleg in de Helm’, in: ''PZC'' 18 augustus 2004, p. 17.]</ref>
In 2012 promoveerd Luscombe aan Universiteit Utrecht op: ''Sending the right message. Forty years of BBC Radio News'' (1960-2000).

== Carrière ==
Vanaf de jaren negentig was Luscombe werkzaam als redactie-assistent bij een uitgeverij in [[Maidenhead]] (1990), als reporter, nieuwslezer en producer van radioprogramma’s bij 2CR-FM, de BBC Radio Solent en BBC South Southampton, BBC Radio Newsroom in Londen (1992-1997). Tussen 1998 en 2002 was zij PR Manager aan Bournemouth University en daarna hoofd externe relaties. Na haar verhuizing naar Nederland volgde begin 2004 de overstap naar het Goese Lyceum gaf ze Engelse conversatielessen. Vanaf de start van de [[Roosevelt Academy]] (tegenwoordig [[University College Roosevelt]]), in augustus dat jaar, was zij daar werkzaam als docent en pr-adviseur van de Dean. Op University College Roosevelt doceerde Luscombe retorica, journalistiek en andere communicatie gerelateerde colleges. In 2010 kreeg ze een onderwijsbeurs aan de University of Central Missouri en in 2017 was ze een Fulbright-onderzoeker aan het Bard College. Luscombe heeft onderzoek gedaan naar de geschiedenis van de radio en heeft een fascinatie voor de wijze waarop, voormalig First lady, [[Eleanor Roosevelt]] de radio gebruikte tijdens de Koude Oorlog.<ref>[https://www.ucr.nl/academics/academic-program/faculty/academic-staff/dr-anya-luscombe/ Webpagina University College Roosevelt, academische staf, geraadpleegd 4 oktober 2024]</ref> In januari 2025 maakte Luscombe de overstap naar het [[Zeeuws Archief]], waar zij als directeur opvolger werd van rijksarchivaris [[Hannie Kool-Blokland]].

== Geselecteerde lijst van publicaties ==
*[https://search.worldcat.org/nl/title/10309402635 ‘Radio journalists and how they describe their written copy’, in: ''Journal of Media Practice'' 10/5 (01-01-2009) ]
*[http://zoeken.zeeuwsebibliotheken.nl/?itemid=|library/vubissmart-zeeland|339503424 ''Sending the right message. Forty years of BBC radio news'' (S.l. (Middelburg), s.n. (De Drvkkery), 2012).] Proefschrift Universiteit Utrecht. ISBN 978-90-7017-454-5
*[https://search.worldcat.org/nl/title/848918317 ''Forty years of BBC radio news. From the swinging Sixties to the turbulent Noughties'' (New York, Peter Lang, 2013).] ISBN 978-3-653027211
*[https://www.aup-online.com/content/journals/10.5117/TVG2022.2/3.005.LUSC 'Journalisten aan de frontlinies. Nederlandse oorlogsverslaglegging tijdens de Tweede Wereldoorlog’, in: ''Tijdschrift voor Geschiedenis'' 135/2-3 (2022) 261-282.]
*[https://search.worldcat.org/nl/title/1281811543 ''Eleanor Roosevelt’s Views on Diplomacy and Democracy The Global Citizen'' (Cham: Palgrave Macmillan, 2020). ] ISBN 978-3-0304-2315-5.

== Auteur ==
*Johan Francke, 2025

== Noten ==
<references/>

[[category:Geschiedenis]]
[[category:archiefwezen]]
[[category:Zeeuwen]]
[[category:persoon]]
[[category:Wetenschap]]
{{DEFAULTSORT:Luscombe-Serlie, Johann Cornelia (Anya)}}

Johanna Cornelia (Anya) Luscombe-Serlie

2025-04-16T13:45:48Z

Johan Francke: /* Jeugd en studie */

{{InfoboxPersoon
| afbeelding = [[Bestand:Luscombe.jpg|150px]]
| naam = Johanna Cornelia (Anya) Luscombe-Serlie
| onderschrift = Anya Luscombe, bron: [https://www.ucr.nl/academics/academic-program/faculty/academic-staff/dr-anya-luscombe/ University College Roosevelt]]
| geboortedatum = [[? ?]] [[1968]]
| geboorteplaats =
| overlijdensdatum =
| overlijdensplaats =
| beroep = Universitair docent University College Roosevelt, directeur Zeeuws Archief
| VIAF = [https://viaf.org/viaf/280171437 Anya Luscombe]
}}
[[Bestand:vlag-Verenigd-Koninkrijk.jpg|25px]][[Johanna Cornelis (Anya) Luscombe-Serlie EN| Engelse vertaling / English translation]]

Luscombe is vanaf 2025 werkzaam als directeur van het [[Zeeuws Archief]].

== Jeugd en studie ==
Luscombe studeerde tussen 1986 en 1989 Economie en Politicologie aan de Universiteit van Durham. In 1990-1991 volgde zij een post-doctorale cursus journalistiek (BJTC) aan Darlington College of Technology, waarna zij zich verder specialiseerde in het onderwijzen in het Engels (2003). Nadat de Universiteit Utrecht een University College in Middelburg startte in 2004, was zij daar werkzaam om retorica en journalistiek te doceren.<ref>[https://krantenbankzeeland.nl/issue/pzc/2004-08-18/edition/null/page/17 ZB Krantenbank Zeeland, ‘Allereerste colleg in de Helm’, in: ''PZC'' 18 augustus 2004, p. 17.]</ref>
In 2012 promoveerd Luscombe aan Universiteit Utrecht op: ‘’Sending the right message. Forty years of BBC Radio News’’ (1960-2000).

== Carrière ==
Vanaf de jaren negentig was Luscombe werkzaam als redactie-assistent bij een uitgeverij in [[Maidenhead]] (1990), als reporter, nieuwslezer en producer van radioprogramma’s bij 2CR-FM, de BBC Radio Solent en BBC South Southampton, BBC Radio Newsroom in Londen (1992-1997). Tussen 1998 en 2002 was zij PR Manager aan Bournemouth University en daarna hoofd externe relaties. Na haar verhuizing naar Nederland volgde begin 2004 de overstap naar het Goese Lyceum gaf ze Engelse conversatielessen. Vanaf de start van de [[Roosevelt Academy]] (tegenwoordig [[University College Roosevelt]]), in augustus dat jaar, was zij daar werkzaam als docent en pr-adviseur van de Dean. Op University College Roosevelt doceerde Luscombe retorica, journalistiek en andere communicatie gerelateerde colleges. In 2010 kreeg ze een onderwijsbeurs aan de University of Central Missouri en in 2017 was ze een Fulbright-onderzoeker aan het Bard College. Luscombe heeft onderzoek gedaan naar de geschiedenis van de radio en heeft een fascinatie voor de wijze waarop, voormalig First lady, [[Eleanor Roosevelt]] de radio gebruikte tijdens de Koude Oorlog.<ref>[https://www.ucr.nl/academics/academic-program/faculty/academic-staff/dr-anya-luscombe/ Webpagina University College Roosevelt, academische staf, geraadpleegd 4 oktober 2024]</ref> In januari 2025 maakte Luscombe de overstap naar het [[Zeeuws Archief]], waar zij als directeur opvolger werd van rijksarchivaris [[Hannie Kool-Blokland]].

== Geselecteerde lijst van publicaties ==
*[https://search.worldcat.org/nl/title/10309402635 ‘Radio journalists and how they describe their written copy’, in: ''Journal of Media Practice'' 10/5 (01-01-2009) ]
*[http://zoeken.zeeuwsebibliotheken.nl/?itemid=|library/vubissmart-zeeland|339503424 ''Sending the right message. Forty years of BBC radio news'' (S.l. (Middelburg), s.n. (De Drvkkery), 2012).] Proefschrift Universiteit Utrecht. ISBN 978-90-7017-454-5
*[https://search.worldcat.org/nl/title/848918317 ''Forty years of BBC radio news. From the swinging Sixties to the turbulent Noughties'' (New York, Peter Lang, 2013).] ISBN 978-3-653027211
*[https://www.aup-online.com/content/journals/10.5117/TVG2022.2/3.005.LUSC 'Journalisten aan de frontlinies. Nederlandse oorlogsverslaglegging tijdens de Tweede Wereldoorlog’, in: ''Tijdschrift voor Geschiedenis'' 135/2-3 (2022) 261-282.]
*[https://search.worldcat.org/nl/title/1281811543 ''Eleanor Roosevelt’s Views on Diplomacy and Democracy The Global Citizen'' (Cham: Palgrave Macmillan, 2020). ] ISBN 978-3-0304-2315-5.

== Auteur ==
*Johan Francke, 2025

== Noten ==
<references/>

[[category:Geschiedenis]]
[[category:archiefwezen]]
[[category:Zeeuwen]]
[[category:persoon]]
[[category:Wetenschap]]
{{DEFAULTSORT:Luscombe-Serlie, Johann Cornelia (Anya)}}

Johanna Cornelia (Anya) Luscombe-Serlie EN

2025-04-16T13:44:34Z

Johan Francke: /* Study */

{{InfoboxPersoon
| afbeelding = [[Bestand:Luscombe.jpg|150px]]
| naam = Johanna Cornelia (Anya) Luscombe-Serlie
| onderschrift = Anya Luscombe, bron: [https://www.ucr.nl/academics/academic-program/faculty/academic-staff/dr-anya-luscombe/ University College Roosevelt]]
| geboortedatum = [[? ?]] [[1968]]
| geboorteplaats =
| overlijdensdatum =
| overlijdensplaats =
| beroep = Universitary teacher at University College Roosevelt, Director of [[Zeeuws Archief]]
| VIAF = [https://viaf.org/viaf/280171437 Anya Luscombe]
}}
[[Bestand:Nederlandse-vlag.jpg|25px]][[Johanna Cornelia (Anya) Luscombe-Serlie| Nederlandse versie / Dutch version]]

Since 2025 Luscombe works as Director of the [[Zeeuws Archief]].

== Study ==
Luscombe studied Economics and Politics at the [[University of Durham]] between 1986 and 1989. In 1990-1991 she did a postgraduate in Journalism (BJTC) at [[Darlington College of Technology]]. When Universiteit Utrecht started a University College in Middelburg in 2004, she became a lecturer there.<ref>[https://krantenbankzeeland.nl/issue/pzc/2004-08-18/edition/null/page/17 ZB Krantenbank Zeeland, ‘Allereerste college in de Helm’, in: ''PZC'' August 18, 2004, p. 17.]</ref> In 2012 Luscombe earned her PhD from [[Universiteit Utrecht]] with a dissertation entitled ''Sending the right message. Forty years of BBC Radio News.''

== Career ==
Luscombe worked as editorial assistant at Strategic Direction Publishers in [[Maidenhead]] (1990), as reporter, producer and newsreader at radio stations 2CR-FM, BBC Radio Solent, BBC South and the BBC Radio Newsroom in London (1992-1998). Between 1998 and 2002 she was Head of External Relations at [[Bournemouth University]]. After moving to the Netherlands she taught English Conversation classes at the [[Goese Lyceum]]. In August 2004 she started at the [[Roosevelt Academy]] (nowadays [[University College Roosevelt]] (UCR)) as instructor, tutor and PR Advisor to the Dean. Luscombe taught Rhetoric, Journalism and other communication related courses. She had a teaching fellowship at the [[University of Central Missouri]] in 2010 and was a Fulbright teaching and research fellow at [[Bard College]] in 2017. Luscombe has conducted research into radio history and is particularly interested in how former First Lady Eleanor Roosevelt used radio during the Cold War.<ref>[https://www.ucr.nl/academics/academic-program/faculty/academic-staff/dr-anya-luscombe/ Webpage University College Roosevelt, academic staff, consulted October 4, 2024]</ref> In January 2025 Luscombe became Director of the [[Zeeuws Archief]], in [[Middelburg]], succeeding Archivist [[Hannie Kool-Blokland]] on her retirement.

== Selected list of publications ==
*[https://search.worldcat.org/nl/title/10309402635 ‘Radio journalists and how they describe their written copy’, in: ''Journal of Media Practice'' 10/5 (01-01-2009) ]
*[http://zoeken.zeeuwsebibliotheken.nl/?itemid=|library/vubissmart-zeeland|339503424 ''Sending the right message. Forty years of BBC radio news'' (S.l. (Middelburg), s.n. (De Drvkkery), 2012).] Phd. thesis Universiteit Utrecht. ISBN 978-90-7017-454-5
*[https://search.worldcat.org/nl/title/848918317 ''Fort years of BBC radio news. From the swinging Sixties to the turbulent Noughties'' (New York, Peter Lang, 2013).] ISBN 978-3-653027211
*[https://www.aup-online.com/content/journals/10.5117/TVG2022.2/3.005.LUSC 'Journalisten aan de frontlinies. Nederlandse oorlogsverslaglegging tijdens de Tweede Wereldoorlog’, in: ''Tijdschrift voor Geschiedenis'' 135/2-3 (2022) 261-282.]
*[https://search.worldcat.org/nl/title/1281811543 ''Eleanor Roosevelt’s Views on Diplomacy and Democracy The Global Citizen'' (Cham: Palgrave Macmillan, 2020).] ISBN 978-3-0304-2315-5.

== Author ==
*Johan Francke, 2025

==Notes==
<references>

Johanna Cornelis (Anya) Luscombe-Serlie EN

2025-04-15T19:58:32Z

Johan Francke: Johan Francke heeft pagina Johanna Cornelis (Anya) Luscombe-Serlie EN hernoemd tot Johanna Cornelia (Anya) Luscombe-Serlie EN: Onjuist gespelde titel

#DOORVERWIJZING [[Johanna Cornelia (Anya) Luscombe-Serlie EN]]

Johanna Cornelia (Anya) Luscombe-Serlie EN

2025-04-15T19:58:32Z

Johan Francke: Johan Francke heeft pagina Johanna Cornelis (Anya) Luscombe-Serlie EN hernoemd tot Johanna Cornelia (Anya) Luscombe-Serlie EN: Onjuist gespelde titel

{{InfoboxPersoon
| afbeelding = [[Bestand:Luscombe.jpg|150px]]
| naam = Johanna Cornelia (Anya) Luscombe-Serlie
| onderschrift = Anya Luscombe, bron: [https://www.ucr.nl/academics/academic-program/faculty/academic-staff/dr-anya-luscombe/ University College Roosevelt]]
| geboortedatum = [[? ?]] [[1968]]
| geboorteplaats =
| overlijdensdatum =
| overlijdensplaats =
| beroep = Universitary teacher at University College Roosevelt, Director of [[Zeeuws Archief]]
| VIAF = [https://viaf.org/viaf/280171437 Anya Luscombe]
}}
[[Bestand:Nederlandse-vlag.jpg|25px]][[Johanna Cornelia (Anya) Luscombe-Serlie| Nederlandse versie / Dutch version]]

Since 2025 Luscombe works as Director of the [[Zeeuws Archief]].

== Study ==
Luscombe studied Economics and Politics at the [[University of Durham]] between 1986 and 1989. In 1990-1991 she did a postgraduate in Journalism (BJTC) at [[Darlington College of Technology]], after which she specialized in teaching English conversation classes (2003). Since the [[Universiteit Utrecht]] started a University College in Middelburg in 2004, she works there as a teacher in Media.<ref>[https://krantenbankzeeland.nl/issue/pzc/2004-08-18/edition/null/page/17 ZB Krantenbank Zeeland, ‘Allereerste college in de Helm’, in: ''PZC'' August 18, 2004, p. 17.]</ref>
In 2012 Luscombe was promoted to Phd. at [[Universiteit Utrecht]] after writing her disseratation entitled ‘’Sending the right mesage. Forty years of BBC Radio News’’ (1960-2000).

== Career ==
Luscombe worked as editorial assistant at Strategic Direction Publishers in [[Maidenhead]] (1990), as reporter, producer and newsreader at radio stations 2CR-FM, BBC Radio Solent, BBC South and the BBC Radio Newsroom in London (1992-1998). Between 1998 and 2002 she was Head of External Relations at [[Bournemouth University]]. After moving to the Netherlands she taught English Conversation classes at the [[Goese Lyceum]]. In August 2004 she started at the [[Roosevelt Academy]] (nowadays [[University College Roosevelt]] (UCR)) as instructor, tutor and PR Advisor to the Dean. Luscombe taught Rhetoric, Journalism and other communication related courses. She had a teaching fellowship at the [[University of Central Missouri]] in 2010 and was a Fulbright teaching and research fellow at [[Bard College]] in 2017. Luscombe has conducted research into radio history and is particularly interested in how former First Lady Eleanor Roosevelt used radio during the Cold War.<ref>[https://www.ucr.nl/academics/academic-program/faculty/academic-staff/dr-anya-luscombe/ Webpage University College Roosevelt, academic staff, consulted October 4, 2024]</ref> In January 2025 Luscombe became Director of the [[Zeeuws Archief]], in [[Middelburg]], succeeding Archivist [[Hannie Kool-Blokland]] on her retirement.

== Selected list of publications ==
*[https://search.worldcat.org/nl/title/10309402635 ‘Radio journalists and how they describe their written copy’, in: ''Journal of Media Practice'' 10/5 (01-01-2009) ]
*[http://zoeken.zeeuwsebibliotheken.nl/?itemid=|library/vubissmart-zeeland|339503424 ''Sending the right message. Forty years of BBC radio news'' (S.l. (Middelburg), s.n. (De Drvkkery), 2012).] Phd. thesis Universiteit Utrecht. ISBN 978-90-7017-454-5
*[https://search.worldcat.org/nl/title/848918317 ''Fort years of BBC radio news. From the swinging Sixties to the turbulent Noughties'' (New York, Peter Lang, 2013).] ISBN 978-3-653027211
*[https://www.aup-online.com/content/journals/10.5117/TVG2022.2/3.005.LUSC 'Journalisten aan de frontlinies. Nederlandse oorlogsverslaglegging tijdens de Tweede Wereldoorlog’, in: ''Tijdschrift voor Geschiedenis'' 135/2-3 (2022) 261-282.]
*[https://search.worldcat.org/nl/title/1281811543 ''Eleanor Roosevelt’s Views on Diplomacy and Democracy The Global Citizen'' (Cham: Palgrave Macmillan, 2020).] ISBN 978-3-0304-2315-5.

== Author ==
*Johan Francke, 2025

==Notes==
<references>

Johanna Cornelia (Anya) Luscombe-Serlie

2025-04-15T19:53:03Z

Johan Francke: /* Carrière */

{{InfoboxPersoon
| afbeelding = [[Bestand:Luscombe.jpg|150px]]
| naam = Johanna Cornelia (Anya) Luscombe-Serlie
| onderschrift = Anya Luscombe, bron: [https://www.ucr.nl/academics/academic-program/faculty/academic-staff/dr-anya-luscombe/ University College Roosevelt]]
| geboortedatum = [[? ?]] [[1968]]
| geboorteplaats =
| overlijdensdatum =
| overlijdensplaats =
| beroep = Universitair docent University College Roosevelt, directeur Zeeuws Archief
| VIAF = [https://viaf.org/viaf/280171437 Anya Luscombe]
}}
[[Bestand:vlag-Verenigd-Koninkrijk.jpg|25px]][[Johanna Cornelis (Anya) Luscombe-Serlie EN| Engelse vertaling / English translation]]

Luscombe is vanaf 2025 werkzaam als directeur van het [[Zeeuws Archief]].

== Jeugd en studie ==
Luscombe studeerde tussen 1986 en 1989 Economie en Politicologie aan de Universiteit van Durham. In 1990-1991 volgde zij een post-doctorale cursus journalistiek (BJTC) aan Darlington College of Technology, waarna zij zich verder specialiseerde in het onderwijzen in het Engels als buitenlandse taal (2003). Nadat de Universiteit Utrecht een University College in Middelburg startte in 2004, was zij daar werkzaam om over retorica en journalisme te doceren.<ref>[https://krantenbankzeeland.nl/issue/pzc/2004-08-18/edition/null/page/17 ZB Krantenbank Zeeland, ‘Allereerste colleg in de Helm’, in: ''PZC'' 18 augustus 2004, p. 17.]</ref>
In 2012 promoveerd Luscombe aan Universiteit Utrecht op: ‘’Sending the right message. Forty years of BBC Radio News’’ (1960-2000).

== Carrière ==
Vanaf de jaren negentig was Luscombe werkzaam als redactie-assistent bij een uitgeverij in [[Maidenhead]] (1990), als reporter, nieuwslezer en producer van radioprogramma’s bij 2CR-FM, de BBC Radio Solent en BBC South Southampton, BBC Radio Newsroom in Londen (1992-1997). Tussen 1998 en 2002 was zij PR Manager aan Bournemouth University en daarna hoofd externe relaties. Na haar verhuizing naar Nederland volgde begin 2004 de overstap naar het Goese Lyceum gaf ze Engelse conversatielessen. Vanaf de start van de [[Roosevelt Academy]] (tegenwoordig [[University College Roosevelt]]), in augustus dat jaar, was zij daar werkzaam als docent en pr-adviseur van de Dean. Op University College Roosevelt doceerde Luscombe retorica, journalistiek en andere communicatie gerelateerde colleges. In 2010 kreeg ze een onderwijsbeurs aan de University of Central Missouri en in 2017 was ze een Fulbright-onderzoeker aan het Bard College. Luscombe heeft onderzoek gedaan naar de geschiedenis van de radio en heeft een fascinatie voor de wijze waarop, voormalig First lady, [[Eleanor Roosevelt]] de radio gebruikte tijdens de Koude Oorlog.<ref>[https://www.ucr.nl/academics/academic-program/faculty/academic-staff/dr-anya-luscombe/ Webpagina University College Roosevelt, academische staf, geraadpleegd 4 oktober 2024]</ref> In januari 2025 maakte Luscombe de overstap naar het [[Zeeuws Archief]], waar zij als directeur opvolger werd van rijksarchivaris [[Hannie Kool-Blokland]].

== Geselecteerde lijst van publicaties ==
*[https://search.worldcat.org/nl/title/10309402635 ‘Radio journalists and how they describe their written copy’, in: ''Journal of Media Practice'' 10/5 (01-01-2009) ]
*[http://zoeken.zeeuwsebibliotheken.nl/?itemid=|library/vubissmart-zeeland|339503424 ''Sending the right message. Forty years of BBC radio news'' (S.l. (Middelburg), s.n. (De Drvkkery), 2012).] Proefschrift Universiteit Utrecht. ISBN 978-90-7017-454-5
*[https://search.worldcat.org/nl/title/848918317 ''Forty years of BBC radio news. From the swinging Sixties to the turbulent Noughties'' (New York, Peter Lang, 2013).] ISBN 978-3-653027211
*[https://www.aup-online.com/content/journals/10.5117/TVG2022.2/3.005.LUSC 'Journalisten aan de frontlinies. Nederlandse oorlogsverslaglegging tijdens de Tweede Wereldoorlog’, in: ''Tijdschrift voor Geschiedenis'' 135/2-3 (2022) 261-282.]
*[https://search.worldcat.org/nl/title/1281811543 ''Eleanor Roosevelt’s Views on Diplomacy and Democracy The Global Citizen'' (Cham: Palgrave Macmillan, 2020). ] ISBN 978-3-0304-2315-5.

== Auteur ==
*Johan Francke, 2025

== Noten ==
<references/>

[[category:Geschiedenis]]
[[category:archiefwezen]]
[[category:Zeeuwen]]
[[category:persoon]]
[[category:Wetenschap]]
{{DEFAULTSORT:Luscombe-Serlie, Johann Cornelia (Anya)}}

Johanna Cornelia (Anya) Luscombe-Serlie EN

2025-04-15T19:46:33Z

Johan Francke: /* Study */

{{InfoboxPersoon
| afbeelding = [[Bestand:Luscombe.jpg|150px]]
| naam = Johanna Cornelia (Anya) Luscombe-Serlie
| onderschrift = Anya Luscombe, bron: [https://www.ucr.nl/academics/academic-program/faculty/academic-staff/dr-anya-luscombe/ University College Roosevelt]]
| geboortedatum = [[? ?]] [[1968]]
| geboorteplaats =
| overlijdensdatum =
| overlijdensplaats =
| beroep = Universitary teacher at University College Roosevelt, Director of [[Zeeuws Archief]]
| VIAF = [https://viaf.org/viaf/280171437 Anya Luscombe]
}}
[[Bestand:Nederlandse-vlag.jpg|25px]][[Johanna Cornelia (Anya) Luscombe-Serlie| Nederlandse versie / Dutch version]]

Since 2025 Luscombe works as Director of the [[Zeeuws Archief]].

== Study ==
Luscombe studied Economics and Politics at the [[University of Durham]] between 1986 and 1989. In 1990-1991 she did a postgraduate in Journalism (BJTC) at [[Darlington College of Technology]], after which she specialized in teaching English conversation classes (2003). Since the [[Universiteit Utrecht]] started a University College in Middelburg in 2004, she works there as a teacher in Media.<ref>[https://krantenbankzeeland.nl/issue/pzc/2004-08-18/edition/null/page/17 ZB Krantenbank Zeeland, ‘Allereerste college in de Helm’, in: ''PZC'' August 18, 2004, p. 17.]</ref>
In 2012 Luscombe was promoted to Phd. at [[Universiteit Utrecht]] after writing her disseratation entitled ‘’Sending the right mesage. Forty years of BBC Radio News’’ (1960-2000).

== Career ==
Luscombe worked as editorial assistant at Strategic Direction Publishers in [[Maidenhead]] (1990), as reporter, producer and newsreader at radio stations 2CR-FM, BBC Radio Solent, BBC South and the BBC Radio Newsroom in London (1992-1998). Between 1998 and 2002 she was Head of External Relations at [[Bournemouth University]]. After moving to the Netherlands she taught English Conversation classes at the [[Goese Lyceum]]. In August 2004 she started at the [[Roosevelt Academy]] (nowadays [[University College Roosevelt]] (UCR)) as instructor, tutor and PR Advisor to the Dean. Luscombe taught Rhetoric, Journalism and other communication related courses. She had a teaching fellowship at the [[University of Central Missouri]] in 2010 and was a Fulbright teaching and research fellow at [[Bard College]] in 2017. Luscombe has conducted research into radio history and is particularly interested in how former First Lady Eleanor Roosevelt used radio during the Cold War.<ref>[https://www.ucr.nl/academics/academic-program/faculty/academic-staff/dr-anya-luscombe/ Webpage University College Roosevelt, academic staff, consulted October 4, 2024]</ref> In January 2025 Luscombe became Director of the [[Zeeuws Archief]], in [[Middelburg]], succeeding Archivist [[Hannie Kool-Blokland]] on her retirement.

== Selected list of publications ==
*[https://search.worldcat.org/nl/title/10309402635 ‘Radio journalists and how they describe their written copy’, in: ''Journal of Media Practice'' 10/5 (01-01-2009) ]
*[http://zoeken.zeeuwsebibliotheken.nl/?itemid=|library/vubissmart-zeeland|339503424 ''Sending the right message. Forty years of BBC radio news'' (S.l. (Middelburg), s.n. (De Drvkkery), 2012).] Phd. thesis Universiteit Utrecht. ISBN 978-90-7017-454-5
*[https://search.worldcat.org/nl/title/848918317 ''Fort years of BBC radio news. From the swinging Sixties to the turbulent Noughties'' (New York, Peter Lang, 2013).] ISBN 978-3-653027211
*[https://www.aup-online.com/content/journals/10.5117/TVG2022.2/3.005.LUSC 'Journalisten aan de frontlinies. Nederlandse oorlogsverslaglegging tijdens de Tweede Wereldoorlog’, in: ''Tijdschrift voor Geschiedenis'' 135/2-3 (2022) 261-282.]
*[https://search.worldcat.org/nl/title/1281811543 ''Eleanor Roosevelt’s Views on Diplomacy and Democracy The Global Citizen'' (Cham: Palgrave Macmillan, 2020).] ISBN 978-3-0304-2315-5.

== Author ==
*Johan Francke, 2025

==Notes==
<references>

Johanna Cornelia (Anya) Luscombe-Serlie EN

2025-04-15T19:45:44Z

Johan Francke: /* Study */

{{InfoboxPersoon
| afbeelding = [[Bestand:Luscombe.jpg|150px]]
| naam = Johanna Cornelia (Anya) Luscombe-Serlie
| onderschrift = Anya Luscombe, bron: [https://www.ucr.nl/academics/academic-program/faculty/academic-staff/dr-anya-luscombe/ University College Roosevelt]]
| geboortedatum = [[? ?]] [[1968]]
| geboorteplaats =
| overlijdensdatum =
| overlijdensplaats =
| beroep = Universitary teacher at University College Roosevelt, Director of [[Zeeuws Archief]]
| VIAF = [https://viaf.org/viaf/280171437 Anya Luscombe]
}}
[[Bestand:Nederlandse-vlag.jpg|25px]][[Johanna Cornelia (Anya) Luscombe-Serlie| Nederlandse versie / Dutch version]]

Since 2025 Luscombe works as Director of the [[Zeeuws Archief]].

== Study ==
Luscombe studied Economics and Politics at the [[University of Durham]] between 1986 and 1989. In 1990-1991 she did a postgraduate in Journalism (BJTC) at [[Darlington College of Technology]], after which she specialized in teaching English conversation (2003). Since the [[Universiteit Utrecht]] started a University College in Middelburg in 2004, she works there as a teacher in Media.<ref>[https://krantenbankzeeland.nl/issue/pzc/2004-08-18/edition/null/page/17 ZB Krantenbank Zeeland, ‘Allereerste college in de Helm’, in: ''PZC'' August 18, 2004, p. 17.]</ref>
In 2012 Luscombe was promoted to Phd. at [[Universiteit Utrecht]] after writing her disseratation entitled ‘’Sending the right mesage. Forty years of BBC Radio News’’ (1960-2000).

== Career ==
Luscombe worked as editorial assistant at Strategic Direction Publishers in [[Maidenhead]] (1990), as reporter, producer and newsreader at radio stations 2CR-FM, BBC Radio Solent, BBC South and the BBC Radio Newsroom in London (1992-1998). Between 1998 and 2002 she was Head of External Relations at [[Bournemouth University]]. After moving to the Netherlands she taught English Conversation classes at the [[Goese Lyceum]]. In August 2004 she started at the [[Roosevelt Academy]] (nowadays [[University College Roosevelt]] (UCR)) as instructor, tutor and PR Advisor to the Dean. Luscombe taught Rhetoric, Journalism and other communication related courses. She had a teaching fellowship at the [[University of Central Missouri]] in 2010 and was a Fulbright teaching and research fellow at [[Bard College]] in 2017. Luscombe has conducted research into radio history and is particularly interested in how former First Lady Eleanor Roosevelt used radio during the Cold War.<ref>[https://www.ucr.nl/academics/academic-program/faculty/academic-staff/dr-anya-luscombe/ Webpage University College Roosevelt, academic staff, consulted October 4, 2024]</ref> In January 2025 Luscombe became Director of the [[Zeeuws Archief]], in [[Middelburg]], succeeding Archivist [[Hannie Kool-Blokland]] on her retirement.

== Selected list of publications ==
*[https://search.worldcat.org/nl/title/10309402635 ‘Radio journalists and how they describe their written copy’, in: ''Journal of Media Practice'' 10/5 (01-01-2009) ]
*[http://zoeken.zeeuwsebibliotheken.nl/?itemid=|library/vubissmart-zeeland|339503424 ''Sending the right message. Forty years of BBC radio news'' (S.l. (Middelburg), s.n. (De Drvkkery), 2012).] Phd. thesis Universiteit Utrecht. ISBN 978-90-7017-454-5
*[https://search.worldcat.org/nl/title/848918317 ''Fort years of BBC radio news. From the swinging Sixties to the turbulent Noughties'' (New York, Peter Lang, 2013).] ISBN 978-3-653027211
*[https://www.aup-online.com/content/journals/10.5117/TVG2022.2/3.005.LUSC 'Journalisten aan de frontlinies. Nederlandse oorlogsverslaglegging tijdens de Tweede Wereldoorlog’, in: ''Tijdschrift voor Geschiedenis'' 135/2-3 (2022) 261-282.]
*[https://search.worldcat.org/nl/title/1281811543 ''Eleanor Roosevelt’s Views on Diplomacy and Democracy The Global Citizen'' (Cham: Palgrave Macmillan, 2020).] ISBN 978-3-0304-2315-5.

== Author ==
*Johan Francke, 2025

==Notes==
<references>

Johanna Cornelia (Anya) Luscombe-Serlie EN

2025-04-15T19:42:53Z

Johan Francke:

{{InfoboxPersoon
| afbeelding = [[Bestand:Luscombe.jpg|150px]]
| naam = Johanna Cornelia (Anya) Luscombe-Serlie
| onderschrift = Anya Luscombe, bron: [https://www.ucr.nl/academics/academic-program/faculty/academic-staff/dr-anya-luscombe/ University College Roosevelt]]
| geboortedatum = [[? ?]] [[1968]]
| geboorteplaats =
| overlijdensdatum =
| overlijdensplaats =
| beroep = Universitary teacher at University College Roosevelt, Director of [[Zeeuws Archief]]
| VIAF = [https://viaf.org/viaf/280171437 Anya Luscombe]
}}
[[Bestand:Nederlandse-vlag.jpg|25px]][[Johanna Cornelia (Anya) Luscombe-Serlie| Nederlandse versie / Dutch version]]

Since 2025 Luscombe works as Director of the [[Zeeuws Archief]].

== Study ==
Luscombe studied Economics and Politics at the [[University of Durham]] between 1986 and 1989. In 1990-1991 she did a postgraduate in Journalism (BJTC) at [[Darlington College of Technology]], after which she specialized in teaching English as a foreign language (2003). Since the [[Universiteit Utrecht]] started a University College in Middelburg in 2004, she works there as a teacher in Media.<ref>[https://krantenbankzeeland.nl/issue/pzc/2004-08-18/edition/null/page/17 ZB Krantenbank Zeeland, ‘Allereerste college in de Helm’, in: ''PZC'' August 18, 2004, p. 17.]</ref>
In 2012 Luscombe was promoted to Phd. at [[Universiteit Utrecht]] after writing her disseratation entitled ‘’Sending the right mesage. Forty years of BBC Radio News’’ (1960-2000).

== Career ==
Luscombe worked as editorial assistant at Strategic Direction Publishers in [[Maidenhead]] (1990), as reporter, producer and newsreader at radio stations 2CR-FM, BBC Radio Solent, BBC South and the BBC Radio Newsroom in London (1992-1998). Between 1998 and 2002 she was Head of External Relations at [[Bournemouth University]]. After moving to the Netherlands she taught English Conversation classes at the [[Goese Lyceum]]. In August 2004 she started at the [[Roosevelt Academy]] (nowadays [[University College Roosevelt]] (UCR)) as instructor, tutor and PR Advisor to the Dean. Luscombe taught Rhetoric, Journalism and other communication related courses. She had a teaching fellowship at the [[University of Central Missouri]] in 2010 and was a Fulbright teaching and research fellow at [[Bard College]] in 2017. Luscombe has conducted research into radio history and is particularly interested in how former First Lady Eleanor Roosevelt used radio during the Cold War.<ref>[https://www.ucr.nl/academics/academic-program/faculty/academic-staff/dr-anya-luscombe/ Webpage University College Roosevelt, academic staff, consulted October 4, 2024]</ref> In January 2025 Luscombe became Director of the [[Zeeuws Archief]], in [[Middelburg]], succeeding Archivist [[Hannie Kool-Blokland]] on her retirement.

== Selected list of publications ==
*[https://search.worldcat.org/nl/title/10309402635 ‘Radio journalists and how they describe their written copy’, in: ''Journal of Media Practice'' 10/5 (01-01-2009) ]
*[http://zoeken.zeeuwsebibliotheken.nl/?itemid=|library/vubissmart-zeeland|339503424 ''Sending the right message. Forty years of BBC radio news'' (S.l. (Middelburg), s.n. (De Drvkkery), 2012).] Phd. thesis Universiteit Utrecht. ISBN 978-90-7017-454-5
*[https://search.worldcat.org/nl/title/848918317 ''Fort years of BBC radio news. From the swinging Sixties to the turbulent Noughties'' (New York, Peter Lang, 2013).] ISBN 978-3-653027211
*[https://www.aup-online.com/content/journals/10.5117/TVG2022.2/3.005.LUSC 'Journalisten aan de frontlinies. Nederlandse oorlogsverslaglegging tijdens de Tweede Wereldoorlog’, in: ''Tijdschrift voor Geschiedenis'' 135/2-3 (2022) 261-282.]
*[https://search.worldcat.org/nl/title/1281811543 ''Eleanor Roosevelt’s Views on Diplomacy and Democracy The Global Citizen'' (Cham: Palgrave Macmillan, 2020).] ISBN 978-3-0304-2315-5.

== Author ==
*Johan Francke, 2025

==Notes==
<references>

Johanna Cornelia (Anya) Luscombe-Serlie

2025-04-15T19:35:04Z

Johan Francke:

{{InfoboxPersoon
| afbeelding = [[Bestand:Luscombe.jpg|150px]]
| naam = Johanna Cornelia (Anya) Luscombe-Serlie
| onderschrift = Anya Luscombe, bron: [https://www.ucr.nl/academics/academic-program/faculty/academic-staff/dr-anya-luscombe/ University College Roosevelt]]
| geboortedatum = [[? ?]] [[1968]]
| geboorteplaats =
| overlijdensdatum =
| overlijdensplaats =
| beroep = Universitair docent University College Roosevelt, directeur Zeeuws Archief
| VIAF = [https://viaf.org/viaf/280171437 Anya Luscombe]
}}
[[Bestand:vlag-Verenigd-Koninkrijk.jpg|25px]][[Johanna Cornelis (Anya) Luscombe-Serlie EN| Engelse vertaling / English translation]]

Luscombe is vanaf 2025 werkzaam als directeur van het [[Zeeuws Archief]].

== Jeugd en studie ==
Luscombe studeerde tussen 1986 en 1989 Economie en Politicologie aan de Universiteit van Durham. In 1990-1991 volgde zij een post-doctorale cursus journalistiek (BJTC) aan Darlington College of Technology, waarna zij zich verder specialiseerde in het onderwijzen in het Engels als buitenlandse taal (2003). Nadat de Universiteit Utrecht een University College in Middelburg startte in 2004, was zij daar werkzaam om over retorica en journalisme te doceren.<ref>[https://krantenbankzeeland.nl/issue/pzc/2004-08-18/edition/null/page/17 ZB Krantenbank Zeeland, ‘Allereerste colleg in de Helm’, in: ''PZC'' 18 augustus 2004, p. 17.]</ref>
In 2012 promoveerd Luscombe aan Universiteit Utrecht op: ‘’Sending the right message. Forty years of BBC Radio News’’ (1960-2000).

== Carrière ==
Vanaf de jaren negentig was Luscombe werkzaam als redactie-assistent bij een uitgeverij in [[Maidenhead]] (1990), als reporter, nieuwslezer en producer van radioprogramma’s bij 2CR-FM, de BBC Radio Solent en BBC South Southampton, BBC Radio Newsroom in Londen (1992-1997). Tussen 1998 en 2000 was zij PR Manager aan Bournemouth University en daarna hoofd externe relaties. Na haar verhuizing naar Nederland volgde begin 2004 de overstap naar het Goese Lyceum als docente Nederlands voor buitenlanders. Vanaf de start van de [[Roosevelt Academy]] (tegenwoordig [[University College Roosevelt]]), in augustus dat jaar, was zij daar werkzaam als docent en pr-adviseur van de Dean. Op University College Roosevelt doceerde Luscombe retorica, journalistiek en andere op communicatie gebaseerde colleges. In 2010 kreeg ze een onderwijsbeurs aan de University of Central Missouri en in 2017 was ze een Fulbright-onderzoeker aan het Bard College. Luscombe heeft onderzoek gedaan naar de geschiedenis van de radio en heeft een fascinatie voor de wijze waarop, voormalig First lady, [[Eleanor Roosevelt]] de radio gebruikte tijdens de Koude Oorlog.<ref>[https://www.ucr.nl/academics/academic-program/faculty/academic-staff/dr-anya-luscombe/ Webpagina University College Roosevelt, academische staf, geraadpleegd 4 oktober 2024]</ref> In januari 2025 maakte Luscombe de overstap naar het [[Zeeuws Archief]], waar zij als directeur opvolger werd van rijksarchivaris [[Hannie Kool-Blokland]].

== Geselecteerde lijst van publicaties ==
*[https://search.worldcat.org/nl/title/10309402635 ‘Radio journalists and how they describe their written copy’, in: ''Journal of Media Practice'' 10/5 (01-01-2009) ]
*[http://zoeken.zeeuwsebibliotheken.nl/?itemid=|library/vubissmart-zeeland|339503424 ''Sending the right message. Forty years of BBC radio news'' (S.l. (Middelburg), s.n. (De Drvkkery), 2012).] Proefschrift Universiteit Utrecht. ISBN 978-90-7017-454-5
*[https://search.worldcat.org/nl/title/848918317 ''Forty years of BBC radio news. From the swinging Sixties to the turbulent Noughties'' (New York, Peter Lang, 2013).] ISBN 978-3-653027211
*[https://www.aup-online.com/content/journals/10.5117/TVG2022.2/3.005.LUSC 'Journalisten aan de frontlinies. Nederlandse oorlogsverslaglegging tijdens de Tweede Wereldoorlog’, in: ''Tijdschrift voor Geschiedenis'' 135/2-3 (2022) 261-282.]
*[https://search.worldcat.org/nl/title/1281811543 ''Eleanor Roosevelt’s Views on Diplomacy and Democracy The Global Citizen'' (Cham: Palgrave Macmillan, 2020). ] ISBN 978-3-0304-2315-5.

== Auteur ==
*Johan Francke, 2025

== Noten ==
<references/>

[[category:Geschiedenis]]
[[category:archiefwezen]]
[[category:Zeeuwen]]
[[category:persoon]]
[[category:Wetenschap]]
{{DEFAULTSORT:Luscombe-Serlie, Johann Cornelia (Anya)}}

Johanna Cornelia (Anya) Luscombe-Serlie EN

2025-04-15T19:32:15Z

Johan Francke:

{{InfoboxPersoon
| afbeelding = [[Bestand:Luscombe.jpg|150px]]
| naam = Johanna Cornelia (Anya) Luscombe-Serlie
| onderschrift = Anya Luscombe, bron: [https://www.ucr.nl/academics/academic-program/faculty/academic-staff/dr-anya-luscombe/ University College Roosevelt]]
| geboortedatum = [[? ?]] [[1968]]
| geboorteplaats =
| overlijdensdatum =
| overlijdensplaats =
| beroep = Universitary teacher at University College Roosevelt, Director of [[Zeeuws Archief]]
| VIAF = [https://viaf.org/viaf/280171437 Anya Luscombe]
}}
[[Bestand:Nederlandse-vlag.jpg|25px]][[Johanna Cornelia (Anya) Luscombe-Serlie| Nederlandse versie / Dutch version]]

Since 2025 Luscombe works as Director of the [[Zeeuws Archief]].

== Study ==
Luscombe studied Economics and Politics at the [[University of Durham]] between 1986 and 1989. In 1990-1991 she did a postgraduate in Journalism (BJTC) at [[Darlington College of Technology]], after which she specialized in teaching English as a foreign language (2003). Since the [[Universiteit Utrecht]] started a University College in Middelburg in 2004, she works there as a teacher in Media.<ref>[https://krantenbankzeeland.nl/issue/pzc/2004-08-18/edition/null/page/17 ZB Krantenbank Zeeland, ‘Allereerste college in de Helm’, in: ''PZC'' Augustus 18, 2004, p. 17.]</ref>
In 2012 Luscombe was promoted to Phd. at [[Universiteit Utrecht]] after writing her disseratation entitled ‘’Sending the right mesage. Forty years of BBC Radio News’’ (1960-2000).

== Career ==
From the nineties onward, Luscombe worked as editorial assistant at Strategic Direction Publishers in in Maidenhead (1990), as reporter and producer of radio stations at 2CR-FM, the BBC Radio Solent, BBC South Southampton and BBC Radio Newsroom (1992-1997) and as a journalist at BBC Radio Newsroom. Between 1998 and 2000 she was PR Manager at [[Bournemouth University]] and afterwards Head of External Relations. In the beginning of 2004 she started at the [[Goese Lyceum]] as Teacher Dutch for foreigners. As soon as the Roosevelt Academy (nowadays University College Roosevelt (UCR)) started in Augustus that year, she worked there as instructor, tutor and PR Advisor of the Dean of UCR. At UCR Luscombe teached ‘Rhetoric and Journalism’, where she focused on the importance of media (historical as well as contemporary) and the power and beauty of the spoken and written word. Luscombe has a fascination for the way in which Eleanor Roosevelt used radio during the Cold War.<ref>[https://www.ucr.nl/academics/academic-program/faculty/academic-staff/dr-anya-luscombe/ Webpage University College Roosevelt, academic staff, consulted October 4, 2024]</ref> In January 2025 Luscombe continued her career as Director of the [[Zeeuws Archief]], in [[Middelburg]] where she succeeded the retired Archivist [[Hannie Kool-Blokland]].

== Selected list of publications ==
*[https://search.worldcat.org/nl/title/10309402635 ‘Radio journalists and how they describe their written copy’, in: ‘’Journal of Media Practice 10/5 (01-01-2009) ]
*[http://zoeken.zeeuwsebibliotheken.nl/?itemid=|library/vubissmart-zeeland|339503424 Sending the right message. Forty years of BBC radio news (S.l. (Middelburg), s.n. (De Drvkkery), 2012).] Phd. thesis Universiteit Utrecht. ISBN 978-90-7017-454-5
*[https://search.worldcat.org/nl/title/848918317 Fort years of BBC radio news. From the swinging Sixties to the turbulent Noughties (New York, Peter Lang, 2013).] ISBN 978-3-653027211
*[https://www.aup-online.com/content/journals/10.5117/TVG2022.2/3.005.LUSC 'Journalisten aan de frontlinies. Nederlandse oorlogsverslaglegging tijdens de Tweede Wereldoorlog’, in: ''Tijdschrift voor Geschiedenis'' 135/2-3 (2022) 261-282.]
*[https://search.worldcat.org/nl/title/1281811543 ‘’Eleanor Roosevelt’s Views on Diplomacy and Democracy The Global Citizen’’ (Cham: Palgrave Macmillan, 2020).] ISBN 978-3-0304-2315-5.

== Author ==
*Johan Francke, 2025

==Notes==
<references>

Johanna Cornelia (Anya) Luscombe-Serlie

2025-04-15T19:25:22Z

Johan Francke: /* Carrière */

{{InfoboxPersoon
| afbeelding = [[Bestand:Luscombe.jpg|150px]]
| naam = Johanna Cornelia (Anya) Luscombe-Serlie
| onderschrift = Anya Luscombe, bron: [https://www.ucr.nl/academics/academic-program/faculty/academic-staff/dr-anya-luscombe/ University College Roosevelt]]
| geboortedatum = [[? ?]] [[1968]]
| geboorteplaats =
| overlijdensdatum =
| overlijdensplaats =
| beroep = Universitair docent University College Roosevelt, directeur Zeeuws Archief
| VIAF = [https://viaf.org/viaf/280171437 Anya Luscombe]
}}
[[Bestand:vlag-Verenigd-Koninkrijk.jpg|25px]][[Johanna Cornelis (Anya) Luscombe-Serlie EN| Engelse vertaling / English translation]]

Luscombe is vanaf 2025 werkzaam als directeur van het [[Zeeuws Archief]].

== Jeugd en studie ==
Luscombe studeerde tussen 1986 en 1989 Economie en Politicologie aan de Universiteit van Durham. In 1990-1991 volgde zij een post-doctorale cursus journalistiek (BJTC) aan Darlington College of Technology, waarna zij zich verder specialiseerde in het onderwijzen in het Engels als buitenlandse taal (2003). Nadat de Universiteit Utrecht een University College in Middelburg startte in 2004, was zij daar werkzaam om over retorica en journalisme te doceren.<ref>[https://krantenbankzeeland.nl/issue/pzc/2004-08-18/edition/null/page/17 ZB Krantenbank Zeeland, ‘Allereerste colleg in de Helm’, in: ''PZC'' 18 augustus 2004, p. 17.]</ref>
In 2012 promoveerd Luscombe aan Universiteit Utrecht op: ‘’Sending the right message. Forty years of BBC Radio News’’ (1960-2000).

== Carrière ==
Vanaf de jaren negentig was Luscombe werkzaam als redactie-assistent bij een uitgeverij in [[Maidenhead]] (1990), als reporter, nieuwslezer en producer van radioprogramma’s bij 2CR-FM, de BBC Radio Solent en BBC South Southampton, BBC Radio Newsroom in Londen (1992-1997). Tussen 1998 en 2000 was zij PR Manager aan Bournemouth University en daarna hoofd externe relaties. Na haar verhuizing naar Nederland volgde begin 2004 de overstap naar het Goese Lyceum als docente Nederlands voor buitenlanders. Vanaf de start van de [[Roosevelt Academy]] (tegenwoordig [[University College Roosevelt]]), in augustus dat jaar, was zij daar werkzaam als docent en pr-adviseur van de Dean. Op University College Roosevelt doceerde Luscombe retorica, journalistiek en andere op communicatie gebaseerde colleges. In 2010 kreeg ze een onderwijsbeurs aan de University of Central Missouri en in 2017 was ze een Fulbright-onderzoeker aan het Bard College. Luscombe heeft onderzoek gedaan naar de geschiedenis van de radio en heeft een fascinatie voor de wijze waarop, voormalig First lady, [[Eleanor Roosevelt]] de radio gebruikte tijdens de Koude Oorlog.<ref>[https://www.ucr.nl/academics/academic-program/faculty/academic-staff/dr-anya-luscombe/ Webpagina University College Roosevelt, academische staf, geraadpleegd 4 oktober 2024]</ref> In januari 2025 maakte Luscombe de overstap naar het [[Zeeuws Archief]], waar zij als directeur opvolger werd van rijksarchivaris [[Hannie Kool-Blokland]].

== Geselecteerde lijst van publicaties ==
*[https://search.worldcat.org/nl/title/10309402635 ‘Radio journalists and how they describe their written copy’, in: ‘’Journal of Media Practice 10/5 (01-01-2009) ]
*[http://zoeken.zeeuwsebibliotheken.nl/?itemid=|library/vubissmart-zeeland|339503424 Sending the right message. Forty years of BBC radio news (S.l. (Middelburg), s.n. (De Drvkkery), 2012).] Proefschrift Universiteit Utrecht. ISBN 978-90-7017-454-5
*[https://search.worldcat.org/nl/title/848918317 Fort years of BBC radio news. From the swinging Sixties to the turbulent Noughties (New York, Peter Lang, 2013).] ISBN 978-3-653027211
*[https://www.aup-online.com/content/journals/10.5117/TVG2022.2/3.005.LUSC 'Journalisten aan de frontlinies. Nederlandse oorlogsverslaglegging tijdens de Tweede Wereldoorlog’, in: ‘’Tijdschrift voor Geschiedenis 135/2-3 (2022) 261-282.]
*[https://search.worldcat.org/nl/title/1281811543 ‘’Eleanor Roosevelt’s Views on Diplomacy and Democracy The Global Citizin’’ (Cham: Palgrave Macmillan, 2020). ] ISBN 978-3-0304-2315-5.

== Auteur ==
*Johan Francke, 2025

== Noten ==
<references/>

[[category:Geschiedenis]]
[[category:archiefwezen]]
[[category:Zeeuwen]]
[[category:persoon]]
[[category:Wetenschap]]
{{DEFAULTSORT:Luscombe-Serlie, Johann Cornelia (Anya)}}

Johanna Cornelia (Anya) Luscombe-Serlie

2025-04-15T19:24:35Z

Johan Francke:

{{InfoboxPersoon
| afbeelding = [[Bestand:Luscombe.jpg|150px]]
| naam = Johanna Cornelia (Anya) Luscombe-Serlie
| onderschrift = Anya Luscombe, bron: [https://www.ucr.nl/academics/academic-program/faculty/academic-staff/dr-anya-luscombe/ University College Roosevelt]]
| geboortedatum = [[? ?]] [[1968]]
| geboorteplaats =
| overlijdensdatum =
| overlijdensplaats =
| beroep = Universitair docent University College Roosevelt, directeur Zeeuws Archief
| VIAF = [https://viaf.org/viaf/280171437 Anya Luscombe]
}}
[[Bestand:vlag-Verenigd-Koninkrijk.jpg|25px]][[Johanna Cornelis (Anya) Luscombe-Serlie EN| Engelse vertaling / English translation]]

Luscombe is vanaf 2025 werkzaam als directeur van het [[Zeeuws Archief]].

== Jeugd en studie ==
Luscombe studeerde tussen 1986 en 1989 Economie en Politicologie aan de Universiteit van Durham. In 1990-1991 volgde zij een post-doctorale cursus journalistiek (BJTC) aan Darlington College of Technology, waarna zij zich verder specialiseerde in het onderwijzen in het Engels als buitenlandse taal (2003). Nadat de Universiteit Utrecht een University College in Middelburg startte in 2004, was zij daar werkzaam om over retorica en journalisme te doceren.<ref>[https://krantenbankzeeland.nl/issue/pzc/2004-08-18/edition/null/page/17 ZB Krantenbank Zeeland, ‘Allereerste colleg in de Helm’, in: ''PZC'' 18 augustus 2004, p. 17.]</ref>
In 2012 promoveerd Luscombe aan Universiteit Utrecht op: ‘’Sending the right message. Forty years of BBC Radio News’’ (1960-2000).

== Carrière ==
Vanaf de jaren negentig was Luscombe werkzaam als redactie-assistent bij een uitgeverij in [[Maidenhead]] (1990), als reporter, nieuwslezer en producer van radioprogramma’s bij 2CR-FM, de BBC Radio Solent en BBC South Southampton, BBC Radio Newsroom in Londen (1992-1997). Tussen 1998 en 2000 was zij PR Manager aan Bournemouth University en daarna hoofd externe relaties. Na haar verhuizing naar Nederland volgde begin 2004 de overstap naar het Goese Lyceum als docente Nederlands voor buitenlanders. Vanaf de start van de Roosevelt Academy (tegenwoordig University College Roosevelt), in augustus dat jaar, was zij daar werkzaam als docent en pr-adviseur van de Dean. Op University College Roosevelt doceerde Luscombe retorica, journalistiek en andere op communicatie gebaseerde colleges. In 2010 kreeg ze een onderwijsbeurs aan de University of Central Missouri en in 2017 was ze een Fulbright-onderzoeker aan het Bard College. Luscombe heeft onderzoek gedaan naar de geschiedenis van de radio en heeft een fascinatie voor de wijze waarop, voormalig First lady, Eleanor Roosevelt de radio gebruikte tijdens de Koude Oorlog.<ref>[https://www.ucr.nl/academics/academic-program/faculty/academic-staff/dr-anya-luscombe/ Webpagina University College Roosevelt, academische staf, geraadpleegd 4 oktober 2024]</ref> In januari 2025 maakte Luscombe de overstap naar het [[Zeeuws Archief]], waar zij als directeur opvolger werd van rijksarchivaris [[Hannie Kool-Blokland]].

== Geselecteerde lijst van publicaties ==
*[https://search.worldcat.org/nl/title/10309402635 ‘Radio journalists and how they describe their written copy’, in: ‘’Journal of Media Practice 10/5 (01-01-2009) ]
*[http://zoeken.zeeuwsebibliotheken.nl/?itemid=|library/vubissmart-zeeland|339503424 Sending the right message. Forty years of BBC radio news (S.l. (Middelburg), s.n. (De Drvkkery), 2012).] Proefschrift Universiteit Utrecht. ISBN 978-90-7017-454-5
*[https://search.worldcat.org/nl/title/848918317 Fort years of BBC radio news. From the swinging Sixties to the turbulent Noughties (New York, Peter Lang, 2013).] ISBN 978-3-653027211
*[https://www.aup-online.com/content/journals/10.5117/TVG2022.2/3.005.LUSC 'Journalisten aan de frontlinies. Nederlandse oorlogsverslaglegging tijdens de Tweede Wereldoorlog’, in: ‘’Tijdschrift voor Geschiedenis 135/2-3 (2022) 261-282.]
*[https://search.worldcat.org/nl/title/1281811543 ‘’Eleanor Roosevelt’s Views on Diplomacy and Democracy The Global Citizin’’ (Cham: Palgrave Macmillan, 2020). ] ISBN 978-3-0304-2315-5.

== Auteur ==
*Johan Francke, 2025

== Noten ==
<references/>

[[category:Geschiedenis]]
[[category:archiefwezen]]
[[category:Zeeuwen]]
[[category:persoon]]
[[category:Wetenschap]]
{{DEFAULTSORT:Luscombe-Serlie, Johann Cornelia (Anya)}}

Johanna Cornelia (Anya) Luscombe-Serlie

2025-04-15T19:11:29Z

Johan Francke:

{{InfoboxPersoon
| afbeelding = [[Bestand:Luscombe.jpg|150px]]
| naam = Johanna Cornelia (Anya) Luscombe-Serlie
| onderschrift = Anya Luscombe, bron: [https://www.ucr.nl/academics/academic-program/faculty/academic-staff/dr-anya-luscombe/ University College Roosevelt]]
| geboortedatum = [[? ?]] [[1968]]
| geboorteplaats =
| overlijdensdatum =
| overlijdensplaats =
| beroep = Universitair docent University College Roosevelt, directeur Zeeuws Archief
| VIAF = [https://viaf.org/viaf/280171437 Anya Luscombe]
}}
[[Bestand:vlag-Verenigd-Koninkrijk.jpg|25px]][[Johanna Cornelis (Anya) Luscombe-Serlie EN| Engelse vertaling / English translation]]

Luscombe is vanaf 2025 werkzaam als directeur van het [[Zeeuws Archief]].

== Jeugd en studie ==
Luscombe studeerde tussen 1986 en 1989 Economie en Politicologie aan de Universiteit van Durham. In 1990-1991 volgde zij een post-doctorale cursus journalistiek (BJTC) aan Darlington College of Technology, waarna zij zich verder specialiseerde in het onderwijzen in het Engels als buitenlandse taal (2003). Nadat de Universiteit Utrecht een University College in Middelburg startte in 2004, was zij daar werkzaam om over retorica en journalisme te doceren.<ref>[https://krantenbankzeeland.nl/issue/pzc/2004-08-18/edition/null/page/17 ZB Krantenbank Zeeland, ‘Allereerste colleg in de Helm’, in: ‘’PZC’’ 18 augustus 2004, p. 17.]</ref>
In 2012 promoveerd Luscombe aan Universiteit Utrecht op: ‘’Sending the right message. Forty years of BBC Radio News’’ (1960-2000).

== Carrière ==
Vanaf de jaren negentig was Luscombe werkzaam als redactie-assistent bij een uitgeverij in [[Maidenhead]] (1990), als reporter en producer van radioprogramma’s bij 2CR-FM, de BBC Radio Solent en BBC South Southampton, BBC Radio Newsroom (1992-1997) en journalist bij BBC Radio Newsroom. Tussen 1998 en 2000 was zij PR Manager aan Bournemouth University en daarna hoofd externe relaties. Begin 2004 volgde de overstap naar het Goese Lyceum als docente Nederlands voor buitenlanders. Vanaf de start van de Roosevelt Academy (tegenwoordig University College Roosevelt), in augustus dat jaar, was zij daar werkzaam als docent en pr-adviseur van de Dean. Op University College Roosevelt doceerde Luscombe ‘Rhetoric and Journalism’, waarbij de nadruk werd gelegd op het belang van media (historisch en contemporain) en de macht en schoonheid van het gesproken en geschreven woord. Luscombe heeft een fascinatie voor de wijze waarop Eleanor Roosevelt de radio gebruikte tijdens de Koude Oorlog.<ref>[https://www.ucr.nl/academics/academic-program/faculty/academic-staff/dr-anya-luscombe/ Webpagina University College Roosevelt, academische staf, geraadpleegd 4 oktober 2024]</ref> In januari 2025 maakte Luscombe de overstap naar het [[Zeeuws Archief]], waar zij als directeur opvolger werd van rijksarchivaris [[Hannie Kool-Blokland]].

== Geselecteerde lijst van publicaties ==
*[https://search.worldcat.org/nl/title/10309402635 ‘Radio journalists and how they describe their written copy’, in: ‘’Journal of Media Practice 10/5 (01-01-2009) ]
*[http://zoeken.zeeuwsebibliotheken.nl/?itemid=|library/vubissmart-zeeland|339503424 Sending the right message. Forty years of BBC radio news (S.l. (Middelburg), s.n. (De Drvkkery), 2012).] Proefschrift Universiteit Utrecht. ISBN 978-90-7017-454-5
*[https://search.worldcat.org/nl/title/848918317 Fort years of BBC radio news. From the swinging Sixties to the turbulent Noughties (New York, Peter Lang, 2013).] ISBN 978-3-653027211
*[https://www.aup-online.com/content/journals/10.5117/TVG2022.2/3.005.LUSC 'Journalisten aan de frontlinies. Nederlandse oorlogsverslaglegging tijdens de Tweede Wereldoorlog’, in: ‘’Tijdschrift voor Geschiedenis 135/2-3 (2022) 261-282.]
*[https://search.worldcat.org/nl/title/1281811543 ‘’Eleanor Roosevelt’s Views on Diplomacy and Democracy The Global Citizin’’ (Cham: Palgrave Macmillan, 2020). ] ISBN 978-3-0304-2315-5.

== Auteur ==
*Johan Francke, 2025

== Noten ==
<references/>

[[category:Geschiedenis]]
[[category:archiefwezen]]
[[category:Zeeuwen]]
[[category:persoon]]
[[category:Wetenschap]]
{{DEFAULTSORT:Luscombe-Serlie, Johann Cornelia (Anya)}}

Marie Antheunis

2025-04-11T05:54:06Z

Johan Francke:

{{InfoboxPersoon
| afbeelding = [[Bestand:Marie Antheunis.jpg|300px]]
| naam = Marie Antheunis
| onderschrift = Het pamflet dat de vader van Marie Antheunis verspreid heeft · PUBLIC DOMAIN. Bron: nos.nl/75jaarbevrijding
| geboortedatum = [[11 mei]] [[1904]]
| geboorteplaats = [[Axel]]
| overlijdensdatum = [[5 september]] [[1944]]
| overlijdensplaats = [[St. Jansteen]]
| beroep = Handelaarster
}}
==Achtergrond==
Marie Antheunis was een alleenstaande moeder van een zoontje (Ben). Zij runde een handeltje in koolzaadolie, sigaretten en andere waar en fietste regelmatig de polders door op zoek naar klanten, ook in de oorlog. Het maakte haar niet uit of zij vriend of vijand waren. Politiek interesseerde haar niet. Zo werd de 38-jarige Marie – evenals [[Deborah van Es]], boerendochter van een NSB-landwachter - ook wel eens gesignaleerd met Duitsers.

==Dolle dinsdag==
Op 5 september 1944 (‘Dolle dinsdag’), toen de bevolking van Axel dacht dat de bevrijding aanstaande was, begon ook in Axel de jacht op verraders en moffenmeiden, zoals de meisjes worden genoemd die met de Duitsers vrijden. Het 'moffenkledder' werd kaalgeschoren, een vrouw uit een naastliggend dorp zelfs gebrandmerkt met een hakenkruis. Veel NSB'ers kregen stenen naar hun hoofd.
De plaatselijke dominee Piet van Oeveren, die zichzelf tot interim-burgemeester had uitgeroepen na de vlucht van de Duitse burgemeester, maakte er een einde aan. Hij waarschuwde op een aanplakbiljet voor samenscholen en raadde de dorpelingen aan binnen te blijven. De rust keerde voorlopig terug en op 19 september werd Axel echt bevrijd.

==Vermissing en zoektocht==
Intussen werden Marie Antheunis en Deborah van Es vermist. De twee vermiste vrouwen hadden vermoedelijk ook met de volkswoede te maken gekregen. Marie Antheunis was die dag op de fiets op weg naar huis vanuit Terneuzen, waar ze had gelogeerd bij haar zus. Maar ze was nooit in Axel aangekomen. Deborah van Es was voor het laatst gezien op een Duitse pantserwagen; ergens tussen Axel en Terneuzen.
Vader Antheunis ging intussen op zoek naar zijn vermiste dochter. Hij verspreidde een pamflet toen interneringskamp Groot Eiland werd gesloten. In dat kamp hadden een half jaar lang collaborateurs opgesloten gezeten. Liefjes van Wehrmachtsoldaten werden er ook opgesloten, hoewel dat eigenlijk niet mocht.
Antheunis was ervan overtuigd dat zijn dochter en Deborah Van Es waren vermoord tijdens hun verblijf in het interneringskamp Groot Eiland. Er deden allerlei verhalen de ronde over mishandelde gevangenen, soldatenliefjes die op een vervelende manier inwendig onderzocht zouden zijn en zelfs verkrachting. De familie had een schoonzoon al eens tevergeefs naar Groot Eiland gestuurd op zoek naar de vrouwen. Ook een gezamenlijke advertentie in plaatselijke krant had in januari 1945 niets opgeleverd.
De beschuldiging die de vader in het pamflet uit richting het Militair Gezag deed, deed veel stof opwaaien in het Zeeuws-Vlaamse dorp. Want hoe kon je van moord spreken als de lichamen nooit waren gevonden, vroegen veel Axelaren zich af. Velen vermoedden dat dit een ''opgezette hetze was door de vrije pro-Duitsers.'' Ze vonden dat het gezag maar eens streng tegen deze kliek moest optreden, ''omdat zij blijkbaar nog niet hebben begrepen dat niet zij, maar wij de baas waren en dat het moffengewroet nu maar eens uit moest zijn.''

==Zaak alsnog opgehelderd==
Ondanks druk van vader Antheunisse op het Openbaar Ministerie helderheid te verschaffen over wat er met zijn dochter en Deborah van Es was gebeurd duurde het nog lange tijd voordat er helderheid kwam in de zaak. De beide vrouwen bleken gevangen te zijn genomen door de Orde Dienst (OD) en gewurgd door onderduiker [[Rubens]]. Hun lichamen, zwaar toegetakeld, werden in februari 1946 opgegraven op het ‘Groot Eiland’ in de gemeente St. Jansteen. De dader wist na de oorlog te ontkomen naar Californië in de Verenigde Staten.
Kort voor de 20ste februari 1946 had vader Antheunis -woedend over alle gesloten deuren en nietszeggende antwoorden die zijn speurtocht naar de waarheid opleverde- nog een pamflet laten drukken, dat hij huis aan huis in Axel bezorgde. 'Sadistenmoord´ zo luidde de kop boven een woedende uitval naar de dieven en moordenaars die nog op vrije voeten rondlopen, naar politie en Militair Gezag die niets voor hem deed. ''Waar is de doofpot waarin alle vieze geheimen verdwijnen?,'' zo riep hij zijn plaatsgenoten toe, ''waar blijft gerechtigheid?''<ref>[https://krantenbankzeeland.nl/issue/vze/1946-02-22/edition/null/page/1 Krantenbank Zeeland, 'Recht of propaganda', in: De Vrije Zeeuw, 22 februari 1946, pag. 1]</ref>

== Bronnen ==
=== Literatuur ===
*[https://iguana.zebi.nl/iguana/www.main.cls?surl=catalogus#recordid=305391879Index=Indexppn Marie Antheunis (documentatiemap) (Middelburg: Zeeuws Documentatiecentrum, 2009)]

===Sites===
*[https://nos.nl/75jaarbevrijding Website 75 jaar bevrijding]
*[https://www.vpro.nl/speel~POMS_VPRO_383769~de-afrekening-9-moord-in-axel-het-spoor-terug~.html VPRO-radio ‘Het spoor terug’]

== Auteur ==
-W. van Gorsel, 2023

== Noten ==
<references/>

[[Category:persoon]]
[[Category:Zeeuwen]]
[[Category:Geschiedenis]]
{{DEFAULTSORT:Antheunis, Marie}}

Elizabeth Wolff-Bekker

2025-04-08T13:18:17Z

Johan Francke: /* Literatuur */

{{InfoboxPersoon
| afbeelding = [[Bestand:Wolff_Betje.png|150px]]
| naam = Elizabeth Wolff-Bekker; Elizabeth Wolff; Betje Wolff; Elizabeth Bekker
| onderschrift = Tekening van Betje Wolff omstreeks 1754.
| geboortedatum = [[24 juli]] [[1738]]
| geboorteplaats = Vlissingen
| overlijdensdatum =[[5 november]] [[1804]]
| overlijdensplaats = 's-Gravenhage
| beroep = letterkundige, schrijfster
| VIAF = [http://viaf.org/viaf/59194125 E. Wolff-Bekker]
}}
==Biografie==
[[Bestand:Wolff_142343.jpg|thumb|right|250px|Monument voor Befje Wolff en Aagje Deken aan het Bellamypark te Vlissingen, foto: Mieke Meijer-van der Linde, augustus 2012, ZB, Beeldbank Zeeland, recordnr. 142343 ]]
Elizabeth Bekker bracht te Vlissingen haar jeugd door als jongste dochter van een vermogend koopman, aan wiens buitenplaats Altijd Wel dichtbij West-Souburg ze prettige herinneringen bewaarde. Al op haar 14de jaar verloor ze haar moeder. Na een kortstondig, maar geruchtmakend avontuurtje met de vaandrig Mattheus Gargon (kleinzoon van de schrijver van de Walchersche Arkadia) op haar 17de jaar, trouwde ze in 1762 met de ruim 30 jaar oudere weduwnaar Adrianus Wolff (1706-1777), predikant te De Beemster. Na zijn dood woonde ze met haar vriendin Agatha (Aagje) Deken (1741-1804) te De Rijp, van waar ze in 1782 naar Lommerlust te Beverwijk verhuisden. Na de Pruisische invasie weken de vrouwen vanwege hun patriottische gezindheid in 1788 met vele andere patriotten naar Trévoux in Bourgondië uit. In 1798 keerden ze naar Nederland terug en vestigden zich in Den Haag, waar ze tengevolge van het faillissement van hun zaakwaarnemer hun laatste levensjaren in bekrompen omstandigheden moesten doorbrengen.

== Letterkundig werk en Vlissingse invloed daarop ==
Betje Wolff heeft veel geschreven, alleen en samen met Aagje Deken, in proza en poëzie. Hun naam is vooral blijven voortleven door hun Historie van mejuffrouw Sara Burgerhart (1782; 2 dln.), die tot heden herdrukt en gelezen wordt. Betje's verknochtheid aan haar geboorteland en -stad blijkt uit verscheidene plaatsen in haar werk, onder meer uit het uitvoerige gedicht Walcheren (1769) verder uit twee gedichten op het bezoek van Willem V aan Vlissingen in 1766; Vlissings vreugd by de aankomst van Willem den Vyfden en Een nieuw scheepslied ter eere zyner Doorluchtige Hoogheid; verder uit het gedicht De Vryheid, aan den raad en de burgerg der stad Vlissingen (1778) waarin ze de oprichting van een rooms-katholiek kerkgebouw verdedigde.
[[Bestand:Wolff_monument.jpg|150px|thumb|left|Sokkel van het monument voor Wolff en Deken te Vlissingen met daarop de titels van hun bekendste werk, foto: J. Francke, 18 maart 2015]]
In haar samen met Aagje uitgegeven Economische liedjes (1781; 3 dln.), zijn vier liedjes aan Vlissingen gewijd, onder meer over de kaapvaart. In het uitvoerig rijmloos gedicht Aan Vlissingen (in Gedichten en liedjens voor het vaderland, 1798) een dit hyrambe op haar geboortestad, herinnert ze aan de zorgeloze jeugdjaren die ze er doorbracht. Op verscheidene andere plaatsen brengt ze Zeeland en de Zeeuwen terloops ter sprake en ook dan nooit anders dan in gunstige zin. Een van de sympathiekste figuren uit de Willem Loevend (1785), Tante Martha de Harde, spreekt Zeeuws. Hoewel ze Vlissingen al vroeg verlaten heeft en er waarschijnlijk maar drie keer terug is geweest (1769, 1771 en 1801) had ze er verscheidene vrienden en kennissen, onder andere [[Jean Guépin]], David Henri Gallandat, [[Conrad Rutger Busken|C. R. Busken]] en zijn dochter [[Coosje Busken]]. Ook met de Middelburgse regent Daniël [[Radermacher (Rademaker, Rotarius)]] en zijn stadgenote [[Petronella Johanna de Timmerman]] had ze connecties. [[Jacobus Bellamy]] heeft ze pas in 1784 leren kennen, twee jaar voor zijn vroege dood.

== Monument ==
In 1884 werd te Vlissingen een monument voor Wolff en Deken opgericht. Dit werd ontworpen door beeldhouwer G.J. den Hollander en uit brons vervaardigd door de Firma Brecht en Dyserinck uit Amsterdam. Op het voetstuk van de fontein prijken de beeltenissen van Betje Wolff en Aagje Deken in zogenaamde medaillonportretten, gemaakt naar een gravure. Op de sokkel staan ook de namen van hun bekendste werken. Het monument werd op 24 juli 1884 onthuld op het Betje Wolffplein. De fontein verhuisde in 1909 naar het Bellamypark.

== Beknopte bibliografie ==
[[Bestand:Wolff_en_Deeken.png|thumb|200px|right|Tekening van Wolff en Deeken omstreeks 1780.]]
*[http://zoeken.zeeuwsebibliotheek.nl/?itemid=|universal/sru|http://data.bibliotheek.nl/ggc/ppn/217998232 ''Economische liedjes'' (1781).]
*[http://zoeken.zeeuwsebibliotheek.nl/?itemid=|universal/sru|http://data.bibliotheek.nl/ggc/ppn/800922298 ''Historie van mejuffrouw Sara Burgerhart'' (1782).]
*[http://zoeken.zeeuwsebibliotheek.nl/?itemid=|universal/sru|http://data.bibliotheek.nl/ggc/ppn/853388679 ''Historie van den heer Willem Leevend'' (1784).]
*[http://zoeken.zeeuwsebibliotheek.nl/?itemid=|universal/sru|http://data.bibliotheek.nl/ggc/ppn/19679983X ''Aan het vaderland'' (1786).]

== Tekst uit de Encyclopedie van Zeeland 1982-1984 ==
{{GoToOriginal}}

== Auteur ==
P.J. Meertens

== Literatuur ==
*[http://zoeken.zeeuwsebibliotheek.nl/?itemid=|universal/sru|http://data.bibliotheek.nl/ggc/ppn/037012568 Johs. Dyserinck, ''Hulde aan Betje Wolff en Aagje Deken'' (Middelburg, 1884).]
*[http://zoeken.zeeuwsebibliotheek.nl/?itemid=|universal/sru|http://data.bibliotheek.nl/ggc/ppn/822617943 J. Dyserinck, ''Brieven van Betje Wolf en Aagje Deken'' ('s Gravenhage, 1904).]
*[http://zoeken.zeeuwsebibliotheek.nl/?itemid=|universal/sru|http://data.bibliotheek.nl/ggc/ppn/830607269 J.W.A. Naber, ''Betje Wolff en Aagje Deken'' (Amsterdam, 1913).]
*[http://zoeken.zeeuwsebibliotheek.nl/?itemid=|universal/sru|http://data.bibliotheek.nl/ggc/ppn/840759436 H.C.M. Ghijsen, ''Dapper vrouwenleven'' (Assen, 1954).]
*[http://zoeken.zeeuwsebibliotheek.nl/?itemid=|universal/sru|http://data.bibliotheek.nl/ggc/ppn/325088411 P.J. Meertens, 'Het culturele leven in de tijd van Betje Wolff', in ''De Vlaamse Gids'' (1955)'.]
*[http://zoeken.zeeuwsebibliotheek.nl/?itemid=|universal/sru|http://data.bibliotheek.nl/ggc/ppn/036336106 P.J. Buijnsters (uitg., inl. en aantek.), ''Briefwisseling van Betje Wolff en Aagje Deken'' (Utrecht, Hes, 1987, 2 dln.)]
*[http://zoeken.zeeuwsebibliotheek.nl/?itemid=|universal/sru|http://data.bibliotheek.nl/ggc/ppn/443875472 Marita Mathijsen, ''Een vrije geest. Het uitzonderlijke leven van Betje Wolff'' (Amsterdam, 2024).]

[[category:Kunst & cultuur]]
[[category:letterkunde]]
[[category:Zeeuwen]]
[[category:persoon]]
{{DEFAULTSORT:Wolff-Becker, Elizabeth}}

Johanna Cornelia (Anya) Luscombe-Serlie EN

2025-04-03T09:31:31Z

Johan Francke: /* Author */

{{InfoboxPersoon
| afbeelding = [[Bestand:Luscombe.jpg|150px]]
| naam = Johanna Cornelia (Anya) Luscombe-Serlie
| onderschrift = Anya Luscombe, bron: [https://www.ucr.nl/academics/academic-program/faculty/academic-staff/dr-anya-luscombe/ University College Roosevelt]]
| geboortedatum = [[? ?]] [[1968]]
| geboorteplaats =
| overlijdensdatum =
| overlijdensplaats =
| beroep = Universitary teacher at University College Roosevelt, Director of [[Zeeuws Archief]]
| VIAF = [https://viaf.org/viaf/280171437 Anya Luscombe]
}}
[[Bestand:Nederlandse-vlag.jpg|25px]][[Johanna Cornelia (Anya) Luscombe-Serlie| Nederlandse versie / Dutch version]]

Luscombe works as Dicrector of Education and Associate Professor at [[University College Roosevelt]] and from 2025 onwards as Director of the [[Zeeuws Archief]].

== Study ==
Luscombe studied Economics and Politics at the [[University of Durham]] between 1986 and 1989. In 1990-1991 followed a postgraduate in Journalism (BJTC) at [[Darlington College of Technology]], after which she specialized in teaching English as a foreign language (2003). Since the [[Universiteit Utrecht]] started a University College in Middelburg in 2004, she works there as a teacher in Media.<ref>[https://krantenbankzeeland.nl/issue/pzc/2004-08-18/edition/null/page/17 ZB Krantenbank Zeeland, ‘Allereerste colleg in de Helm’, in: ‘’PZC’’ 18 augustus 2004, p. 17.]</ref>
In 2012 Luscombe was promoted to Phd. at [[Universiteit Utrecht]] after writing her disseratation entitled ‘’Sending the right mesage. Forty years of BBC Radio News’’ (1960-2000).

== Carreer ==
From the nineties onward, Luscombe worked as editorial assistant at Strategic Direction Publishers in in Maidenhead (1990), as reporter and producer of radio stations at 2CR-FM, the BBC Radio Solent, BBC South Southampton and BBC Radio Newsroom (1992-1997) and as a journalist at BBC Radio Newsroom. Between 1998 and 2000 she was PR Manager at [[Bournemouth University]] and afterwards Head of External Relations. In the beginning of 2004 she started at the [[Goese Lyceum]] as Teacher Dutch for foreigners. As soon as the Roosevelt Academy (nowadays University College Roosevelt (UCR)) started in Augustus that year, she worked there as instructor, tutor and PR Advisor of the Dean of UCR. At UCR Luscombe teached ‘Rhetoric and Journalism’, where she focused on the importance of media (historical as well as contemporary) and the power and beauty of the spoken and written word. Luscombe has a fascination for the way in which Eleanor Roosevelt used radio during the Cold War.<ref>[https://www.ucr.nl/academics/academic-program/faculty/academic-staff/dr-anya-luscombe/ Webpagina University College Roosevelt, academische staf, geraadpleegd 4 oktober 2024]</ref> In January 2025 Luscombe continued her career as Director of the [[Zeeuws Archief]], in [[Middelburg]] where she succeeded the retired Archivist [[Hannie Kool-Blokland]].

== Selected list of publications ==
*[https://search.worldcat.org/nl/title/10309402635 ‘Radio journalists and how they describe their written copy’, in: ‘’Journal of Media Practice 10/5 (01-01-2009) ]
*[http://zoeken.zeeuwsebibliotheken.nl/?itemid=|library/vubissmart-zeeland|339503424 Sending the right message. Forty years of BBC radio news (S.l. (Middelburg), s.n. (De Drvkkery), 2012).] Phd. thesis Universiteit Utrecht. ISBN 978-90-7017-454-5
*[https://search.worldcat.org/nl/title/848918317 Fort years of BBC radio news. From the swinging Sixties to the turbulent Noughties (New York, Peter Lang, 2013).] ISBN 978-3-653027211
*[https://www.aup-online.com/content/journals/10.5117/TVG2022.2/3.005.LUSC 'Journalisten aan de frontlinies. Nederlandse oorlogsverslaglegging tijdens de Tweede Wereldoorlog’, in: ‘’Tijdschrift voor Geschiedenis 135/2-3 (2022) 261-282.]
*[https://search.worldcat.org/nl/title/1281811543 ‘’Eleanor Roosevelt’s Views on Diplomacy and Democracy The Global Citizin’’ (Cham: Palgrave Macmillan, 2020). ] ISBN 978-3-0304-2315-5.

== Author ==
*Johan Francke, 2025

==Notes==
<references>

Johanna Cornelia (Anya) Luscombe-Serlie EN

2025-04-03T09:28:05Z

Johan Francke:

{{InfoboxPersoon
| afbeelding = [[Bestand:Luscombe.jpg|150px]]
| naam = Johanna Cornelia (Anya) Luscombe-Serlie
| onderschrift = Anya Luscombe, bron: [https://www.ucr.nl/academics/academic-program/faculty/academic-staff/dr-anya-luscombe/ University College Roosevelt]]
| geboortedatum = [[? ?]] [[1968]]
| geboorteplaats =
| overlijdensdatum =
| overlijdensplaats =
| beroep = Universitary teacher at University College Roosevelt, Director of [[Zeeuws Archief]]
| VIAF = [https://viaf.org/viaf/280171437 Anya Luscombe]
}}
[[Bestand:Nederlandse-vlag.jpg|25px]][[Johanna Cornelia (Anya) Luscombe-Serlie| Nederlandse versie / Dutch version]]

Luscombe works as Dicrector of Education and Associate Professor at [[University College Roosevelt]] and from 2025 onwards as Director of the [[Zeeuws Archief]].

== Study ==
Luscombe studied Economics and Politics at the [[University of Durham]] between 1986 and 1989. In 1990-1991 followed a postgraduate in Journalism (BJTC) at [[Darlington College of Technology]], after which she specialized in teaching English as a foreign language (2003). Since the [[Universiteit Utrecht]] started a University College in Middelburg in 2004, she works there as a teacher in Media.<ref>[https://krantenbankzeeland.nl/issue/pzc/2004-08-18/edition/null/page/17 ZB Krantenbank Zeeland, ‘Allereerste colleg in de Helm’, in: ‘’PZC’’ 18 augustus 2004, p. 17.]</ref>
In 2012 Luscombe was promoted to Phd. at [[Universiteit Utrecht]] after writing her disseratation entitled ‘’Sending the right mesage. Forty years of BBC Radio News’’ (1960-2000).

== Carreer ==
From the nineties onward, Luscombe worked as editorial assistant at Strategic Direction Publishers in in Maidenhead (1990), as reporter and producer of radio stations at 2CR-FM, the BBC Radio Solent, BBC South Southampton and BBC Radio Newsroom (1992-1997) and as a journalist at BBC Radio Newsroom. Between 1998 and 2000 she was PR Manager at [[Bournemouth University]] and afterwards Head of External Relations. In the beginning of 2004 she started at the [[Goese Lyceum]] as Teacher Dutch for foreigners. As soon as the Roosevelt Academy (nowadays University College Roosevelt (UCR)) started in Augustus that year, she worked there as instructor, tutor and PR Advisor of the Dean of UCR. At UCR Luscombe teached ‘Rhetoric and Journalism’, where she focused on the importance of media (historical as well as contemporary) and the power and beauty of the spoken and written word. Luscombe has a fascination for the way in which Eleanor Roosevelt used radio during the Cold War.<ref>[https://www.ucr.nl/academics/academic-program/faculty/academic-staff/dr-anya-luscombe/ Webpagina University College Roosevelt, academische staf, geraadpleegd 4 oktober 2024]</ref> In January 2025 Luscombe continued her career as Director of the [[Zeeuws Archief]], in [[Middelburg]] where she succeeded the retired Archivist [[Hannie Kool-Blokland]].

== Selected list of publications ==
*[https://search.worldcat.org/nl/title/10309402635 ‘Radio journalists and how they describe their written copy’, in: ‘’Journal of Media Practice 10/5 (01-01-2009) ]
*[http://zoeken.zeeuwsebibliotheken.nl/?itemid=|library/vubissmart-zeeland|339503424 Sending the right message. Forty years of BBC radio news (S.l. (Middelburg), s.n. (De Drvkkery), 2012).] Phd. thesis Universiteit Utrecht. ISBN 978-90-7017-454-5
*[https://search.worldcat.org/nl/title/848918317 Fort years of BBC radio news. From the swinging Sixties to the turbulent Noughties (New York, Peter Lang, 2013).] ISBN 978-3-653027211
*[https://www.aup-online.com/content/journals/10.5117/TVG2022.2/3.005.LUSC 'Journalisten aan de frontlinies. Nederlandse oorlogsverslaglegging tijdens de Tweede Wereldoorlog’, in: ‘’Tijdschrift voor Geschiedenis 135/2-3 (2022) 261-282.]
*[https://search.worldcat.org/nl/title/1281811543 ‘’Eleanor Roosevelt’s Views on Diplomacy and Democracy The Global Citizin’’ (Cham: Palgrave Macmillan, 2020). ] ISBN 978-3-0304-2315-5.

== Author ==
-Johan Francke, 2023

==Notes==
<references>

Johanna Cornelia (Anya) Luscombe-Serlie EN

2025-04-03T09:27:47Z

Johan Francke:

{{InfoboxPersoon
| afbeelding = [[Bestand:Luscombe.jpg|150px]]
| naam = Johanna Cornelia (Anya) Luscombe-Serlie
| onderschrift = Anya Luscombe, bron: [https://www.ucr.nl/academics/academic-program/faculty/academic-staff/dr-anya-luscombe/ University College Roosevelt]]
| geboortedatum = [[? ?]] [[1968]]
| geboorteplaats =
| overlijdensdatum =
| overlijdensplaats =
| beroep = Universitary teacher at University College Roosevelt, Director of the Province of Zeeland at [[Zeeuws Archief]]
| VIAF = [https://viaf.org/viaf/280171437 Anya Luscombe]
}}
[[Bestand:Nederlandse-vlag.jpg|25px]][[Johanna Cornelia (Anya) Luscombe-Serlie| Nederlandse versie / Dutch version]]

Luscombe works as Dicrector of Education and Associate Professor at [[University College Roosevelt]] and from 2025 onwards as Director of the [[Zeeuws Archief]].

== Study ==
Luscombe studied Economics and Politics at the [[University of Durham]] between 1986 and 1989. In 1990-1991 followed a postgraduate in Journalism (BJTC) at [[Darlington College of Technology]], after which she specialized in teaching English as a foreign language (2003). Since the [[Universiteit Utrecht]] started a University College in Middelburg in 2004, she works there as a teacher in Media.<ref>[https://krantenbankzeeland.nl/issue/pzc/2004-08-18/edition/null/page/17 ZB Krantenbank Zeeland, ‘Allereerste colleg in de Helm’, in: ‘’PZC’’ 18 augustus 2004, p. 17.]</ref>
In 2012 Luscombe was promoted to Phd. at [[Universiteit Utrecht]] after writing her disseratation entitled ‘’Sending the right mesage. Forty years of BBC Radio News’’ (1960-2000).

== Carreer ==
From the nineties onward, Luscombe worked as editorial assistant at Strategic Direction Publishers in in Maidenhead (1990), as reporter and producer of radio stations at 2CR-FM, the BBC Radio Solent, BBC South Southampton and BBC Radio Newsroom (1992-1997) and as a journalist at BBC Radio Newsroom. Between 1998 and 2000 she was PR Manager at [[Bournemouth University]] and afterwards Head of External Relations. In the beginning of 2004 she started at the [[Goese Lyceum]] as Teacher Dutch for foreigners. As soon as the Roosevelt Academy (nowadays University College Roosevelt (UCR)) started in Augustus that year, she worked there as instructor, tutor and PR Advisor of the Dean of UCR. At UCR Luscombe teached ‘Rhetoric and Journalism’, where she focused on the importance of media (historical as well as contemporary) and the power and beauty of the spoken and written word. Luscombe has a fascination for the way in which Eleanor Roosevelt used radio during the Cold War.<ref>[https://www.ucr.nl/academics/academic-program/faculty/academic-staff/dr-anya-luscombe/ Webpagina University College Roosevelt, academische staf, geraadpleegd 4 oktober 2024]</ref> In January 2025 Luscombe continued her career as Director of the [[Zeeuws Archief]], in [[Middelburg]] where she succeeded the retired Archivist [[Hannie Kool-Blokland]].

== Selected list of publications ==
*[https://search.worldcat.org/nl/title/10309402635 ‘Radio journalists and how they describe their written copy’, in: ‘’Journal of Media Practice 10/5 (01-01-2009) ]
*[http://zoeken.zeeuwsebibliotheken.nl/?itemid=|library/vubissmart-zeeland|339503424 Sending the right message. Forty years of BBC radio news (S.l. (Middelburg), s.n. (De Drvkkery), 2012).] Phd. thesis Universiteit Utrecht. ISBN 978-90-7017-454-5
*[https://search.worldcat.org/nl/title/848918317 Fort years of BBC radio news. From the swinging Sixties to the turbulent Noughties (New York, Peter Lang, 2013).] ISBN 978-3-653027211
*[https://www.aup-online.com/content/journals/10.5117/TVG2022.2/3.005.LUSC 'Journalisten aan de frontlinies. Nederlandse oorlogsverslaglegging tijdens de Tweede Wereldoorlog’, in: ‘’Tijdschrift voor Geschiedenis 135/2-3 (2022) 261-282.]
*[https://search.worldcat.org/nl/title/1281811543 ‘’Eleanor Roosevelt’s Views on Diplomacy and Democracy The Global Citizin’’ (Cham: Palgrave Macmillan, 2020). ] ISBN 978-3-0304-2315-5.

== Author ==
-Johan Francke, 2023

==Notes==
<references>

Johanna Cornelia (Anya) Luscombe-Serlie

2025-04-03T09:26:05Z

Johan Francke:

{{InfoboxPersoon
| afbeelding = [[Bestand:Luscombe.jpg|150px]]
| naam = Johanna Cornelia (Anya) Luscombe-Serlie
| onderschrift = Anya Luscombe, bron: [https://www.ucr.nl/academics/academic-program/faculty/academic-staff/dr-anya-luscombe/ University College Roosevelt]]
| geboortedatum = [[? ?]] [[1968]]
| geboorteplaats =
| overlijdensdatum =
| overlijdensplaats =
| beroep = Universitair docent University College Roosevelt, directeur Zeeuws Archief
| VIAF = [https://viaf.org/viaf/280171437 Anya Luscombe]
}}
[[Bestand:vlag-Verenigd-Koninkrijk.jpg|25px]][[Johanna Cornelis (Anya) Luscombe-Serlie EN| Engelse vertaling / English translation]]

Luscombe is werkzaam als universitair docent aan [[University College Roosevelt]] en vanaf 2025 als directeur van het [[Zeeuws Archief]].

== Jeugd en studie ==
Luscombe studeerde tussen 1986 en 1989 Economie en Politicologie aan de Universiteit van Durham. In 1990-1991 volgde zij een post-doctorale cursus journalistiek (BJTC) aan Darlington College of Technology, waarna zij zich verder specialiseerde in het onderwijzen in het Engels als buitenlandse taal (2003). Nadat de Universiteit Utrecht een University College in Middelburg startte in 2004, was zij daar werkzaam om over retorica en journalisme te doceren.<ref>[https://krantenbankzeeland.nl/issue/pzc/2004-08-18/edition/null/page/17 ZB Krantenbank Zeeland, ‘Allereerste colleg in de Helm’, in: ‘’PZC’’ 18 augustus 2004, p. 17.]</ref>
In 2012 zou Luscombe promoveren aan Universiteit Utrecht op: ‘’Sending the right mesage. Forty years of BBC Radio News’’ (1960-2000).

== Carrière ==
Vanaf de jaren negentig was Luscombe werkzaam als redactie-assistent bij een uitgeverij in [[Maidenhead]] (1990), als reporter en producer van radioprogramma’s bij 2CR-FM, de BBC Radio Solent en BBC South Southampton, BBC Radio Newsroom (1992-1997) en journalist bij BBC Radio Newsroom. Tussen 1998 en 2000 was zij PR Manager aan Bournemouth University en daarna hoofd externe relaties. Begin 2004 volgde de overstap naar het Goese Lyceum als docente Nederlands voor buitenlanders. Vanaf de start van de Roosevelt Academy (tegenwoordig University College Roosevelt), in augustus dat jaar, was zij daar werkzaam als docent en pr-adviseur van de Dean. Op University College Roosevelt doceerde Luscombe ‘Rhetoric and Journalism’, waarbij de nadruk werd gelegd op het belang van media (historisch en contemporain) en de macht en schoonheid van het gesproken en geschreven woord. Luscombe heeft een fascinatie voor de wijze waarop Eleanor Roosevelt de radio gebruikte tijdens de Koude Oorlog.<ref>[https://www.ucr.nl/academics/academic-program/faculty/academic-staff/dr-anya-luscombe/ Webpagina University College Roosevelt, academische staf, geraadpleegd 4 oktober 2024]</ref> In januari 2025 maakte Luscombe de overstap naar het [[Zeeuws Archief]], waar zij als directeur opvolger werd van rijksarchivaris [[Hannie Kool-Blokland]].

== Geselecteerde lijst van publicaties ==
*[https://search.worldcat.org/nl/title/10309402635 ‘Radio journalists and how they describe their written copy’, in: ‘’Journal of Media Practice 10/5 (01-01-2009) ]
*[http://zoeken.zeeuwsebibliotheken.nl/?itemid=|library/vubissmart-zeeland|339503424 Sending the right message. Forty years of BBC radio news (S.l. (Middelburg), s.n. (De Drvkkery), 2012).] Proefschrift Universiteit Utrecht. ISBN 978-90-7017-454-5
*[https://search.worldcat.org/nl/title/848918317 Fort years of BBC radio news. From the swinging Sixties to the turbulent Noughties (New York, Peter Lang, 2013).] ISBN 978-3-653027211
*[https://www.aup-online.com/content/journals/10.5117/TVG2022.2/3.005.LUSC 'Journalisten aan de frontlinies. Nederlandse oorlogsverslaglegging tijdens de Tweede Wereldoorlog’, in: ‘’Tijdschrift voor Geschiedenis 135/2-3 (2022) 261-282.]
*[https://search.worldcat.org/nl/title/1281811543 ‘’Eleanor Roosevelt’s Views on Diplomacy and Democracy The Global Citizin’’ (Cham: Palgrave Macmillan, 2020). ] ISBN 978-3-0304-2315-5.

== Auteur ==
*Johan Francke, 2025

== Noten ==
<references/>

[[category:Geschiedenis]]
[[category:archiefwezen]]
[[category:Zeeuwen]]
[[category:persoon]]
[[category:Wetenschap]]
{{DEFAULTSORT:Luscombe-Serlie, Johann Cornelia (Anya)}}

Johanna Cornelia (Anya) Luscombe-Serlie

2025-04-03T09:24:57Z

Johan Francke: /* Carrière */

{{InfoboxPersoon
| afbeelding = [[Bestand:Luscombe.jpg|150px]]
| naam = Johanna Cornelia (Anya) Luscombe-Serlie
| onderschrift = Anya Luscombe, bron: [https://www.ucr.nl/academics/academic-program/faculty/academic-staff/dr-anya-luscombe/ University College Roosevelt]]
| geboortedatum = [[? ?]] [[1968]]
| geboorteplaats =
| overlijdensdatum =
| overlijdensplaats =
| beroep = Universitair docent University College Roosevelt, Rijksarchivaris in Zeeland
| VIAF = [https://viaf.org/viaf/280171437 Anya Luscombe]
}}
[[Bestand:vlag-Verenigd-Koninkrijk.jpg|25px]][[Johanna Cornelis (Anya) Luscombe-Serlie EN| Engelse vertaling / English translation]]

Luscombe is werkzaam als universitair docent aan [[University College Roosevelt]] en vanaf 2025 als directeur van het [[Zeeuws Archief]].

== Jeugd en studie ==
Luscombe studeerde tussen 1986 en 1989 Economie en Politicologie aan de Universiteit van Durham. In 1990-1991 volgde zij een post-doctorale cursus journalistiek (BJTC) aan Darlington College of Technology, waarna zij zich verder specialiseerde in het onderwijzen in het Engels als buitenlandse taal (2003). Nadat de Universiteit Utrecht een University College in Middelburg startte in 2004, was zij daar werkzaam om over retorica en journalisme te doceren.<ref>[https://krantenbankzeeland.nl/issue/pzc/2004-08-18/edition/null/page/17 ZB Krantenbank Zeeland, ‘Allereerste colleg in de Helm’, in: ‘’PZC’’ 18 augustus 2004, p. 17.]</ref>
In 2012 zou Luscombe promoveren aan Universiteit Utrecht op: ‘’Sending the right mesage. Forty years of BBC Radio News’’ (1960-2000).

== Carrière ==
Vanaf de jaren negentig was Luscombe werkzaam als redactie-assistent bij een uitgeverij in [[Maidenhead]] (1990), als reporter en producer van radioprogramma’s bij 2CR-FM, de BBC Radio Solent en BBC South Southampton, BBC Radio Newsroom (1992-1997) en journalist bij BBC Radio Newsroom. Tussen 1998 en 2000 was zij PR Manager aan Bournemouth University en daarna hoofd externe relaties. Begin 2004 volgde de overstap naar het Goese Lyceum als docente Nederlands voor buitenlanders. Vanaf de start van de Roosevelt Academy (tegenwoordig University College Roosevelt), in augustus dat jaar, was zij daar werkzaam als docent en pr-adviseur van de Dean. Op University College Roosevelt doceerde Luscombe ‘Rhetoric and Journalism’, waarbij de nadruk werd gelegd op het belang van media (historisch en contemporain) en de macht en schoonheid van het gesproken en geschreven woord. Luscombe heeft een fascinatie voor de wijze waarop Eleanor Roosevelt de radio gebruikte tijdens de Koude Oorlog.<ref>[https://www.ucr.nl/academics/academic-program/faculty/academic-staff/dr-anya-luscombe/ Webpagina University College Roosevelt, academische staf, geraadpleegd 4 oktober 2024]</ref> In januari 2025 maakte Luscombe de overstap naar het [[Zeeuws Archief]], waar zij als directeur opvolger werd van rijksarchivaris [[Hannie Kool-Blokland]].

== Geselecteerde lijst van publicaties ==
*[https://search.worldcat.org/nl/title/10309402635 ‘Radio journalists and how they describe their written copy’, in: ‘’Journal of Media Practice 10/5 (01-01-2009) ]
*[http://zoeken.zeeuwsebibliotheken.nl/?itemid=|library/vubissmart-zeeland|339503424 Sending the right message. Forty years of BBC radio news (S.l. (Middelburg), s.n. (De Drvkkery), 2012).] Proefschrift Universiteit Utrecht. ISBN 978-90-7017-454-5
*[https://search.worldcat.org/nl/title/848918317 Fort years of BBC radio news. From the swinging Sixties to the turbulent Noughties (New York, Peter Lang, 2013).] ISBN 978-3-653027211
*[https://www.aup-online.com/content/journals/10.5117/TVG2022.2/3.005.LUSC 'Journalisten aan de frontlinies. Nederlandse oorlogsverslaglegging tijdens de Tweede Wereldoorlog’, in: ‘’Tijdschrift voor Geschiedenis 135/2-3 (2022) 261-282.]
*[https://search.worldcat.org/nl/title/1281811543 ‘’Eleanor Roosevelt’s Views on Diplomacy and Democracy The Global Citizin’’ (Cham: Palgrave Macmillan, 2020). ] ISBN 978-3-0304-2315-5.

== Auteur ==
*Johan Francke, 2025

== Noten ==
<references/>

[[category:Geschiedenis]]
[[category:archiefwezen]]
[[category:Zeeuwen]]
[[category:persoon]]
[[category:Wetenschap]]
{{DEFAULTSORT:Luscombe-Serlie, Johann Cornelia (Anya)}}

Johanna Cornelia (Anya) Luscombe-Serlie

2025-04-03T09:24:07Z

Johan Francke:

{{InfoboxPersoon
| afbeelding = [[Bestand:Luscombe.jpg|150px]]
| naam = Johanna Cornelia (Anya) Luscombe-Serlie
| onderschrift = Anya Luscombe, bron: [https://www.ucr.nl/academics/academic-program/faculty/academic-staff/dr-anya-luscombe/ University College Roosevelt]]
| geboortedatum = [[? ?]] [[1968]]
| geboorteplaats =
| overlijdensdatum =
| overlijdensplaats =
| beroep = Universitair docent University College Roosevelt, Rijksarchivaris in Zeeland
| VIAF = [https://viaf.org/viaf/280171437 Anya Luscombe]
}}
[[Bestand:vlag-Verenigd-Koninkrijk.jpg|25px]][[Johanna Cornelis (Anya) Luscombe-Serlie EN| Engelse vertaling / English translation]]

Luscombe is werkzaam als universitair docent aan [[University College Roosevelt]] en vanaf 2025 als directeur van het [[Zeeuws Archief]].

== Jeugd en studie ==
Luscombe studeerde tussen 1986 en 1989 Economie en Politicologie aan de Universiteit van Durham. In 1990-1991 volgde zij een post-doctorale cursus journalistiek (BJTC) aan Darlington College of Technology, waarna zij zich verder specialiseerde in het onderwijzen in het Engels als buitenlandse taal (2003). Nadat de Universiteit Utrecht een University College in Middelburg startte in 2004, was zij daar werkzaam om over retorica en journalisme te doceren.<ref>[https://krantenbankzeeland.nl/issue/pzc/2004-08-18/edition/null/page/17 ZB Krantenbank Zeeland, ‘Allereerste colleg in de Helm’, in: ‘’PZC’’ 18 augustus 2004, p. 17.]</ref>
In 2012 zou Luscombe promoveren aan Universiteit Utrecht op: ‘’Sending the right mesage. Forty years of BBC Radio News’’ (1960-2000).

== Carrière ==
Vanaf de jaren negentig was Luscombe werkzaam als redactie-assistent bij een uitgeverij in [[Maidenhead]] (1990), als reporter en producer van radioprogramma’s bij 2CR-FM, de BBC Radio Solent en BBC South Southampton, BBC Radio Newsroom (1992-1997) en journalist bij BBC Radio Newsroom. Tussen 1998 en 2000 was zij PR Manager aan Bournemouth University en daarna hoofd externe relaties. Begin 2004 volgde de overstap naar het Goese Lyceum als docente Nederlands voor buitenlanders. Vanaf de start van de Roosevelt Academy (tegenwoordig University College Roosevelt), in augustus dat jaar, was zij daar werkzaam als docent en pr-adviseur van de Dean. Op University College Roosevelt doceerde Luscombe ‘Rhetoric and Journalism’, waarbij de nadruk werd gelegd op het belang van media (historisch en contemporain) en de macht en schoonheid van het gesproken en geschreven woord. Luscombe heeft een fascinatie voor de wijze waarop Eleanor Roosevelt de radio gebruikte tijdens de Koude Oorlog.<ref>[https://www.ucr.nl/academics/academic-program/faculty/academic-staff/dr-anya-luscombe/ Webpagina University College Roosevelt, academische staf, geraadpleegd 4 oktober 2024]</ref> In januari 2025 maakte Luscombe de overstap naar het [[Zeeuws Archief]], waar zij als Rijksarchivaris de opvolger werd van [[Hannie Kool-Blokland]].

== Geselecteerde lijst van publicaties ==
*[https://search.worldcat.org/nl/title/10309402635 ‘Radio journalists and how they describe their written copy’, in: ‘’Journal of Media Practice 10/5 (01-01-2009) ]
*[http://zoeken.zeeuwsebibliotheken.nl/?itemid=|library/vubissmart-zeeland|339503424 Sending the right message. Forty years of BBC radio news (S.l. (Middelburg), s.n. (De Drvkkery), 2012).] Proefschrift Universiteit Utrecht. ISBN 978-90-7017-454-5
*[https://search.worldcat.org/nl/title/848918317 Fort years of BBC radio news. From the swinging Sixties to the turbulent Noughties (New York, Peter Lang, 2013).] ISBN 978-3-653027211
*[https://www.aup-online.com/content/journals/10.5117/TVG2022.2/3.005.LUSC 'Journalisten aan de frontlinies. Nederlandse oorlogsverslaglegging tijdens de Tweede Wereldoorlog’, in: ‘’Tijdschrift voor Geschiedenis 135/2-3 (2022) 261-282.]
*[https://search.worldcat.org/nl/title/1281811543 ‘’Eleanor Roosevelt’s Views on Diplomacy and Democracy The Global Citizin’’ (Cham: Palgrave Macmillan, 2020). ] ISBN 978-3-0304-2315-5.

== Auteur ==
*Johan Francke, 2025

== Noten ==
<references/>

[[category:Geschiedenis]]
[[category:archiefwezen]]
[[category:Zeeuwen]]
[[category:persoon]]
[[category:Wetenschap]]
{{DEFAULTSORT:Luscombe-Serlie, Johann Cornelia (Anya)}}

Snouck Hurgronje & Louijsse EN

2025-04-03T09:21:09Z

Johan Francke:

[[Bestand:Nederlandse-vlag.jpg|25px]] [[Snouck Hurgronje & Louijsse| Nederlandse versie / Dutch version]]
{{Infobox
| above =[[Snouck Hurgronje & Louijsse EN]]
}}
[[Bestand:NL-MdbZA_295_281.jpg|thumb|right|300px| De Rotterdamsekaai in Middelburg were Snouck Hurgronje & Louijsse had an office in 1782, copper engraving by K.F. Bendorp, approx. 1790, source: [https://hdl.handle.net/21.12113/365EA2908C7C49EE8F7EC36E1C6E7D55 Zeeuws Archief, KZGW, ZI II, nr. 0281]]]

{| class="wikitable"
| type || [[Chartered company]]
|-
| foundation || 1766
|-
| defunct || 1788
|-
| employees || 2
|-
| location_city || Rotterdamsekaai, [[Middelburg]] and Nieuwendijk, [[Flushing]]
|-
| location_country || [[Middelburg, Zeeland|Middelburg]] and [[Vlissingen|Flushing]], [[The Dutch Republic]]
|-
| products || [[Ivory trade]], [[textile trade]], [[Interlooping]] and [[History of slavery|Slave trade]],
|-
| Board of directors || [[Steven Matthijs Snouck Hurgronje]] and [[Abraham Louijsse]]
|-
|}

'''Snouck Hurgronje & Louijsse''' was a [[trade company]] of the partners [[Steven Matthijs Snouck Hurgronje]] and [[Abraham Louijsse]] that operated from [[Middelburg]] and [[Vlissingen|Flushing]] between 1766 and 1788 and was specialised in [[textile]] and [[ivory]]trade, interloping and [[slave trade]].

== Abraham Louijsse ==
Abraham Louijsse (1741-1805) was the grandson of Abraham Louijsse senior and son of honorary pensioner [[Johannes Louijsse]] (1711-1793), who was also chairman of the [[Koninklijk Zeeuwsch Genootschap der Wetenschappen|Zeeuwsch Genootschap der Wetenschappen]] (Zeeland Society of Sciences). Abraham was married to [[Anna Maria van Wingerden]]. As regent, he was a patron of the Hospital for men and women, owned several plantations in Surinam and was alderman and councilor of [[Vlissingen|Flushing]] (1769-1770, 1786). He played an important role in the celebration of the second centenary of the Revolt against the Spanish in the city (April 6, 1572). Because he was a patriot, the windows of one of his houses were smashed during the Orange uprising of 1787. Until 1779 he lived on the corner of the then Pottekaai (the current Wilhelminastraat) and the Nieuwstraat. From 1786 onwards he lived three houses further than his original address, at number 21.<ref>Francke, [https://opac.zebi.nl/vubis/PDF/429902654.pdf ''‘Deesen zaak dient … in alen opzigten op het secreetsten gehouden te worden’''], 5.</ref>
Abraham Louijsse prevented a plundering of Flushing when Orange-minded sailors from the navy attacked the invading French. By granting the province an interest-free advance of a ton in gold, the sailors could be paid their wages and provided with travel money. Shortly afterwards, the trading company of Johannes Louijsse & Zoon collapsed.<ref>[https://opac.zebi.nl/vubis/PDF/429902654.pdf Ibidem,] 5-6.</ref>

== Steven Matthijs Snouck Hurgronje ==
[[File:NL-MdbZA_7413_15665.jpg|thumb|200px|right|Portrait of Steven Matthijs Snouck Hurgronje (1741-1788), oil painting by an unknown painter, source: [https://hdl.handle.net/21.12113/F16637C4BD934DC0BF7F051BDBDE30DF Zeeuws Archief, Photocollection Flushing, nr. 15665.]]]
Steven Matthijs Snouck Hurgronje (Flushing, October 18, 1741 – Middelburg, January 29, 1788) was shipowner, councilor (1770-1776, 1779-1780, 1783-1784, 1786), alderman (1777-1778, 1781-1782) and treasurer (1780) of Middelburg. Hij lived in the Lange Singelstraat. In 1762 he changed his name from Hurgronje to Snouck Hurgronje and on September 4, 1766 he married [[Anna Catharina Elias]] in Middelburg (after whom he also named a ship). The couple had two children: [[Jacob Lodewijk jonkheer Snouck Hurgronje| Jacob Lodewijk]] (1778-1845) and [[Adriaan Isaac jonkheer Snouck Hurgronje|Adriaan Isaac]] (1780-1849), but he may have had three more children.<ref>Zeeuws Archief, entrance 511, Rekenkamer D, inv.nr. 60461 and ’’Nieuw Nederlands Biografisch Woordenboek’’, Volume III, lemma Steven Mathijs Snouck Hurgonje</ref>
Steven Matthijs Snouck Hurgronje was director of the Zeeland Chamber of the Dutch East India Company ([[VOC]]) from 1780-1788. He also was a director [[Sociëteit ter Navigatie op Essequebo en annexe Rivieren]] from 1772 to 1780<ref>[https://www.encyclopedievanzeeland.nl/Sociëteit_ter_Navigatie_op_Essequebo_en_annexe_Rivieren Sociëteit ter Navigatie op Essequebo en annexe Rivieren, lemma in Encyclopedia of Zeeland].</ref> (SNER) in which he owned 3.000 guilders worth of shares<ref>Paesie, ''Societeyt van Essequebo'', 39, 41, 136.</ref> and he wrote the philosophical thesis ''De calculo Minervae'' (Delft, 1758). During the years htat he lived in Flushing he owned a house on the Nieuwe Timmerwerf, near the Dock.<ref>Francke, [https://opac.zebi.nl/vubis/PDF/429902654.pdf ''‘Deesen zaak dient … in alen opzigten op het secreetsten gehouden te worden,’'' 6].</ref>
The activities of the company of Snouck Hurgronje & Abraham Louijsse took place in Flushing from around 1766, but were moved to Middelburg in the autumn of 1780. Six years later, in 1786, the company moved back to Flushing, which gave a boost to the economy of the city.

==the Trading Company of Snouck Hurgronje & Louijsse ==
For slave traders, it was very important to know which products were wanted in [[Africa]]. Snouck Hurgronje & Louijsse were specialists when it came to knowledge about the textile trade to Africa. The export to Africa could be divided into seven goods: [[guns]], [[gunpowder]], [[textiles]], [[alcoholic beverages]], [[pottery]] and [[glass]], [[copper]] and [[iron]] and [[knive|knives]], [[beads]] and some other products. A lot of gunpowder and weapons were taken to Guinea, while much more textiles were taken to Loango-Angola. The [[Middelburgsche Commercie Compagnie|MCC]] often bought textiles at the [[VOC]] autumn auctions, but also did this from private individuals. Some of them were involved in both textile sales and the slave trade. Snouck Hurgronje & Louijsse, for example, supplied textiles and traded themselves mainly on the Loango-Angola coast, where textiles were important commodities. The company bought textiles in both England and France.<ref>De Kok, ''Walcherse ketens'', 148-149; Francke, ''Al die willen te kaap’ren varen'', 132-133</ref>
The trading company Snouck Hurgronje & Louijsse also engaged in interloping on the West. Around 1765, the firm Bengers & Zoon acted as a trading agent for the MCC from St. Eustatius They also operated on behalf of Snouck Hurgronje & Louijsse. The American Revolution caused a great demand for weapons and ammunition, which were first obtained in the Dutch Republic and then were shipped via West Africa and St. Eustatius. The Walcheren gunpowder mill ''Eendracht'' (Unity) increased its production from 170,848 pounds in 1776 to 367,535 pounds in 1779. Snouck Hurgronje & Louijsse from Flushing in 1777 shipped 3,000 barrels of gunpowder and 750 firearms to St. Eustatius in the ship ''Hoop'' (Hope) in 1777 and on June 7, 1784, immediately after the end of the Fourth Anglo-Dutch War, they bought another 34.236 pounds of gunpowder from the Zeeland Admiralty.<ref>Zeeuws Archief, entrance 508, Rekenkamer C, inv.nr. 8050, fol. 42 verso; Enthoven, ‘That abominable nest of Pirates’, 264-266.</ref>

== Slave trade ==
[[File:NG-MC-1210.jpg|thumb|right|250px|Ships model of the slave trader De Witte Oliphant (the White Elephant), approx.. 1755, [https://id.rijksmuseum.nl/200316100 Rijksmuseum, Amsterdam, object nr. NG-MC-1210]]]
In addition to slave trade, Snouck Hurgronje & Louijsse were involved in all kinds of activities. In 1766 they equipped their first slave ship. Both built up a fleet of several ships and in the following decade focused on the slave trade with [[Loango-Angola]]. In addition, they bought textiles for the slave voyages, but they also supplied this to other [[Walcheren]] companies.<ref>De Kok, ''Walcherse ketens'', 50-53.</ref>

The company of Snouck Hurgronje & Louijsse undertook a total of 32 registered slave voyages. During 30 voyages 8,426 captives were transported across the [[Atlantic Ocean]], bringing the estimated total to 11.235 for his company. After Snouck Hurgronje died , Abraham Louijsse continued these activities together with [[Jan Swart]] under the name [[Johannes Louijsse & Zoon]].<ref>[https://www.slavevoyages.org/voyage/database Slave Voyages.org]. Search for Hurgronje and Louysse as shipowner. Consulted March 3-4, 2025.</ref>

'''Slave voyages equipped by Snouck Hurgronje & Louijsse, 1767-1788'''
{| class="wikitable"
|-
| Nr. || Year || ID voyage || Ship || Captain || Departure || Purchase || Destiny || People sold
|--
| 1 || 1767|| 10839 || Maria || Jansen, Jan || Flushing || Malembo || Surinam || 269
|-
| 2 || 1769 || 10840 || Maria || Jansen, Jan || Flushing || Congo || Surinam || 210
|-
| 3 || 1770 || 10428 || Anna en Catharina || Heere, C.M. de || Flushing || Africa || Surinam || 276
|-
| 4 || 1770 || 10671 || Herstelder || Stap, Pieter || Flushing || Congo || Essequebo || unknown
|-
| 5 || 1771 || 10841 || Maria || Jansen, Jan || Flushing || Congo || Surinam || 250
|-
| 6 || 1771 || 11101 || Vlissingse Hoofdnegotie || Dankers, Joost || Flushing || ‘Windward Coast’, Ivory Coast, Gold Coast, Benin || [[Essequebo]] || 280
|-
| 7 || 1772 || 10429 || Anna en Catharina || Stuurling, Laurens || Flushing || Malembo || America || unknown
|-
| 8 || 1772 || 10672 || Herstelder || Stap, Pieter || Flushing || [[Elmina]] || Surinam || 300
|-
| 9 || 1772 || 10842 || Maria || Jansen, Jan || Flushing || [[Cabinda]] || Surinam || 260
|-
| 10 || 1773 || 10430 || Anna en Catharina || Stuurling, Laurens || Flushing || [[Malembo]] || [[Caribbean Sea]] || unknown
|-
| 11 || 1773 || 10795 || Lammerenburg || Noels, Andries || Flushing || Ivory Coast, Gold Coast, Benin || Surinam || 210
|-
| 12 || 1774 || 10843 || Maria || Pieters, Carel || Flushing || [[Congo]] || [[Curaçao]] ||260
|-
| 13 || 1774 || 10995 || Sara Suzanna Maria || Dankers, Joost || Flushing || ‘Windward Coast’, Ivory Coast, Gold Coast, Benin || Curaçao || 300
|-
| 14 || 1775 || 10844 || Maria || Pieters, Carel || Flushing || Congo || St. Eustatius || 280
|-
| 15 || 1775 || 10431 || Anna en Catharina || Stuurling, Laurens || Flushing || [[Congo]] || Demerara || 230
|-
| 16 || 1775 || 10796 || Lammerenburg || Noels, Andries || Flushing || “[[Windward Coast]]”, [[Bight of Biafra]], [[Gulf of Guinea]] || [[America]] || 150
|-
| 17 || 1777 || 10996 || Sara Suzanna Maria || Dankers, Joost || Flushing || ‘Windward Coast’, Ivory Coast, Gold Coast, Benin || [[Surinam]] || 300
|-
| 18 || 1778 || 10845 || Maria || Pieters, Carel || Flushing || ‘Windward Coast’, Ivory Coast, Gold Coast, Benin || Essequebo || 200
|-
| 19 || 1779 || 10682 || Hoop || Magnus, Carel en Dankers, Joost || Flushing || ‘Windward Coast’ || Essequebo || 200
|-
| 20 || 1779 || 11068 || Verwachting || Noels, Andries || Flushing || ‘Windward Coast’, Ivory Coast, Gold Coast, Benin || St. Eustatius || 300
|-
| 21 || 1780 || 10901 || Jonge Nicolaas Jan || Reichtert, Frans, Breedau, Carel || Flushing || Cape Coast Castle || Essequebo || unknown
|-
| 22 || 1780 || 10997 || Sara Suzanna Maria || Dankers, Joost || Flushing || ‘Windward Coast’, Ivory Coast, Gold Coast, Benin || Surinam || 348
|-
| 23 || 1780 || 11142 || Westcapelle || Moelaart, Gijsbrecht || Flushing || Congo || St. Eustatius || 443
|-
| 24 || 1781 || 10536 || Eendracht || Udemans, Pieter Gideon || Flushing || ‘Windward Coast’, Ivory Coast, Gold Coast, Benin || unknown || unknown
|-
| 25 || 1782 || 11110 || Vrijheid || Pieters, Carel || Flushing || Afrika || Demerara || unknown
|-
| 26 || 1784 || 10902 || Jonge Nicolaas Jan || Magnus, Carel || Flushing || Elmina || Demerara || 180
|-
| 27 || 1785 || 10683 || Hoop || Udemans, Pieter Gideon || Flushing || Elmina || Surinam || 300
|-
| 28 || 1785 || 11181 || Zeefortuin || Baas, Isaac den, Muijen, Cornelis van || Flushing || Elmina || Demerara || 215
|-
| 29 || 1785 || 11070 || Verwachting || Noels, Andries || Flushing || Elmina || [[Demerara]] || unknown
|-
| 30 || 1787 || 10613 || Goede Hoop || Muijen, Cornelis van || Zeeland || Africa || Demerara || 427
|-
| 31 || 1787 || 11077 || Vigilantie || Dankers, Joost || Flushing || Congo || America || 300
|-
| 32 || 1788 || 11185 || Zeenimph || Pieters, Carel || Flushing || Africa || Demerara || 350
|-
|}

'''Slave voyages equipped after the death of Snouck Hurgronje (1788) in company with Jan Swart under the name of Johannes Louijsse & Zoon, 1789-1793'''
{| class="wikitable"
|-
| 33 || 1789 || 11701 || Verwachting || Moelaart, Gijsbrecht || Flushing || [[Elmina]] || Demerara || 301
|-
| 34 || 1790 || 10614 || Goede Hoop || Muijen, Cornelis van || Rotterdam || Elmina || unknown || unknown
|-
| 35 || 1791 || 11078 || Vigilantie || Sellow, C. van || Flushing || ‘[[Windward Coast]]’, [[Ivory Coast]], [[Gold Coast]], [[Benin]] || [[America]] || unknown
|-
| 36 || 1791 || 11072 || Verwachting || Moelaart, Gijsbrecht || Flushing || [[Congo]] || America || 300
|-
| 37 || 1791 || 10611 || Goed Voornemen || Tol, Casper || [[Amsterdam]] || Elmina || Surinam || 276
|-
| 38 || 1791 || 11186 || Zeenimph || Pieters, Carel || Flushing || Congo || [[Demerara]] || 379
|-
| 39 || 1793 || 11079 || Vigilantie || Silon, I.C. || Flushing || Elmina || [[Spanish Caribbean]] || 294
|-
| 40 || 1793 || 10612 || Goed Voornemen || Tol, Casper || [[Zeeland]] || Elmina || Surinam || 308
|-
|}
{{small| Source for both tables: [https://www.slavevoyages.org/voyage/database Slave Voyages.org], consulted March 3-4, 2025; Postma, ’’The Dutch in the Atlantic Slave Trade 1600-1815’’, passim; Priester, ’’De Nederlandse houding ten aanzien van de slavenhandel en slavernij, 1596-1863’’, passim; The National Archives, Kew, HCA 30, [https://digitaal.dezb.nl/zeeuwpost/book/87493790-3290-ab8e-45e5-7d7b6d326c2d/1 inv.nr. 321, Attestation Carel Breedau, Augustus 28, 1780].}}

== Company buildings ==
Abraham Louijsse owned a barley- and hulling mill that he had founded in 1771 together with broker, shipowner and slave trader [[Jan van der der Woordt]]. This was sold again in 1775. Together with his father he operated the trading company Johannes Louijsse & Zoon. A firm that was probably already active in Flushing before 1780. In 1782 however, the office operated from a building on the Rotterdamsekaai in Middelburg. During the Fourth Anglo-Dutch War (1780-1784) this trading company maintained interlooping affairs with Great Brittain in tobacco and gin.<ref>Francke, [https://opac.zebi.nl/vubis/PDF/429902654.pdf ''‘Deesen zaak dient … in allen opzigten op het secreetsten gehouden te worden’''], 5-6.</ref>
In addition to their shipping activities, Snouck Hurgronje & Louijsse were joint accountants for the Flushing gunpowder mill ''Zeefortuin'' (Sea Fortune). The trading company was also active in the ivory trade. Johannes Louijsse was even considered an expert in the field of ivory. From September 1779, the company owned an ivory comb- and ivory turning company’, where the ivory imported from Guinea was processed into various objects. The ivory trade by Johannes Louijsse & Zoon had existed for some time, and by far the most ivory was not processed in the factory but traded immediately. After Snouck Hurgronje’s death in 1788, the slave trade activities were brought under the flag of Johannes Louijsse & Zoon.<ref>[https://opac.zebi.nl/vubis/PDF/429902654.pdf Ibidem,] 6-7; De Kok, ''Walcherse ketens'', 47-49.</ref>
Steven Matthijs and Abraham Louijsse had bought a warehouse together on the Nieuwedijk in Flushing on June 17, 1766 for fourty Pound Flemish (240 guilders). The seller of this house was John Rainbard.<ref>Zeeuws Archief, entrance 511, Rekenkamer D, inv.nr. 69451. Real Estate transports Middelburg, 1757-1805</ref>

== Author ==
*Johan Francke, 2025

==Sources ==
=== Literature ===
*Victor Enthoven, ‘That abominable nest of Pirates. St. Eustatius and the North Americans, 1680-1780’, in: ''Early American Studies'' 10/2 (2012) 264-290.
*Johan Francke, [https://opac.zebi.nl/vubis/PDF/429902654.pdf ''‘Deesen zaak dient … in allen opzigten op het secreetsten gehouden te worden.’ Het plan van Hogguer & De Galz voor een illegale slavenreis via Angola naar Saint-Domingue (1781)''] (Zoutelande, 2020).
*___________ , ''’Al die willen te kaap’ren varen.’ De Nederlandse commissievaart tijdens de Vierde Engelse Oorlog, 1780-1784'' (Zutphen 2019).
*Wim Klooster, ''Illicit Riches. Dutch trade in the Caribean 1648-1795'' (Leiden, 1998).
*Gerhard de Kok, ''Walcherse ketens. De trans-Atlantische slavenhandel en de economie van Walcheren, 1755-1780.'' Phd thesis Leiden University ([S.l.], 2019).
*Ruud Paesie, ''Societeyt van Essequebo. Op- en ondergang van een coöperatieve scheepvaartonderneming, 1771-1788'' (Flushing, 2017).
*Johannes Menne Postma, ''The Dutch in the Atlantic Slave Trade 1600-1815'' (Cambridge, 1990).
*L.R. Priester, ''De Nederlandse houding ten aanzien van de slavenhandel en slavernij, 1596-1863. Het gedrag van de slavenhandelaren van de Commercie Compagnie van Middelburg in de 18e eeuw'' (Middelburg, 1987).

=== Sites ===
*[http://slavevoyages.org Slave Voyages.org consulted March 3-4, 2025]

=== Archival material ===
[[Zeeuws Archief]], Middelburg (the Netherlands)
98 [https://hdl.handle.net/21.12113/55DEC27716B74B4C8373914D47C370E3 Family Snouck Hurgronje, 1641-1943]
*1.1.3 [https://hdl.handle.net/21.12113/E8D6C5533A0D44408B9A9E9A46CA315D Steven Matthijs (Snouck) Hurgronje (1741-1788) and Anna Catharina Elias (1746-1796), inv. nrs. 63-75.]
Afdeling II
*6 [https://hdl.handle.net/21.12113/EF33AFC5E29641C2BB59E9D08EE3A172 Steven Matthijs Snouck Hurgronje (1741-1788), inv. nrs. 225-235.]
508 Rekenkamer C
511 Rekenkamer D

[[National Archives]], Kew (UK).
*[https://digitaal.dezb.nl/zeeuwpost/?q=snouck%20hurgronje Zee(uw)post, there: HCA 30, inv.nrs. 321, 339-340, 352, 6 letters of and from Steven Matthijs Snouck Hurgronje and/or Abraham Louijsse, September 1780 - Januari 1781 and attestation Carel Breedau, Augustus 28, 1780.]

== Footnotes ==
<references/>

{{Commonscat|Snouck Hurgronje & Louijsse}}
[[Category:Maritieme Geschiedenis]]
[[Category:Geschiedenis]]
[[Category:Economie en bedrijven]]
[[Category:Bedrijven]]
[[Category:West-Indië]]

Snouck Hurgronje & Louijsse

2025-04-03T09:20:24Z

Johan Francke:

[[Bestand:vlag-Verenigd-Koninkrijk.jpg|25px]][[Snouck Hurgronje & Louijsse EN| Engelse vertaling / English translation]]
{{Infobox
| above =[[Snouck Hurgronje & Louijsse]]
}}
{| class="wikitable"
|-
| soort || Handelsonderneming
|-
| oprichting || 1766
|-
| liquidatie || 1788
|-
| medewerkers || 2
|-
| plaats || Rotterdamsekaai, [[Middelburg]] en Nieuwendijk, [[Vlissingen]].
|-
| Producten || textiel, ivoor, smokkelhandel en slavenhandel
|-
| Directeuren || [[Steven Matthijs Snouck Hurgronje]] en [[Abraham Louijsse]]
|-
|}

{{Korte omschrijving|Handelsbedrijf van de firmanten Steven Matthijs Snouck Hurgronje en Abraham Louijsse dat tussen 1766 en 1788 opereerde vanuit Middelburg en Vlissingen en gespecialiseerd was in textiel- en ivoorhandel, smokkel- en slavenhandel.}}

[[Bestand:NL-MdbZA_295_281.jpg|thumb|right|300px| De Rotterdamsekaai in Middelburg waar Snouck Hurgronje & Louijsse in 1782 een kantoor bezaten, kopergravure van K.F. Bendorp, circa 1790, bron: [https://hdl.handle.net/21.12113/365EA2908C7C49EE8F7EC36E1C6E7D55 Zeeuws Archief, KZGW, ZI II, nr. 0281]]]

'''Snouck Hurgronje & Louijsse''' was een [[handelsbedrijf]] van de firmanten Steven Matthijs Snouck Hurgronje en Abraham Louijsse dat tussen 1766 en 1788 opereerde vanuit [[Middelburg (Zeeland)|Middelburg]] en [[Vlissingen]] en gespecialiseerd was in [[textiel]]- en [[ivoor]]handel, smokkel- en [[slavenhandel]].

== Abraham Louijsse ==
Abraham Louijsse (1741-1805) was de kleinzoon van Abraham Louijsse senior en zoon van pensionaris-honorair [[Johannes Louijsse]] (1711-1793), die ook vanaf 1785 voorzitter van het [[Koninklijk Zeeuwsch Genootschap der Wetenschappen|Zeeuwsch Genootschap der Wetenschappen]] was. Abraham was gehuwd met [[Anna Maria van Wingerden]]. Hij was als regent begunstiger van het Gasthuis voor mannen en vrouwen, bezat enkele plantages in Suriname en was schepen en raad van [[Vlissingen]] (1769-1770, 1786). Hij speelde een belangrijke rol bij de viering van het tweede eeuwfeest van de Opstand tegen de Spanjaarden in de stad (6 april 1572). Omdat hij patriot was werden tijdens het Oranje oproer van 1787 de ruiten van een van zijn huizen ingegooid. Tot 1779 woonde hij op de hoek van de toenmalige Pottekaai (de huidige Wilhelminastraat) en de Nieuwstraat. Vanaf 1786 woonde hij drie huizen verder dan zijn oorspronkelijke adres aan de op nummer 21.<ref>Francke, [https://opac.zebi.nl/vubis/PDF/429902654.pdf ''‘Deesen zaak dient … in allen opzigten op het secreetsten gehouden te worden’''], 5.</ref>
Abraham Louijsse voorkwam een plundering van Vlissingen toen Oranjegezinde matrozen van ’s lands vloot de binnengetrokken Fransen te lijf gingen. Door de provincie een renteloos voorschot een ton in goud te verlenen kon de matrozen hun gage worden uitbetaald en van reisgeld worden voorzien. Kort daarop bezweek het handelskantoor Johannes Louijsse & Zoon.<ref>[https://opac.zebi.nl/vubis/PDF/429902654.pdf Ibidem,] 5-6.</ref>

== Steven Matthijs Snouck Hurgronje ==
[[File:NL-MdbZA_7413_15665.jpg|thumb|200px|right|Portret van Steven Matthijs Snouck Hurgronje (1741-1788), schilderij van onbekende maker, bron: [https://hdl.handle.net/21.12113/F16637C4BD934DC0BF7F051BDBDE30DF Zeeuws Archief, Fotocollectie Vlissingen, nr. 15665.]]]
Steven Matthijs Snouck Hurgronje (Vlissingen, 18-10-1741 – Middelburg, 29-1-1788) was reder, raad (1770-1776, 1779-1780, 1783-1784, 1786), schepen (1777-1778, 1781-1782) en thesaurier (1780) van Middelburg. Hij was woonachtig in de Lange Singelstraat. In 1762 wijzigde hij zijn naam van Hurgronje in Snouck Hurgronje en op 4 september 1766 trouwde hij met [[Anna Catharina Elias]] te Middelburg (naar wie hij ook een schip vernoemde). Het echtpaar kreeg twee kinderen [[Jacob Lodewijk jonkheer Snouck Hurgronje| Jacob Lodewijk]] (1778-1845) en [[Adriaan Isaac jonkheer Snouck Hurgronje|Adriaan Isaac]] (1780-1849), maar mogelijk had hij nog drie kinderen.<ref>Zeeuws Archief, toegang 511, Rekenkamer D, inv.nr. 60461 en ’’Nieuw Nederlands Biografisch Woordenboek’’, deel III, lemma Steven Mathijs Snouck Hurgonje</ref>
Steven Matthijs Snouck Hurgronje was van 1780-1788 bewindhebber van de Kamer Zeeland van de VOC. Ook was hij van 1772-1780 directeur van de [[Sociëteit ter Navigatie op Essequebo en annexe Rivieren]]<ref>[https://www.encyclopedievanzeeland.nl/Sociëteit_ter_Navigatie_op_Essequebo_en_annexe_Rivieren Sociëteit ter Navigatie op Essequebo en annexe Rivieren, lemma in Encyclopedie van Zeeland].</ref> (SNER) waarin hij voor 3.000 gulden aan aandelen bezat<ref>Paesie, ''Societeyt van Essequebo'', 39, 41, 136.</ref> en scheef hij het filosofische proefschrift ''De calculo Minervae'' (Delft, 1758). Gedurende de jaren dat hij in Vlissingen woonachtig was bezat hij een huis op de Nieuwe Timmerwerf bij het Dok.<ref>Francke, [https://opac.zebi.nl/vubis/PDF/429902654.pdf ''‘Deesen zaak dient … in allen opzigten op het secreetsten gehouden te worden’'', 6].</ref>
De activiteiten van het handelskantoor van de firma Snouck Hurgronje & Abraham Louijsse vonden vanaf circa 1766 plaats in Vlissingen, maar werden in de herfst van 1780 naar Middelburg verplaatst. Zes jaar later, 1786 verhuisde het bedrijf opnieuw terug naar Vlissingen, hetgeen een stimulans voor de economie van de stad betekende.

==De Firma Snouck Hurgronje & Louijsse ==
Voor slavenhandelaren was het belangrijk te weten welke producten gewenst waren in Afrika. Snouck Hurgronje & Louijsse waren specialisten waar het ging om kennis over de textielhandel op Afrika. De export naar Afrika was onder te verdelen in zeven goederen: geweren, buskruit, textiel, alcoholische drank, aardewerk en glas, koper en ijzer en messen, kralen en enkele andere producten. Op Guinea ging er veel buskruit en wapens mee, terwijl op Loango-Angola veel meer textiel werd meegenomen. De MCC kocht vaak op de VOC-najaarsveilingen textiel op, maar deed dit ook bij particulieren. Enkele daarvan zaten zowel in de textielverkoop als in de slavenhandel. Snouck Hurgronje & Louijsse leverden bijvoorbeeld textiel en handelden zelf vooral op de Loango-Angola kust, waar textiel belangrijke handelswaar was. De firma kocht de textiel in zowel Engeland als Frankrijk.<ref>De Kok, ''Walcherse ketens'', 148-149; Francke, ''Al die willen te kaap’ren varen'', 132-133</ref>
Het handelshuis van Snouck Hurgronje & Abraham Louijsse hield zich ook op met lorrendraaierij op de West. Rond circa 1765 fungeerde de firma Bengers & Zoon vanuit St. Eustatius als handelsagent voor de MCC. Zij opereerden ook namens Snouck Hurgronje & Louijsse. De opstand van de Amerikanen veroorzaakte een grote vraag naar wapens en ammunitie, die eerst in de Republiek en daarna via West-Afrika en St. Eustatius werden gehaald. De Walcherse buskruitmolen de Eendracht voerde zijn productie op van 170.848 pond in 1776 naar 367.535 pond in 1779. Snouck Hurgronje & Louijsse uit Vlissingen verscheepten in 1777 in het schip de Hoop 3.000 vaten buskruit en 750 vuurwapens naar St. Eustatius, en op 7 juni 1784, direct na afloop van de Vierde Engelse Oorlog, kochten ze nog eens 34.236 pond oud buskruit op van de Admiraliteit.<ref>Zeeuws Archief, toegang 508, Rekenkamer C, inv.nr. 8050, fol. 42 verso; Enthoven, ‘That abominable nest of Pirates’, 264-266.</ref>

== Slavenhandel ==
[[File:NG-MC-1210.jpg|thumb|right|250px|Scheepsmodel van het slavenschip De Witte Oliphant, circa 1755, [https://id.rijksmuseum.nl/200316100 Rijksmuseum, Amsterdam, objectnr. NG-MC-1210]]]
Het kantoor van Snouck Hurgronje & Louijsse hield zich naast slavenhandel met allerlei aanverwante activiteiten bezig. In 1766 reedden zij hun eerste slavenschip uit. Beiden bouwden een vloot op van enkele schepen en richtten zich in het daaropvolgende decennium op de slavenhandel met Loango-Angola. Daarnaast kochten ze textiel in voor de slavenreizen, maar zij leverden dit ook aan andere Walcherse kantoren.<ref>De Kok, ''Walcherse ketens'', 50-53.</ref>

Door het handelshuis Snouck Hurgronje & Louijsse werden in totaal 32 geregistreerde slavenreizen ondernomen. Daarbij werden tijdens 30 reizen 8.426 gevangen mensen over de oceaan vervoerd, hetgeen het vermoedelijke totaal op 11.235 brengt voor dit handelshuis. Nadat Snouck Hurgronje was overleden zette Abraham Louijsse deze activiteiten samen met [[Jan Swart]] voort onder de naam van Johannes Louijsse & Zoon.<ref>[https://www.slavevoyages.org/voyage/database Slave Voyages.org]. Zoeken op Hurgronje als scheepseigenaar. Geraadpleegd 3-4 maart 2025.</ref>

'''Slavenreizen uitgerust door Snouck Hurgronje & Louijsse, 1767-1788'''
{| class="wikitable"
|-
| Nr. || Jaar || ID reis || Schip || Kapitein || Vertrek || Aankoop || Bestemming || Mensen verkocht
|--
| 1 || 1767|| 10839 || Maria || Jansen, Jan || Vlissingen || Malembo || Suriname || 269
|-
| 2 || 1769 || 10840 || Maria || Jansen, Jan || Vlissingen || Congo || Suriname || 210
|-
| 3 || 1770 || 10428 || Anna en Catharina || Heere, C.M. de || Vlissingen || Afrika || Suriname || 276
|-
| 4 || 1770 || 10671 || Herstelder || Stap, Pieter || Vlissingen || Congo || Essequebo || onbekend
|-
| 5 || 1771 || 10841 || Maria || Jansen, Jan || Vlissingen || Congo || Suriname || 250
|-
| 6 || 1771 || 11101 || Vlissingse Hoofdnegotie || Dankers, Joost || Vlissingen || ‘Windwaartse kust’, Ivoorkust, Goudkust, Benin || Essequebo || 280
|-
| 7 || 1772 || 10429 || Anna en Catharina || Stuurling, Laurens || Vlissingen || Malembo || Amerika || onbekend
|-
| 8 || 1772 || 10672 || Herstelder || Stap, Pieter || Vlissingen || Elmina || Suriname || 300
|-
| 9 || 1772 || 10842 || Maria || Jansen, Jan || Vlissingen || Cabinda || Suriname || 260
|-
| 10 || 1773 || 10430 || Anna en Catharina || Stuurling, Laurens || Vlissingen || Malembo || Caribische Zee || onbekend
|-
| 11 || 1773 || 10795 || Lammerenburg || Noels, Andries || Vlissingen || Ivoorkust, Goudkust, Benin || Suriname || 210
|-
| 12 || 1774 || 10843 || Maria || Pieters, Carel || Vlissingen || Congo || Curaçao ||260
|-
| 13 || 1774 || 10995 || Sara Suzanna Maria || Dankers, Joost || Vlissingen || ‘Windwaartse kust’, Ivoorkust, Goudkust, Benin || Curaçao || 300
|-
| 14 || 1775 || 10844 || Maria || Pieters, Carel || Vlissingen || Congo || St. Eustatius || 280
|-
| 15 || 1775 || 10431 || Anna en Catharina || Stuurling, Laurens || Vlissingen || Congo || Demerara || 230
|-
| 16 || 1775 || 10796 || Lammerenburg || Noels, Andries || Vlissingen || ‘Windwaartse kust’, Bocht van Biafra, Golf van Guinea || Amerika || 150
|-
| 17 || 1777 || 10996 || Sara Suzanna Maria || Dankers, Joost || Vlissingen || Windwaartse kust, Ivoorkust, Goudkust, Benin || Suriname || 300
|-
| 18 || 1778 || 10845 || Maria || Pieters, Carel || Vlissingen || Windwaartse kust, Ivoorkust, Goudkust, Benin || Essequebo || 200
|-
| 19 || 1779 || 10682 || Hoop || Magnus, Carel en Dankers, Joost || Vlissingen || ‘Windwaartse kust’ || Essequebo || 200
|-
| 20 || 1779 || 11068 || Verwachting || Noels, Andries || Vlissingen || ‘Windwaartse kust’, Ivoorkust, Goudkust, Benin || St. Eustatius || 300
|-
| 21 || 1780 || 10901 || Jonge Nicolaas Jan || Reichtert, Frans, Breedau, Carel || Vlissingen || Cape Coast Castle || Essequebo || onbekend
|-
| 22 || 1780 || 10997 || Sara Suzanna Maria || Dankers, Joost || Vlissingen || ‘Windwaartse kust’, Ivoorkust, Goudkust, Benin || Suriname || 348
|-
| 23 || 1780 || 11142 || Westcapelle || Moelaart, Gijsbrecht || Vlissingen || Congo || St. Eustatius || 443
|-
| 24 || 1781 || 10536 || Eendracht || Udemans, Pieter Gideon || Vlissingen || ‘Windwaartse kust’, Ivoorkust, Goudkust, Benin || onbekend || onbekend
|-
| 25 || 1782 || 11110 || Vrijheid || Pieters, Carel || Vlissingen || Afrika || Demerary || onbekend
|-
| 26 || 1784 || 10902 || Jonge Nicolaas Jan || Magnus, Carel || Vlissingen || Elmina || Demerary || 180
|-
| 27 || 1785 || 10683 || Hoop || Udemans, Pieter Gideon || Vlissingen || Elmina || Suriname || 300
|-
| 28 || 1785 || 11181 || Zeefortuin || Baas, Isaac den, Muijen, Cornelis van || Vlissingen || Elmina || Demerary || 215
|-
| 29 || 1785 || 11070 || Verwachting || Noels, Andries || Vlissingen || Elmina || Demerary || onbekend
|-
| 30 || 1787 || 10613 || Goede Hoop || Muijen, Cornelis van || Zeeland || Afrika || Demerary || 427
|-
| 31 || 1787 || 11077 || Vigilantie || Dankers, Joost || Vlissingen || Congo || Amerika || 300
|-
| 32 || 1788 || 11185 || Zeenimph || Pieters, Carel || Vlissingen || Afrika || Demerary || 350
|-
|}

'''Slavenreizen uitgerust na de dood van Snouck Hurgronje (1788) samen met Jan Swart onder naam van Johannes Louijsse & Zoon, 1789-1793'''
{| class="wikitable"
|-
| 33 || 1789 || 11701 || Verwachting || Moelaart, Gijsbrecht || Vlissingen || Elmina || Demerary || 301
|-
| 34 || 1790 || 10614 || Goede Hoop || Muijen, Cornelis van || Rotterdam || Elmina || onbekend || onbekend
|-
| 35 || 1791 || 11078 || Vigilantie || Sellow, C. van || Vlissingen || ‘Windwaartse kust’, Ivoorkust, Goudkust, Benin || Amerika || onbekend
|-
| 36 || 1791 || 11072 || Verwachting || Moelaart, Gijsbrecht || Vlissingen || Congo || Amerika || 300
|-
| 37 || 1791 || 10611 || Goed Voornemen || Tol, Casper || Amsterdam || Elmina || Suriname || 276
|-
| 38 || 1791 || 11186 || Zeenimph || Pieters, Carel || Vlissingen || Congo || Demerary || 379
|-
| 39 || 1793 || 11079 || Vigilantie || Sellow, C. van || Vlissingen || Elmina || Spaanse Caribisch-gebied || 294
|-
| 40 || 1793 || 10612 || Goed Voornemen || Tol, Casper || Zeeland || Elmina || Suriname || 308
|-
|}
{{small| Bron voor beide tabellen: [https://www.slavevoyages.org/voyage/database Slave Voyages.org], geraadpleegd 3-4 maart 2025; Postma, ''The Dutch in the Atlantic Slave Trade 1600-1815'', passim; Priester, ''De Nederlandse houding ten aanzien van de slavenhandel en slavernij, 1596-1863'', passim; The National Archives, Kew, HCA 30, [https://digitaal.dezb.nl/zeeuwpost/book/87493790-3290-ab8e-45e5-7d7b6d326c2d/1 inv.nr. 321, Attestatie Carel Breedau, 28 augustus 1780].}}

== Bedrijfsgebouwen ==
Abraham Louijsse bezat een gort- en pelmolen die hij in 1771 samen met makelaar, reder en slavenhandelaar [[Jan van der der Woordt]] had opgericht. Deze werd in 1775 weer verkocht. Samen met zijn vader exploiteerde hij het handelshuis Johannes Louijsse & Zoon. Een firma die vermoedelijk al voor 1780 in Vlissingen actief was. In 1782 opereerde het kantoor evenwel vanuit een pand aan de Rotterdamsekaai n Middelburg. Tijdens de Vierde Engelse Oorlog (1780-1784) onderhield dit handelshuis smokkelhandel op Engeland met tabak en jenever.<ref>Francke, [https://opac.zebi.nl/vubis/PDF/429902654.pdf ''‘Deesen zaak dient … in allen opzigten op het secreetsten gehouden te worden.’ ''], 5-6.</ref>
Naast de scheepvaartactiviteiten waren Snouck Hurgronje en Louijsse samen boekhouder van de Vlissingse buskruitmolen Zeefortuin. Het handelshuis was daarnaast actief in de ivoorhandel. Johannes Louijsse werd zelfs als een expert op ivoorgebied gezien. Het kantoor bezat vanaf september 1779 een ‘ivoren kammenmakerij en een ivoordraaierij’, waar het uit Guinea geïmporteerde ivoor werd verwerkt tot diverse voorwerpen. De handel in ivoor door Johannes Louijsse & Zoon bestond overigens al langer en verreweg het meeste ivoor werd niet verwerkt in de fabriek maar meteen verhandeld. Na de dood van Snouck Hurgronje in 1788 werden de slavenhandelsactiviteiten onder de vlag van Johannes Louijsse & Zoon gebracht.<ref>[https://opac.zebi.nl/vubis/PDF/429902654.pdf Ibidem,] 6-7; De Kok, ’’Walcherse ketens’’, 47-49.</ref>
Steven Matthijs en Abraham Louijsse hadden op 17 juni 1766 samen een (pak)huis aan de Nieuwendijk in Vlissingen gekocht voor veertig Pond Vlaams (240 gulden). De verkoper van dit huis was John Rainbard.<ref>Zeeuws Archief, toegang 511, Rekenkamer D, 69451. Transporten Onroerend Goed Middelburg, 1757-1805</ref>

== Auteur ==
-Johan Francke, 2025

==Bronnen ==
=== Literatuur ===
*Victor Enthoven, ‘That abominable nest of Pirates. St. Eustatius and the North Americans, 1680-1780’, in: ''Early American Studies'' 10/2 (2012) 264-290.
*Johan Francke, [https://opac.zebi.nl/vubis/PDF/429902654.pdf ''‘Deesen zaak dient … in alen opzigten op het secreetsten gehouden te worden.’ Het plan van Hogguer & De Galz voor een illegale slavenreis via Angola naar Saint-Domingue (1781)''] (Zoutelande, 2020).
*___________ , ''’Al die willen te kaap’ren varen.’ De Nederlandse commissievaart tijdens de Vierde Engelse Oorlog, 1780-1784'' (Zutphen 2019).
*Wim Klooster, ''Illicit Riches. Dutch trade in the Caribean 1648-1795'' (Leiden, 1998).
*Gerhard de Kok, ''Walcherse ketens. De trans-Atlantische slavenhandel en de economie van Walcheren, 1755-1780.'' Proefschrift Universiteit Leiden ([S.l.], 2019).
*Ruud Paesie, ''Societeyt van Essequebo. Op- en ondergang van een coöperatieve scheepvaartonderneming, 1771-1788'' (Vlissingen, 2017).
*Johannes Menne Postma, ''The Dutch in the Atlantic Slave Trade 1600-1815'' (Cambridge, 1990).
*L.R. Priester, ''De Nederlandse houding ten aanzien van de slavenhandel en slavernij, 1596-1863. Het gedrag van de slavenhandelaren van de Commercie Compagnie van Middelburg in de 18e eeuw'' (Middelburg, 1987).

=== Sites ===
*[http://slavevoyages.org Slave Voyages.org geraadpleegd, 3-4 maart 2025]

=== Archivalia ===
[[Zeeuws Archief]], Middelburg
98 [https://hdl.handle.net/21.12113/55DEC27716B74B4C8373914D47C370E3 Familie Snouck Hurgronje, 1641-1943]
*1.1.3 [https://hdl.handle.net/21.12113/E8D6C5533A0D44408B9A9E9A46CA315D Steven Matthijs (Snouck) Hurgronje (1741-1788) EN Anna Catharina Elias (1746-1796), inv.nrs. 63-75.]
Afdeling II
*6 [https://hdl.handle.net/21.12113/EF33AFC5E29641C2BB59E9D08EE3A172 Steven Matthijs Snouck Hurgronje (1741-1788), inv.nrs. 225-235.]
508 Rekenkamer C
511 Rekenkamer D

[[National Archives]], Kew (VK).
*[https://digitaal.dezb.nl/zeeuwpost/?q=snouck%20hurgronje Zee(uw)post, aldaar: HCA 30, inv.nrs. 321, 339-340, 352, 6 brieven van en aan Steven Matthijs Snouck Hurgronje en/of Abraham Louijsse, september 1780 - januari 1781 en attestatie Carel Breedau, 28 augustus 1780.]

== Noten ==
<references/>

[[Category:Maritieme Geschiedenis]]
[[Category:Geschiedenis]]
[[Category:Economie en bedrijven]]
[[Category:Bedrijven]]
[[Category:West-Indië]]

Snouck Hurgronje & Louijsse EN

2025-04-03T09:16:33Z

Johan Francke:

[[Bestand:Nederlandse-vlag.jpg|25px]] [[Snouck Hurgronje & Louijsse| Nederlandse versie / Dutch version]]
{{Infobox
| above =[[Snouck Hurgronje & Louijsse EN]]
}}
[[Bestand:NL-MdbZA_295_281.jpg|thumb|right|300px| De Rotterdamsekaai in Middelburg were Snouck Hurgronje & Louijsse had an office in 1782, copper engraving by K.F. Bendorp, approx. 1790, source: [https://hdl.handle.net/21.12113/365EA2908C7C49EE8F7EC36E1C6E7D55 Zeeuws Archief, KZGW, ZI II, nr. 0281]]]

{| class="wikitable"
| type || [[Chartered company]]
|-
| foundation || 1766
|-
| defunct || 1788
|-
| location_city || Rotterdamsekaai, [[Middelburg]] and Nieuwendijk, [[Flushing]]
|-
| location_country || [[Middelburg, Zeeland|Middelburg]] and [[Vlissingen|Flushing]], [[The Dutch Republic]]
|-
| products || [[Ivory trade]], [[textile trade]], [[Interlooping]] and [[History of slavery|Slave trade]],
|-
| Board of directors || [[Steven Matthijs Snouck Hurgronje]] and [[Abraham Louijsse]]
|-
|}

'''Snouck Hurgronje & Louijsse''' was a [[trade company]] of the partners [[Steven Matthijs Snouck Hurgronje]] and [[Abraham Louijsse]] that operated from [[Middelburg]] and [[Vlissingen|Flushing]] between 1766 and 1788 and was specialised in [[textile]] and [[ivory]]trade, interloping and [[slave trade]].

== Abraham Louijsse ==
Abraham Louijsse (1741-1805) was the grandson of Abraham Louijsse senior and son of honorary pensioner [[Johannes Louijsse]] (1711-1793), who was also chairman of the [[Koninklijk Zeeuwsch Genootschap der Wetenschappen|Zeeuwsch Genootschap der Wetenschappen]] (Zeeland Society of Sciences). Abraham was married to [[Anna Maria van Wingerden]]. As regent, he was a patron of the Hospital for men and women, owned several plantations in Surinam and was alderman and councilor of [[Vlissingen|Flushing]] (1769-1770, 1786). He played an important role in the celebration of the second centenary of the Revolt against the Spanish in the city (April 6, 1572). Because he was a patriot, the windows of one of his houses were smashed during the Orange uprising of 1787. Until 1779 he lived on the corner of the then Pottekaai (the current Wilhelminastraat) and the Nieuwstraat. From 1786 onwards he lived three houses further than his original address, at number 21.<ref>Francke, [https://opac.zebi.nl/vubis/PDF/429902654.pdf ''‘Deesen zaak dient … in alen opzigten op het secreetsten gehouden te worden’''], 5.</ref>
Abraham Louijsse prevented a plundering of Flushing when Orange-minded sailors from the navy attacked the invading French. By granting the province an interest-free advance of a ton in gold, the sailors could be paid their wages and provided with travel money. Shortly afterwards, the trading company of Johannes Louijsse & Zoon collapsed.<ref>[https://opac.zebi.nl/vubis/PDF/429902654.pdf Ibidem,] 5-6.</ref>

== Steven Matthijs Snouck Hurgronje ==
[[File:NL-MdbZA_7413_15665.jpg|thumb|200px|right|Portrait of Steven Matthijs Snouck Hurgronje (1741-1788), oil painting by an unknown painter, source: [https://hdl.handle.net/21.12113/F16637C4BD934DC0BF7F051BDBDE30DF Zeeuws Archief, Photocollection Flushing, nr. 15665.]]]
Steven Matthijs Snouck Hurgronje (Flushing, October 18, 1741 – Middelburg, January 29, 1788) was shipowner, councilor (1770-1776, 1779-1780, 1783-1784, 1786), alderman (1777-1778, 1781-1782) and treasurer (1780) of Middelburg. Hij lived in the Lange Singelstraat. In 1762 he changed his name from Hurgronje to Snouck Hurgronje and on September 4, 1766 he married [[Anna Catharina Elias]] in Middelburg (after whom he also named a ship). The couple had two children: [[Jacob Lodewijk jonkheer Snouck Hurgronje| Jacob Lodewijk]] (1778-1845) and [[Adriaan Isaac jonkheer Snouck Hurgronje|Adriaan Isaac]] (1780-1849), but he may have had three more children.<ref>Zeeuws Archief, entrance 511, Rekenkamer D, inv.nr. 60461 and ’’Nieuw Nederlands Biografisch Woordenboek’’, Volume III, lemma Steven Mathijs Snouck Hurgonje</ref>
Steven Matthijs Snouck Hurgronje was director of the Zeeland Chamber of the Dutch East India Company ([[VOC]]) from 1780-1788. He also was a director [[Sociëteit ter Navigatie op Essequebo en annexe Rivieren]] from 1772 to 1780<ref>[https://www.encyclopedievanzeeland.nl/Sociëteit_ter_Navigatie_op_Essequebo_en_annexe_Rivieren Sociëteit ter Navigatie op Essequebo en annexe Rivieren, lemma in Encyclopedia of Zeeland].</ref> (SNER) in which he owned 3.000 guilders worth of shares<ref>Paesie, ''Societeyt van Essequebo'', 39, 41, 136.</ref> and he wrote the philosophical thesis ''De calculo Minervae'' (Delft, 1758). During the years htat he lived in Flushing he owned a house on the Nieuwe Timmerwerf, near the Dock.<ref>Francke, [https://opac.zebi.nl/vubis/PDF/429902654.pdf ''‘Deesen zaak dient … in alen opzigten op het secreetsten gehouden te worden,’'' 6].</ref>
The activities of the company of Snouck Hurgronje & Abraham Louijsse took place in Flushing from around 1766, but were moved to Middelburg in the autumn of 1780. Six years later, in 1786, the company moved back to Flushing, which gave a boost to the economy of the city.

==the Trading Company of Snouck Hurgronje & Louijsse ==
For slave traders, it was very important to know which products were wanted in [[Africa]]. Snouck Hurgronje & Louijsse were specialists when it came to knowledge about the textile trade to Africa. The export to Africa could be divided into seven goods: [[guns]], [[gunpowder]], [[textiles]], [[alcoholic beverages]], [[pottery]] and [[glass]], [[copper]] and [[iron]] and [[knive|knives]], [[beads]] and some other products. A lot of gunpowder and weapons were taken to Guinea, while much more textiles were taken to Loango-Angola. The [[Middelburgsche Commercie Compagnie|MCC]] often bought textiles at the [[VOC]] autumn auctions, but also did this from private individuals. Some of them were involved in both textile sales and the slave trade. Snouck Hurgronje & Louijsse, for example, supplied textiles and traded themselves mainly on the Loango-Angola coast, where textiles were important commodities. The company bought textiles in both England and France.<ref>De Kok, ''Walcherse ketens'', 148-149; Francke, ''Al die willen te kaap’ren varen'', 132-133</ref>
The trading company Snouck Hurgronje & Louijsse also engaged in interloping on the West. Around 1765, the firm Bengers & Zoon acted as a trading agent for the MCC from St. Eustatius They also operated on behalf of Snouck Hurgronje & Louijsse. The American Revolution caused a great demand for weapons and ammunition, which were first obtained in the Dutch Republic and then were shipped via West Africa and St. Eustatius. The Walcheren gunpowder mill ''Eendracht'' (Unity) increased its production from 170,848 pounds in 1776 to 367,535 pounds in 1779. Snouck Hurgronje & Louijsse from Flushing in 1777 shipped 3,000 barrels of gunpowder and 750 firearms to St. Eustatius in the ship ''Hoop'' (Hope) in 1777 and on June 7, 1784, immediately after the end of the Fourth Anglo-Dutch War, they bought another 34.236 pounds of gunpowder from the Zeeland Admiralty.<ref>Zeeuws Archief, entrance 508, Rekenkamer C, inv.nr. 8050, fol. 42 verso; Enthoven, ‘That abominable nest of Pirates’, 264-266.</ref>

== Slave trade ==
[[File:NG-MC-1210.jpg|thumb|right|250px|Ships model of the slave trader De Witte Oliphant (the White Elephant), approx.. 1755, [https://id.rijksmuseum.nl/200316100 Rijksmuseum, Amsterdam, object nr. NG-MC-1210]]]
In addition to slave trade, Snouck Hurgronje & Louijsse were involved in all kinds of activities. In 1766 they equipped their first slave ship. Both built up a fleet of several ships and in the following decade focused on the slave trade with [[Loango-Angola]]. In addition, they bought textiles for the slave voyages, but they also supplied this to other [[Walcheren]] companies.<ref>De Kok, ''Walcherse ketens'', 50-53.</ref>

The company of Snouck Hurgronje & Louijsse undertook a total of 32 registered slave voyages. During 30 voyages 8,426 captives were transported across the [[Atlantic Ocean]], bringing the estimated total to 11.235 for his company. After Snouck Hurgronje died , Abraham Louijsse continued these activities together with [[Jan Swart]] under the name [[Johannes Louijsse & Zoon]].<ref>[https://www.slavevoyages.org/voyage/database Slave Voyages.org]. Search for Hurgronje and Louysse as shipowner. Consulted March 3-4, 2025.</ref>

'''Slave voyages equipped by Snouck Hurgronje & Louijsse, 1767-1788'''
{| class="wikitable"
|-
| Nr. || Year || ID voyage || Ship || Captain || Departure || Purchase || Destiny || People sold
|--
| 1 || 1767|| 10839 || Maria || Jansen, Jan || Flushing || Malembo || Surinam || 269
|-
| 2 || 1769 || 10840 || Maria || Jansen, Jan || Flushing || Congo || Surinam || 210
|-
| 3 || 1770 || 10428 || Anna en Catharina || Heere, C.M. de || Flushing || Africa || Surinam || 276
|-
| 4 || 1770 || 10671 || Herstelder || Stap, Pieter || Flushing || Congo || Essequebo || unknown
|-
| 5 || 1771 || 10841 || Maria || Jansen, Jan || Flushing || Congo || Surinam || 250
|-
| 6 || 1771 || 11101 || Vlissingse Hoofdnegotie || Dankers, Joost || Flushing || ‘Windward Coast’, Ivory Coast, Gold Coast, Benin || [[Essequebo]] || 280
|-
| 7 || 1772 || 10429 || Anna en Catharina || Stuurling, Laurens || Flushing || Malembo || America || unknown
|-
| 8 || 1772 || 10672 || Herstelder || Stap, Pieter || Flushing || [[Elmina]] || Surinam || 300
|-
| 9 || 1772 || 10842 || Maria || Jansen, Jan || Flushing || [[Cabinda]] || Surinam || 260
|-
| 10 || 1773 || 10430 || Anna en Catharina || Stuurling, Laurens || Flushing || [[Malembo]] || [[Caribbean Sea]] || unknown
|-
| 11 || 1773 || 10795 || Lammerenburg || Noels, Andries || Flushing || Ivory Coast, Gold Coast, Benin || Surinam || 210
|-
| 12 || 1774 || 10843 || Maria || Pieters, Carel || Flushing || [[Congo]] || [[Curaçao]] ||260
|-
| 13 || 1774 || 10995 || Sara Suzanna Maria || Dankers, Joost || Flushing || ‘Windward Coast’, Ivory Coast, Gold Coast, Benin || Curaçao || 300
|-
| 14 || 1775 || 10844 || Maria || Pieters, Carel || Flushing || Congo || St. Eustatius || 280
|-
| 15 || 1775 || 10431 || Anna en Catharina || Stuurling, Laurens || Flushing || [[Congo]] || Demerara || 230
|-
| 16 || 1775 || 10796 || Lammerenburg || Noels, Andries || Flushing || “[[Windward Coast]]”, [[Bight of Biafra]], [[Gulf of Guinea]] || [[America]] || 150
|-
| 17 || 1777 || 10996 || Sara Suzanna Maria || Dankers, Joost || Flushing || ‘Windward Coast’, Ivory Coast, Gold Coast, Benin || [[Surinam]] || 300
|-
| 18 || 1778 || 10845 || Maria || Pieters, Carel || Flushing || ‘Windward Coast’, Ivory Coast, Gold Coast, Benin || Essequebo || 200
|-
| 19 || 1779 || 10682 || Hoop || Magnus, Carel en Dankers, Joost || Flushing || ‘Windward Coast’ || Essequebo || 200
|-
| 20 || 1779 || 11068 || Verwachting || Noels, Andries || Flushing || ‘Windward Coast’, Ivory Coast, Gold Coast, Benin || St. Eustatius || 300
|-
| 21 || 1780 || 10901 || Jonge Nicolaas Jan || Reichtert, Frans, Breedau, Carel || Flushing || Cape Coast Castle || Essequebo || unknown
|-
| 22 || 1780 || 10997 || Sara Suzanna Maria || Dankers, Joost || Flushing || ‘Windward Coast’, Ivory Coast, Gold Coast, Benin || Surinam || 348
|-
| 23 || 1780 || 11142 || Westcapelle || Moelaart, Gijsbrecht || Flushing || Congo || St. Eustatius || 443
|-
| 24 || 1781 || 10536 || Eendracht || Udemans, Pieter Gideon || Flushing || ‘Windward Coast’, Ivory Coast, Gold Coast, Benin || unknown || unknown
|-
| 25 || 1782 || 11110 || Vrijheid || Pieters, Carel || Flushing || Afrika || Demerara || unknown
|-
| 26 || 1784 || 10902 || Jonge Nicolaas Jan || Magnus, Carel || Flushing || Elmina || Demerara || 180
|-
| 27 || 1785 || 10683 || Hoop || Udemans, Pieter Gideon || Flushing || Elmina || Surinam || 300
|-
| 28 || 1785 || 11181 || Zeefortuin || Baas, Isaac den, Muijen, Cornelis van || Flushing || Elmina || Demerara || 215
|-
| 29 || 1785 || 11070 || Verwachting || Noels, Andries || Flushing || Elmina || [[Demerara]] || unknown
|-
| 30 || 1787 || 10613 || Goede Hoop || Muijen, Cornelis van || Zeeland || Africa || Demerara || 427
|-
| 31 || 1787 || 11077 || Vigilantie || Dankers, Joost || Flushing || Congo || America || 300
|-
| 32 || 1788 || 11185 || Zeenimph || Pieters, Carel || Flushing || Africa || Demerara || 350
|-
|}

'''Slave voyages equipped after the death of Snouck Hurgronje (1788) in company with Jan Swart under the name of Johannes Louijsse & Zoon, 1789-1793'''
{| class="wikitable"
|-
| 33 || 1789 || 11701 || Verwachting || Moelaart, Gijsbrecht || Flushing || [[Elmina]] || Demerara || 301
|-
| 34 || 1790 || 10614 || Goede Hoop || Muijen, Cornelis van || Rotterdam || Elmina || unknown || unknown
|-
| 35 || 1791 || 11078 || Vigilantie || Sellow, C. van || Flushing || ‘[[Windward Coast]]’, [[Ivory Coast]], [[Gold Coast]], [[Benin]] || [[America]] || unknown
|-
| 36 || 1791 || 11072 || Verwachting || Moelaart, Gijsbrecht || Flushing || [[Congo]] || America || 300
|-
| 37 || 1791 || 10611 || Goed Voornemen || Tol, Casper || [[Amsterdam]] || Elmina || Surinam || 276
|-
| 38 || 1791 || 11186 || Zeenimph || Pieters, Carel || Flushing || Congo || [[Demerara]] || 379
|-
| 39 || 1793 || 11079 || Vigilantie || Silon, I.C. || Flushing || Elmina || [[Spanish Caribbean]] || 294
|-
| 40 || 1793 || 10612 || Goed Voornemen || Tol, Casper || [[Zeeland]] || Elmina || Surinam || 308
|-
|}
{{small| Source for both tables: [https://www.slavevoyages.org/voyage/database Slave Voyages.org], consulted March 3-4, 2025; Postma, ’’The Dutch in the Atlantic Slave Trade 1600-1815’’, passim; Priester, ’’De Nederlandse houding ten aanzien van de slavenhandel en slavernij, 1596-1863’’, passim; The National Archives, Kew, HCA 30, [https://digitaal.dezb.nl/zeeuwpost/book/87493790-3290-ab8e-45e5-7d7b6d326c2d/1 inv.nr. 321, Attestation Carel Breedau, Augustus 28, 1780].}}

== Company buildings ==
Abraham Louijsse owned a barley- and hulling mill that he had founded in 1771 together with broker, shipowner and slave trader [[Jan van der der Woordt]]. This was sold again in 1775. Together with his father he operated the trading company Johannes Louijsse & Zoon. A firm that was probably already active in Flushing before 1780. In 1782 however, the office operated from a building on the Rotterdamsekaai in Middelburg. During the Fourth Anglo-Dutch War (1780-1784) this trading company maintained interlooping affairs with Great Brittain in tobacco and gin.<ref>Francke, [https://opac.zebi.nl/vubis/PDF/429902654.pdf ''‘Deesen zaak dient … in allen opzigten op het secreetsten gehouden te worden’''], 5-6.</ref>
In addition to their shipping activities, Snouck Hurgronje & Louijsse were joint accountants for the Flushing gunpowder mill ''Zeefortuin'' (Sea Fortune). The trading company was also active in the ivory trade. Johannes Louijsse was even considered an expert in the field of ivory. From September 1779, the company owned an ivory comb- and ivory turning company’, where the ivory imported from Guinea was processed into various objects. The ivory trade by Johannes Louijsse & Zoon had existed for some time, and by far the most ivory was not processed in the factory but traded immediately. After Snouck Hurgronje’s death in 1788, the slave trade activities were brought under the flag of Johannes Louijsse & Zoon.<ref>[https://opac.zebi.nl/vubis/PDF/429902654.pdf Ibidem,] 6-7; De Kok, ''Walcherse ketens'', 47-49.</ref>
Steven Matthijs and Abraham Louijsse had bought a warehouse together on the Nieuwedijk in Flushing on June 17, 1766 for fourty Pound Flemish (240 guilders). The seller of this house was John Rainbard.<ref>Zeeuws Archief, entrance 511, Rekenkamer D, inv.nr. 69451. Real Estate transports Middelburg, 1757-1805</ref>

== Author ==
*Johan Francke, 2025

==Sources ==
=== Literature ===
*Victor Enthoven, ‘That abominable nest of Pirates. St. Eustatius and the North Americans, 1680-1780’, in: ''Early American Studies'' 10/2 (2012) 264-290.
*Johan Francke, [https://opac.zebi.nl/vubis/PDF/429902654.pdf ''‘Deesen zaak dient … in allen opzigten op het secreetsten gehouden te worden.’ Het plan van Hogguer & De Galz voor een illegale slavenreis via Angola naar Saint-Domingue (1781)''] (Zoutelande, 2020).
*___________ , ''’Al die willen te kaap’ren varen.’ De Nederlandse commissievaart tijdens de Vierde Engelse Oorlog, 1780-1784'' (Zutphen 2019).
*Wim Klooster, ''Illicit Riches. Dutch trade in the Caribean 1648-1795'' (Leiden, 1998).
*Gerhard de Kok, ''Walcherse ketens. De trans-Atlantische slavenhandel en de economie van Walcheren, 1755-1780.'' Phd thesis Leiden University ([S.l.], 2019).
*Ruud Paesie, ''Societeyt van Essequebo. Op- en ondergang van een coöperatieve scheepvaartonderneming, 1771-1788'' (Flushing, 2017).
*Johannes Menne Postma, ''The Dutch in the Atlantic Slave Trade 1600-1815'' (Cambridge, 1990).
*L.R. Priester, ''De Nederlandse houding ten aanzien van de slavenhandel en slavernij, 1596-1863. Het gedrag van de slavenhandelaren van de Commercie Compagnie van Middelburg in de 18e eeuw'' (Middelburg, 1987).

=== Sites ===
*[http://slavevoyages.org Slave Voyages.org consulted March 3-4, 2025]

=== Archival material ===
[[Zeeuws Archief]], Middelburg (the Netherlands)
98 [https://hdl.handle.net/21.12113/55DEC27716B74B4C8373914D47C370E3 Family Snouck Hurgronje, 1641-1943]
*1.1.3 [https://hdl.handle.net/21.12113/E8D6C5533A0D44408B9A9E9A46CA315D Steven Matthijs (Snouck) Hurgronje (1741-1788) and Anna Catharina Elias (1746-1796), inv. nrs. 63-75.]
Afdeling II
*6 [https://hdl.handle.net/21.12113/EF33AFC5E29641C2BB59E9D08EE3A172 Steven Matthijs Snouck Hurgronje (1741-1788), inv. nrs. 225-235.]
508 Rekenkamer C
511 Rekenkamer D

[[National Archives]], Kew (UK).
*[https://digitaal.dezb.nl/zeeuwpost/?q=snouck%20hurgronje Zee(uw)post, there: HCA 30, inv.nrs. 321, 339-340, 352, 6 letters of and from Steven Matthijs Snouck Hurgronje and/or Abraham Louijsse, September 1780 - Januari 1781 and attestation Carel Breedau, Augustus 28, 1780.]

== Footnotes ==
<references/>

{{Commonscat|Snouck Hurgronje & Louijsse}}
[[Category:Maritieme Geschiedenis]]
[[Category:Geschiedenis]]
[[Category:Economie en bedrijven]]
[[Category:Bedrijven]]
[[Category:West-Indië]]

Snouck Hurgronje & Louijsse EN

2025-04-03T09:15:48Z

Johan Francke:

[[Bestand:Nederlandse-vlag.jpg|25px]] [[Snouck Hurgronje & Louijsse| Nederlandse versie / Dutch version]]
{{Infobox
| above =[[Snouck Hurgronje & Louijsse EN]]
}}
[[Bestand:NL-MdbZA_295_281.jpg|thumb|right|300px| De Rotterdamsekaai in Middelburg were Snouck Hurgronje & Louijsse had an office in 1782, copper engraving by K.F. Bendorp, approx. 1790, source: [https://hdl.handle.net/21.12113/365EA2908C7C49EE8F7EC36E1C6E7D55 Zeeuws Archief, KZGW, ZI II, nr. 0281]]]

{| class="wikitable"
| type || [[Chartered company]]
|-
| foundation || {{start date and age|1766}}
|-
| defunct || {{end date and age|1788}}
|-
| location_city || Rotterdamsekaai, [[Middelburg]] and Nieuwendijk, [[Flushing]]
|-
| location_country || [[Middelburg, Zeeland|Middelburg]] and [[Vlissingen|Flushing]], [[The Dutch Republic]]
|-
| products || [[Ivory trade]], [[textile trade]], [[Interlooping]] and [[History of slavery|Slave trade]],
|-
| Board of directors || [[Steven Matthijs Snouck Hurgronje]] and [[Abraham Louijsse]]
|-
|}

'''Snouck Hurgronje & Louijsse''' was a [[trade company]] of the partners [[Steven Matthijs Snouck Hurgronje]] and [[Abraham Louijsse]] that operated from [[Middelburg]] and [[Vlissingen|Flushing]] between 1766 and 1788 and was specialised in [[textile]] and [[ivory]]trade, interloping and [[slave trade]].

== Abraham Louijsse ==
Abraham Louijsse (1741-1805) was the grandson of Abraham Louijsse senior and son of honorary pensioner [[Johannes Louijsse]] (1711-1793), who was also chairman of the [[Koninklijk Zeeuwsch Genootschap der Wetenschappen|Zeeuwsch Genootschap der Wetenschappen]] (Zeeland Society of Sciences). Abraham was married to [[Anna Maria van Wingerden]]. As regent, he was a patron of the Hospital for men and women, owned several plantations in Surinam and was alderman and councilor of [[Vlissingen|Flushing]] (1769-1770, 1786). He played an important role in the celebration of the second centenary of the Revolt against the Spanish in the city (April 6, 1572). Because he was a patriot, the windows of one of his houses were smashed during the Orange uprising of 1787. Until 1779 he lived on the corner of the then Pottekaai (the current Wilhelminastraat) and the Nieuwstraat. From 1786 onwards he lived three houses further than his original address, at number 21.<ref>Francke, [https://opac.zebi.nl/vubis/PDF/429902654.pdf ''‘Deesen zaak dient … in alen opzigten op het secreetsten gehouden te worden’''], 5.</ref>
Abraham Louijsse prevented a plundering of Flushing when Orange-minded sailors from the navy attacked the invading French. By granting the province an interest-free advance of a ton in gold, the sailors could be paid their wages and provided with travel money. Shortly afterwards, the trading company of Johannes Louijsse & Zoon collapsed.<ref>[https://opac.zebi.nl/vubis/PDF/429902654.pdf Ibidem,] 5-6.</ref>

== Steven Matthijs Snouck Hurgronje ==
[[File:NL-MdbZA_7413_15665.jpg|thumb|200px|right|Portrait of Steven Matthijs Snouck Hurgronje (1741-1788), oil painting by an unknown painter, source: [https://hdl.handle.net/21.12113/F16637C4BD934DC0BF7F051BDBDE30DF Zeeuws Archief, Photocollection Flushing, nr. 15665.]]]
Steven Matthijs Snouck Hurgronje (Flushing, October 18, 1741 – Middelburg, January 29, 1788) was shipowner, councilor (1770-1776, 1779-1780, 1783-1784, 1786), alderman (1777-1778, 1781-1782) and treasurer (1780) of Middelburg. Hij lived in the Lange Singelstraat. In 1762 he changed his name from Hurgronje to Snouck Hurgronje and on September 4, 1766 he married [[Anna Catharina Elias]] in Middelburg (after whom he also named a ship). The couple had two children: [[Jacob Lodewijk jonkheer Snouck Hurgronje| Jacob Lodewijk]] (1778-1845) and [[Adriaan Isaac jonkheer Snouck Hurgronje|Adriaan Isaac]] (1780-1849), but he may have had three more children.<ref>Zeeuws Archief, entrance 511, Rekenkamer D, inv.nr. 60461 and ’’Nieuw Nederlands Biografisch Woordenboek’’, Volume III, lemma Steven Mathijs Snouck Hurgonje</ref>
Steven Matthijs Snouck Hurgronje was director of the Zeeland Chamber of the Dutch East India Company ([[VOC]]) from 1780-1788. He also was a director [[Sociëteit ter Navigatie op Essequebo en annexe Rivieren]] from 1772 to 1780<ref>[https://www.encyclopedievanzeeland.nl/Sociëteit_ter_Navigatie_op_Essequebo_en_annexe_Rivieren Sociëteit ter Navigatie op Essequebo en annexe Rivieren, lemma in Encyclopedia of Zeeland].</ref> (SNER) in which he owned 3.000 guilders worth of shares<ref>Paesie, ''Societeyt van Essequebo'', 39, 41, 136.</ref> and he wrote the philosophical thesis ''De calculo Minervae'' (Delft, 1758). During the years htat he lived in Flushing he owned a house on the Nieuwe Timmerwerf, near the Dock.<ref>Francke, [https://opac.zebi.nl/vubis/PDF/429902654.pdf ''‘Deesen zaak dient … in alen opzigten op het secreetsten gehouden te worden,’'' 6].</ref>
The activities of the company of Snouck Hurgronje & Abraham Louijsse took place in Flushing from around 1766, but were moved to Middelburg in the autumn of 1780. Six years later, in 1786, the company moved back to Flushing, which gave a boost to the economy of the city.

==the Trading Company of Snouck Hurgronje & Louijsse ==
For slave traders, it was very important to know which products were wanted in [[Africa]]. Snouck Hurgronje & Louijsse were specialists when it came to knowledge about the textile trade to Africa. The export to Africa could be divided into seven goods: [[guns]], [[gunpowder]], [[textiles]], [[alcoholic beverages]], [[pottery]] and [[glass]], [[copper]] and [[iron]] and [[knive|knives]], [[beads]] and some other products. A lot of gunpowder and weapons were taken to Guinea, while much more textiles were taken to Loango-Angola. The [[Middelburgsche Commercie Compagnie|MCC]] often bought textiles at the [[VOC]] autumn auctions, but also did this from private individuals. Some of them were involved in both textile sales and the slave trade. Snouck Hurgronje & Louijsse, for example, supplied textiles and traded themselves mainly on the Loango-Angola coast, where textiles were important commodities. The company bought textiles in both England and France.<ref>De Kok, ''Walcherse ketens'', 148-149; Francke, ''Al die willen te kaap’ren varen'', 132-133</ref>
The trading company Snouck Hurgronje & Louijsse also engaged in interloping on the West. Around 1765, the firm Bengers & Zoon acted as a trading agent for the MCC from St. Eustatius They also operated on behalf of Snouck Hurgronje & Louijsse. The American Revolution caused a great demand for weapons and ammunition, which were first obtained in the Dutch Republic and then were shipped via West Africa and St. Eustatius. The Walcheren gunpowder mill ''Eendracht'' (Unity) increased its production from 170,848 pounds in 1776 to 367,535 pounds in 1779. Snouck Hurgronje & Louijsse from Flushing in 1777 shipped 3,000 barrels of gunpowder and 750 firearms to St. Eustatius in the ship ''Hoop'' (Hope) in 1777 and on June 7, 1784, immediately after the end of the Fourth Anglo-Dutch War, they bought another 34.236 pounds of gunpowder from the Zeeland Admiralty.<ref>Zeeuws Archief, entrance 508, Rekenkamer C, inv.nr. 8050, fol. 42 verso; Enthoven, ‘That abominable nest of Pirates’, 264-266.</ref>

== Slave trade ==
[[File:NG-MC-1210.jpg|thumb|right|250px|Ships model of the slave trader De Witte Oliphant (the White Elephant), approx.. 1755, [https://id.rijksmuseum.nl/200316100 Rijksmuseum, Amsterdam, object nr. NG-MC-1210]]]
In addition to slave trade, Snouck Hurgronje & Louijsse were involved in all kinds of activities. In 1766 they equipped their first slave ship. Both built up a fleet of several ships and in the following decade focused on the slave trade with [[Loango-Angola]]. In addition, they bought textiles for the slave voyages, but they also supplied this to other [[Walcheren]] companies.<ref>De Kok, ''Walcherse ketens'', 50-53.</ref>

The company of Snouck Hurgronje & Louijsse undertook a total of 32 registered slave voyages. During 30 voyages 8,426 captives were transported across the [[Atlantic Ocean]], bringing the estimated total to 11.235 for his company. After Snouck Hurgronje died , Abraham Louijsse continued these activities together with [[Jan Swart]] under the name [[Johannes Louijsse & Zoon]].<ref>[https://www.slavevoyages.org/voyage/database Slave Voyages.org]. Search for Hurgronje and Louysse as shipowner. Consulted March 3-4, 2025.</ref>

'''Slave voyages equipped by Snouck Hurgronje & Louijsse, 1767-1788'''
{| class="wikitable"
|-
| Nr. || Year || ID voyage || Ship || Captain || Departure || Purchase || Destiny || People sold
|--
| 1 || 1767|| 10839 || Maria || Jansen, Jan || Flushing || Malembo || Surinam || 269
|-
| 2 || 1769 || 10840 || Maria || Jansen, Jan || Flushing || Congo || Surinam || 210
|-
| 3 || 1770 || 10428 || Anna en Catharina || Heere, C.M. de || Flushing || Africa || Surinam || 276
|-
| 4 || 1770 || 10671 || Herstelder || Stap, Pieter || Flushing || Congo || Essequebo || unknown
|-
| 5 || 1771 || 10841 || Maria || Jansen, Jan || Flushing || Congo || Surinam || 250
|-
| 6 || 1771 || 11101 || Vlissingse Hoofdnegotie || Dankers, Joost || Flushing || ‘Windward Coast’, Ivory Coast, Gold Coast, Benin || [[Essequebo]] || 280
|-
| 7 || 1772 || 10429 || Anna en Catharina || Stuurling, Laurens || Flushing || Malembo || America || unknown
|-
| 8 || 1772 || 10672 || Herstelder || Stap, Pieter || Flushing || [[Elmina]] || Surinam || 300
|-
| 9 || 1772 || 10842 || Maria || Jansen, Jan || Flushing || [[Cabinda]] || Surinam || 260
|-
| 10 || 1773 || 10430 || Anna en Catharina || Stuurling, Laurens || Flushing || [[Malembo]] || [[Caribbean Sea]] || unknown
|-
| 11 || 1773 || 10795 || Lammerenburg || Noels, Andries || Flushing || Ivory Coast, Gold Coast, Benin || Surinam || 210
|-
| 12 || 1774 || 10843 || Maria || Pieters, Carel || Flushing || [[Congo]] || [[Curaçao]] ||260
|-
| 13 || 1774 || 10995 || Sara Suzanna Maria || Dankers, Joost || Flushing || ‘Windward Coast’, Ivory Coast, Gold Coast, Benin || Curaçao || 300
|-
| 14 || 1775 || 10844 || Maria || Pieters, Carel || Flushing || Congo || St. Eustatius || 280
|-
| 15 || 1775 || 10431 || Anna en Catharina || Stuurling, Laurens || Flushing || [[Congo]] || Demerara || 230
|-
| 16 || 1775 || 10796 || Lammerenburg || Noels, Andries || Flushing || “[[Windward Coast]]”, [[Bight of Biafra]], [[Gulf of Guinea]] || [[America]] || 150
|-
| 17 || 1777 || 10996 || Sara Suzanna Maria || Dankers, Joost || Flushing || ‘Windward Coast’, Ivory Coast, Gold Coast, Benin || [[Surinam]] || 300
|-
| 18 || 1778 || 10845 || Maria || Pieters, Carel || Flushing || ‘Windward Coast’, Ivory Coast, Gold Coast, Benin || Essequebo || 200
|-
| 19 || 1779 || 10682 || Hoop || Magnus, Carel en Dankers, Joost || Flushing || ‘Windward Coast’ || Essequebo || 200
|-
| 20 || 1779 || 11068 || Verwachting || Noels, Andries || Flushing || ‘Windward Coast’, Ivory Coast, Gold Coast, Benin || St. Eustatius || 300
|-
| 21 || 1780 || 10901 || Jonge Nicolaas Jan || Reichtert, Frans, Breedau, Carel || Flushing || Cape Coast Castle || Essequebo || unknown
|-
| 22 || 1780 || 10997 || Sara Suzanna Maria || Dankers, Joost || Flushing || ‘Windward Coast’, Ivory Coast, Gold Coast, Benin || Surinam || 348
|-
| 23 || 1780 || 11142 || Westcapelle || Moelaart, Gijsbrecht || Flushing || Congo || St. Eustatius || 443
|-
| 24 || 1781 || 10536 || Eendracht || Udemans, Pieter Gideon || Flushing || ‘Windward Coast’, Ivory Coast, Gold Coast, Benin || unknown || unknown
|-
| 25 || 1782 || 11110 || Vrijheid || Pieters, Carel || Flushing || Afrika || Demerara || unknown
|-
| 26 || 1784 || 10902 || Jonge Nicolaas Jan || Magnus, Carel || Flushing || Elmina || Demerara || 180
|-
| 27 || 1785 || 10683 || Hoop || Udemans, Pieter Gideon || Flushing || Elmina || Surinam || 300
|-
| 28 || 1785 || 11181 || Zeefortuin || Baas, Isaac den, Muijen, Cornelis van || Flushing || Elmina || Demerara || 215
|-
| 29 || 1785 || 11070 || Verwachting || Noels, Andries || Flushing || Elmina || [[Demerara]] || unknown
|-
| 30 || 1787 || 10613 || Goede Hoop || Muijen, Cornelis van || Zeeland || Africa || Demerara || 427
|-
| 31 || 1787 || 11077 || Vigilantie || Dankers, Joost || Flushing || Congo || America || 300
|-
| 32 || 1788 || 11185 || Zeenimph || Pieters, Carel || Flushing || Africa || Demerara || 350
|-
|}

'''Slave voyages equipped after the death of Snouck Hurgronje (1788) in company with Jan Swart under the name of Johannes Louijsse & Zoon, 1789-1793'''
{| class="wikitable"
|-
| 33 || 1789 || 11701 || Verwachting || Moelaart, Gijsbrecht || Flushing || [[Elmina]] || Demerara || 301
|-
| 34 || 1790 || 10614 || Goede Hoop || Muijen, Cornelis van || Rotterdam || Elmina || unknown || unknown
|-
| 35 || 1791 || 11078 || Vigilantie || Sellow, C. van || Flushing || ‘[[Windward Coast]]’, [[Ivory Coast]], [[Gold Coast]], [[Benin]] || [[America]] || unknown
|-
| 36 || 1791 || 11072 || Verwachting || Moelaart, Gijsbrecht || Flushing || [[Congo]] || America || 300
|-
| 37 || 1791 || 10611 || Goed Voornemen || Tol, Casper || [[Amsterdam]] || Elmina || Surinam || 276
|-
| 38 || 1791 || 11186 || Zeenimph || Pieters, Carel || Flushing || Congo || [[Demerara]] || 379
|-
| 39 || 1793 || 11079 || Vigilantie || Silon, I.C. || Flushing || Elmina || [[Spanish Caribbean]] || 294
|-
| 40 || 1793 || 10612 || Goed Voornemen || Tol, Casper || [[Zeeland]] || Elmina || Surinam || 308
|-
|}
{{small| Source for both tables: [https://www.slavevoyages.org/voyage/database Slave Voyages.org], consulted March 3-4, 2025; Postma, ’’The Dutch in the Atlantic Slave Trade 1600-1815’’, passim; Priester, ’’De Nederlandse houding ten aanzien van de slavenhandel en slavernij, 1596-1863’’, passim; The National Archives, Kew, HCA 30, [https://digitaal.dezb.nl/zeeuwpost/book/87493790-3290-ab8e-45e5-7d7b6d326c2d/1 inv.nr. 321, Attestation Carel Breedau, Augustus 28, 1780].}}

== Company buildings ==
Abraham Louijsse owned a barley- and hulling mill that he had founded in 1771 together with broker, shipowner and slave trader [[Jan van der der Woordt]]. This was sold again in 1775. Together with his father he operated the trading company Johannes Louijsse & Zoon. A firm that was probably already active in Flushing before 1780. In 1782 however, the office operated from a building on the Rotterdamsekaai in Middelburg. During the Fourth Anglo-Dutch War (1780-1784) this trading company maintained interlooping affairs with Great Brittain in tobacco and gin.<ref>Francke, [https://opac.zebi.nl/vubis/PDF/429902654.pdf ''‘Deesen zaak dient … in allen opzigten op het secreetsten gehouden te worden’''], 5-6.</ref>
In addition to their shipping activities, Snouck Hurgronje & Louijsse were joint accountants for the Flushing gunpowder mill ''Zeefortuin'' (Sea Fortune). The trading company was also active in the ivory trade. Johannes Louijsse was even considered an expert in the field of ivory. From September 1779, the company owned an ivory comb- and ivory turning company’, where the ivory imported from Guinea was processed into various objects. The ivory trade by Johannes Louijsse & Zoon had existed for some time, and by far the most ivory was not processed in the factory but traded immediately. After Snouck Hurgronje’s death in 1788, the slave trade activities were brought under the flag of Johannes Louijsse & Zoon.<ref>[https://opac.zebi.nl/vubis/PDF/429902654.pdf Ibidem,] 6-7; De Kok, ''Walcherse ketens'', 47-49.</ref>
Steven Matthijs and Abraham Louijsse had bought a warehouse together on the Nieuwedijk in Flushing on June 17, 1766 for fourty Pound Flemish (240 guilders). The seller of this house was John Rainbard.<ref>Zeeuws Archief, entrance 511, Rekenkamer D, inv.nr. 69451. Real Estate transports Middelburg, 1757-1805</ref>

== Author ==
*Johan Francke, 2025

==Sources ==
=== Literature ===
*Victor Enthoven, ‘That abominable nest of Pirates. St. Eustatius and the North Americans, 1680-1780’, in: ''Early American Studies'' 10/2 (2012) 264-290.
*Johan Francke, [https://opac.zebi.nl/vubis/PDF/429902654.pdf ''‘Deesen zaak dient … in allen opzigten op het secreetsten gehouden te worden.’ Het plan van Hogguer & De Galz voor een illegale slavenreis via Angola naar Saint-Domingue (1781)''] (Zoutelande, 2020).
*___________ , ''’Al die willen te kaap’ren varen.’ De Nederlandse commissievaart tijdens de Vierde Engelse Oorlog, 1780-1784'' (Zutphen 2019).
*Wim Klooster, ''Illicit Riches. Dutch trade in the Caribean 1648-1795'' (Leiden, 1998).
*Gerhard de Kok, ''Walcherse ketens. De trans-Atlantische slavenhandel en de economie van Walcheren, 1755-1780.'' Phd thesis Leiden University ([S.l.], 2019).
*Ruud Paesie, ''Societeyt van Essequebo. Op- en ondergang van een coöperatieve scheepvaartonderneming, 1771-1788'' (Flushing, 2017).
*Johannes Menne Postma, ''The Dutch in the Atlantic Slave Trade 1600-1815'' (Cambridge, 1990).
*L.R. Priester, ''De Nederlandse houding ten aanzien van de slavenhandel en slavernij, 1596-1863. Het gedrag van de slavenhandelaren van de Commercie Compagnie van Middelburg in de 18e eeuw'' (Middelburg, 1987).

=== Sites ===
*[http://slavevoyages.org Slave Voyages.org consulted March 3-4, 2025]

=== Archival material ===
[[Zeeuws Archief]], Middelburg (the Netherlands)
98 [https://hdl.handle.net/21.12113/55DEC27716B74B4C8373914D47C370E3 Family Snouck Hurgronje, 1641-1943]
*1.1.3 [https://hdl.handle.net/21.12113/E8D6C5533A0D44408B9A9E9A46CA315D Steven Matthijs (Snouck) Hurgronje (1741-1788) and Anna Catharina Elias (1746-1796), inv. nrs. 63-75.]
Afdeling II
*6 [https://hdl.handle.net/21.12113/EF33AFC5E29641C2BB59E9D08EE3A172 Steven Matthijs Snouck Hurgronje (1741-1788), inv. nrs. 225-235.]
508 Rekenkamer C
511 Rekenkamer D

[[National Archives]], Kew (UK).
*[https://digitaal.dezb.nl/zeeuwpost/?q=snouck%20hurgronje Zee(uw)post, there: HCA 30, inv.nrs. 321, 339-340, 352, 6 letters of and from Steven Matthijs Snouck Hurgronje and/or Abraham Louijsse, September 1780 - Januari 1781 and attestation Carel Breedau, Augustus 28, 1780.]

== Footnotes ==
<references/>

{{Commonscat|Snouck Hurgronje & Louijsse}}
[[Category:Maritieme Geschiedenis]]
[[Category:Geschiedenis]]
[[Category:Economie en bedrijven]]
[[Category:Bedrijven]]
[[Category:West-Indië]]

Snouck Hurgronje & Louijsse

2025-04-03T09:05:46Z

Johan Francke: /* Auteur */

[[Bestand:vlag-Verenigd-Koninkrijk.jpg|25px]][[Snouck Hurgronje & Louijsse EN| Engelse vertaling / English translation]]
{{Infobox
| above =[[Snouck Hurgronje & Louijsse]]
}}
{{Korte omschrijving|Handelsbedrijf van de firmanten Steven Matthijs Snouck Hurgronje en Abraham Louijsse dat tussen 1766 en 1788 opereerde vanuit Middelburg en Vlissingen en gespecialiseerd was in textiel- en ivoorhandel, smokkel- en slavenhandel.}}

[[Bestand:NL-MdbZA_295_281.jpg|thumb|right|300px| De Rotterdamsekaai in Middelburg waar Snouck Hurgronje & Louijsse in 1782 een kantoor bezaten, kopergravure van K.F. Bendorp, circa 1790, bron: [https://hdl.handle.net/21.12113/365EA2908C7C49EE8F7EC36E1C6E7D55 Zeeuws Archief, KZGW, ZI II, nr. 0281]]]

'''Snouck Hurgronje & Louijsse''' was een [[handelsbedrijf]] van de firmanten Steven Matthijs Snouck Hurgronje en Abraham Louijsse dat tussen 1766 en 1788 opereerde vanuit [[Middelburg (Zeeland)|Middelburg]] en [[Vlissingen]] en gespecialiseerd was in [[textiel]]- en [[ivoor]]handel, smokkel- en [[slavenhandel]].

== Abraham Louijsse ==
Abraham Louijsse (1741-1805) was de kleinzoon van Abraham Louijsse senior en zoon van pensionaris-honorair [[Johannes Louijsse]] (1711-1793), die ook vanaf 1785 voorzitter van het [[Koninklijk Zeeuwsch Genootschap der Wetenschappen|Zeeuwsch Genootschap der Wetenschappen]] was. Abraham was gehuwd met [[Anna Maria van Wingerden]]. Hij was als regent begunstiger van het Gasthuis voor mannen en vrouwen, bezat enkele plantages in Suriname en was schepen en raad van [[Vlissingen]] (1769-1770, 1786). Hij speelde een belangrijke rol bij de viering van het tweede eeuwfeest van de Opstand tegen de Spanjaarden in de stad (6 april 1572). Omdat hij patriot was werden tijdens het Oranje oproer van 1787 de ruiten van een van zijn huizen ingegooid. Tot 1779 woonde hij op de hoek van de toenmalige Pottekaai (de huidige Wilhelminastraat) en de Nieuwstraat. Vanaf 1786 woonde hij drie huizen verder dan zijn oorspronkelijke adres aan de op nummer 21.<ref>Francke, [https://opac.zebi.nl/vubis/PDF/429902654.pdf ''‘Deesen zaak dient … in allen opzigten op het secreetsten gehouden te worden’''], 5.</ref>
Abraham Louijsse voorkwam een plundering van Vlissingen toen Oranjegezinde matrozen van ’s lands vloot de binnengetrokken Fransen te lijf gingen. Door de provincie een renteloos voorschot een ton in goud te verlenen kon de matrozen hun gage worden uitbetaald en van reisgeld worden voorzien. Kort daarop bezweek het handelskantoor Johannes Louijsse & Zoon.<ref>[https://opac.zebi.nl/vubis/PDF/429902654.pdf Ibidem,] 5-6.</ref>

== Steven Matthijs Snouck Hurgronje ==
[[File:NL-MdbZA_7413_15665.jpg|thumb|200px|right|Portret van Steven Matthijs Snouck Hurgronje (1741-1788), schilderij van onbekende maker, bron: [https://hdl.handle.net/21.12113/F16637C4BD934DC0BF7F051BDBDE30DF Zeeuws Archief, Fotocollectie Vlissingen, nr. 15665.]]]
Steven Matthijs Snouck Hurgronje (Vlissingen, 18-10-1741 – Middelburg, 29-1-1788) was reder, raad (1770-1776, 1779-1780, 1783-1784, 1786), schepen (1777-1778, 1781-1782) en thesaurier (1780) van Middelburg. Hij was woonachtig in de Lange Singelstraat. In 1762 wijzigde hij zijn naam van Hurgronje in Snouck Hurgronje en op 4 september 1766 trouwde hij met [[Anna Catharina Elias]] te Middelburg (naar wie hij ook een schip vernoemde). Het echtpaar kreeg twee kinderen [[Jacob Lodewijk jonkheer Snouck Hurgronje| Jacob Lodewijk]] (1778-1845) en [[Adriaan Isaac jonkheer Snouck Hurgronje|Adriaan Isaac]] (1780-1849), maar mogelijk had hij nog drie kinderen.<ref>Zeeuws Archief, toegang 511, Rekenkamer D, inv.nr. 60461 en ’’Nieuw Nederlands Biografisch Woordenboek’’, deel III, lemma Steven Mathijs Snouck Hurgonje</ref>
Steven Matthijs Snouck Hurgronje was van 1780-1788 bewindhebber van de Kamer Zeeland van de VOC. Ook was hij van 1772-1780 directeur van de [[Sociëteit ter Navigatie op Essequebo en annexe Rivieren]]<ref>[https://www.encyclopedievanzeeland.nl/Sociëteit_ter_Navigatie_op_Essequebo_en_annexe_Rivieren Sociëteit ter Navigatie op Essequebo en annexe Rivieren, lemma in Encyclopedie van Zeeland].</ref> (SNER) waarin hij voor 3.000 gulden aan aandelen bezat<ref>Paesie, ''Societeyt van Essequebo'', 39, 41, 136.</ref> en scheef hij het filosofische proefschrift ''De calculo Minervae'' (Delft, 1758). Gedurende de jaren dat hij in Vlissingen woonachtig was bezat hij een huis op de Nieuwe Timmerwerf bij het Dok.<ref>Francke, [https://opac.zebi.nl/vubis/PDF/429902654.pdf ''‘Deesen zaak dient … in allen opzigten op het secreetsten gehouden te worden’'', 6].</ref>
De activiteiten van het handelskantoor van de firma Snouck Hurgronje & Abraham Louijsse vonden vanaf circa 1766 plaats in Vlissingen, maar werden in de herfst van 1780 naar Middelburg verplaatst. Zes jaar later, 1786 verhuisde het bedrijf opnieuw terug naar Vlissingen, hetgeen een stimulans voor de economie van de stad betekende.

==De Firma Snouck Hurgronje & Louijsse ==
Voor slavenhandelaren was het belangrijk te weten welke producten gewenst waren in Afrika. Snouck Hurgronje & Louijsse waren specialisten waar het ging om kennis over de textielhandel op Afrika. De export naar Afrika was onder te verdelen in zeven goederen: geweren, buskruit, textiel, alcoholische drank, aardewerk en glas, koper en ijzer en messen, kralen en enkele andere producten. Op Guinea ging er veel buskruit en wapens mee, terwijl op Loango-Angola veel meer textiel werd meegenomen. De MCC kocht vaak op de VOC-najaarsveilingen textiel op, maar deed dit ook bij particulieren. Enkele daarvan zaten zowel in de textielverkoop als in de slavenhandel. Snouck Hurgronje & Louijsse leverden bijvoorbeeld textiel en handelden zelf vooral op de Loango-Angola kust, waar textiel belangrijke handelswaar was. De firma kocht de textiel in zowel Engeland als Frankrijk.<ref>De Kok, ''Walcherse ketens'', 148-149; Francke, ''Al die willen te kaap’ren varen'', 132-133</ref>
Het handelshuis van Snouck Hurgronje & Abraham Louijsse hield zich ook op met lorrendraaierij op de West. Rond circa 1765 fungeerde de firma Bengers & Zoon vanuit St. Eustatius als handelsagent voor de MCC. Zij opereerden ook namens Snouck Hurgronje & Louijsse. De opstand van de Amerikanen veroorzaakte een grote vraag naar wapens en ammunitie, die eerst in de Republiek en daarna via West-Afrika en St. Eustatius werden gehaald. De Walcherse buskruitmolen de Eendracht voerde zijn productie op van 170.848 pond in 1776 naar 367.535 pond in 1779. Snouck Hurgronje & Louijsse uit Vlissingen verscheepten in 1777 in het schip de Hoop 3.000 vaten buskruit en 750 vuurwapens naar St. Eustatius, en op 7 juni 1784, direct na afloop van de Vierde Engelse Oorlog, kochten ze nog eens 34.236 pond oud buskruit op van de Admiraliteit.<ref>Zeeuws Archief, toegang 508, Rekenkamer C, inv.nr. 8050, fol. 42 verso; Enthoven, ‘That abominable nest of Pirates’, 264-266.</ref>

== Slavenhandel ==
[[File:NG-MC-1210.jpg|thumb|right|250px|Scheepsmodel van het slavenschip De Witte Oliphant, circa 1755, [https://id.rijksmuseum.nl/200316100 Rijksmuseum, Amsterdam, objectnr. NG-MC-1210]]]
Het kantoor van Snouck Hurgronje & Louijsse hield zich naast slavenhandel met allerlei aanverwante activiteiten bezig. In 1766 reedden zij hun eerste slavenschip uit. Beiden bouwden een vloot op van enkele schepen en richtten zich in het daaropvolgende decennium op de slavenhandel met Loango-Angola. Daarnaast kochten ze textiel in voor de slavenreizen, maar zij leverden dit ook aan andere Walcherse kantoren.<ref>De Kok, ''Walcherse ketens'', 50-53.</ref>

Door het handelshuis Snouck Hurgronje & Louijsse werden in totaal 32 geregistreerde slavenreizen ondernomen. Daarbij werden tijdens 30 reizen 8.426 gevangen mensen over de oceaan vervoerd, hetgeen het vermoedelijke totaal op 11.235 brengt voor dit handelshuis. Nadat Snouck Hurgronje was overleden zette Abraham Louijsse deze activiteiten samen met [[Jan Swart]] voort onder de naam van Johannes Louijsse & Zoon.<ref>[https://www.slavevoyages.org/voyage/database Slave Voyages.org]. Zoeken op Hurgronje als scheepseigenaar. Geraadpleegd 3-4 maart 2025.</ref>

'''Slavenreizen uitgerust door Snouck Hurgronje & Louijsse, 1767-1788'''
{| class="wikitable"
|-
| Nr. || Jaar || ID reis || Schip || Kapitein || Vertrek || Aankoop || Bestemming || Mensen verkocht
|--
| 1 || 1767|| 10839 || Maria || Jansen, Jan || Vlissingen || Malembo || Suriname || 269
|-
| 2 || 1769 || 10840 || Maria || Jansen, Jan || Vlissingen || Congo || Suriname || 210
|-
| 3 || 1770 || 10428 || Anna en Catharina || Heere, C.M. de || Vlissingen || Afrika || Suriname || 276
|-
| 4 || 1770 || 10671 || Herstelder || Stap, Pieter || Vlissingen || Congo || Essequebo || onbekend
|-
| 5 || 1771 || 10841 || Maria || Jansen, Jan || Vlissingen || Congo || Suriname || 250
|-
| 6 || 1771 || 11101 || Vlissingse Hoofdnegotie || Dankers, Joost || Vlissingen || ‘Windwaartse kust’, Ivoorkust, Goudkust, Benin || Essequebo || 280
|-
| 7 || 1772 || 10429 || Anna en Catharina || Stuurling, Laurens || Vlissingen || Malembo || Amerika || onbekend
|-
| 8 || 1772 || 10672 || Herstelder || Stap, Pieter || Vlissingen || Elmina || Suriname || 300
|-
| 9 || 1772 || 10842 || Maria || Jansen, Jan || Vlissingen || Cabinda || Suriname || 260
|-
| 10 || 1773 || 10430 || Anna en Catharina || Stuurling, Laurens || Vlissingen || Malembo || Caribische Zee || onbekend
|-
| 11 || 1773 || 10795 || Lammerenburg || Noels, Andries || Vlissingen || Ivoorkust, Goudkust, Benin || Suriname || 210
|-
| 12 || 1774 || 10843 || Maria || Pieters, Carel || Vlissingen || Congo || Curaçao ||260
|-
| 13 || 1774 || 10995 || Sara Suzanna Maria || Dankers, Joost || Vlissingen || ‘Windwaartse kust’, Ivoorkust, Goudkust, Benin || Curaçao || 300
|-
| 14 || 1775 || 10844 || Maria || Pieters, Carel || Vlissingen || Congo || St. Eustatius || 280
|-
| 15 || 1775 || 10431 || Anna en Catharina || Stuurling, Laurens || Vlissingen || Congo || Demerara || 230
|-
| 16 || 1775 || 10796 || Lammerenburg || Noels, Andries || Vlissingen || ‘Windwaartse kust’, Bocht van Biafra, Golf van Guinea || Amerika || 150
|-
| 17 || 1777 || 10996 || Sara Suzanna Maria || Dankers, Joost || Vlissingen || Windwaartse kust, Ivoorkust, Goudkust, Benin || Suriname || 300
|-
| 18 || 1778 || 10845 || Maria || Pieters, Carel || Vlissingen || Windwaartse kust, Ivoorkust, Goudkust, Benin || Essequebo || 200
|-
| 19 || 1779 || 10682 || Hoop || Magnus, Carel en Dankers, Joost || Vlissingen || ‘Windwaartse kust’ || Essequebo || 200
|-
| 20 || 1779 || 11068 || Verwachting || Noels, Andries || Vlissingen || ‘Windwaartse kust’, Ivoorkust, Goudkust, Benin || St. Eustatius || 300
|-
| 21 || 1780 || 10901 || Jonge Nicolaas Jan || Reichtert, Frans, Breedau, Carel || Vlissingen || Cape Coast Castle || Essequebo || onbekend
|-
| 22 || 1780 || 10997 || Sara Suzanna Maria || Dankers, Joost || Vlissingen || ‘Windwaartse kust’, Ivoorkust, Goudkust, Benin || Suriname || 348
|-
| 23 || 1780 || 11142 || Westcapelle || Moelaart, Gijsbrecht || Vlissingen || Congo || St. Eustatius || 443
|-
| 24 || 1781 || 10536 || Eendracht || Udemans, Pieter Gideon || Vlissingen || ‘Windwaartse kust’, Ivoorkust, Goudkust, Benin || onbekend || onbekend
|-
| 25 || 1782 || 11110 || Vrijheid || Pieters, Carel || Vlissingen || Afrika || Demerary || onbekend
|-
| 26 || 1784 || 10902 || Jonge Nicolaas Jan || Magnus, Carel || Vlissingen || Elmina || Demerary || 180
|-
| 27 || 1785 || 10683 || Hoop || Udemans, Pieter Gideon || Vlissingen || Elmina || Suriname || 300
|-
| 28 || 1785 || 11181 || Zeefortuin || Baas, Isaac den, Muijen, Cornelis van || Vlissingen || Elmina || Demerary || 215
|-
| 29 || 1785 || 11070 || Verwachting || Noels, Andries || Vlissingen || Elmina || Demerary || onbekend
|-
| 30 || 1787 || 10613 || Goede Hoop || Muijen, Cornelis van || Zeeland || Afrika || Demerary || 427
|-
| 31 || 1787 || 11077 || Vigilantie || Dankers, Joost || Vlissingen || Congo || Amerika || 300
|-
| 32 || 1788 || 11185 || Zeenimph || Pieters, Carel || Vlissingen || Afrika || Demerary || 350
|-
|}

'''Slavenreizen uitgerust na de dood van Snouck Hurgronje (1788) samen met Jan Swart onder naam van Johannes Louijsse & Zoon, 1789-1793'''
{| class="wikitable"
|-
| 33 || 1789 || 11701 || Verwachting || Moelaart, Gijsbrecht || Vlissingen || Elmina || Demerary || 301
|-
| 34 || 1790 || 10614 || Goede Hoop || Muijen, Cornelis van || Rotterdam || Elmina || onbekend || onbekend
|-
| 35 || 1791 || 11078 || Vigilantie || Sellow, C. van || Vlissingen || ‘Windwaartse kust’, Ivoorkust, Goudkust, Benin || Amerika || onbekend
|-
| 36 || 1791 || 11072 || Verwachting || Moelaart, Gijsbrecht || Vlissingen || Congo || Amerika || 300
|-
| 37 || 1791 || 10611 || Goed Voornemen || Tol, Casper || Amsterdam || Elmina || Suriname || 276
|-
| 38 || 1791 || 11186 || Zeenimph || Pieters, Carel || Vlissingen || Congo || Demerary || 379
|-
| 39 || 1793 || 11079 || Vigilantie || Sellow, C. van || Vlissingen || Elmina || Spaanse Caribisch-gebied || 294
|-
| 40 || 1793 || 10612 || Goed Voornemen || Tol, Casper || Zeeland || Elmina || Suriname || 308
|-
|}
{{small| Bron voor beide tabellen: [https://www.slavevoyages.org/voyage/database Slave Voyages.org], geraadpleegd 3-4 maart 2025; Postma, ''The Dutch in the Atlantic Slave Trade 1600-1815'', passim; Priester, ''De Nederlandse houding ten aanzien van de slavenhandel en slavernij, 1596-1863'', passim; The National Archives, Kew, HCA 30, [https://digitaal.dezb.nl/zeeuwpost/book/87493790-3290-ab8e-45e5-7d7b6d326c2d/1 inv.nr. 321, Attestatie Carel Breedau, 28 augustus 1780].}}

== Bedrijfsgebouwen ==
Abraham Louijsse bezat een gort- en pelmolen die hij in 1771 samen met makelaar, reder en slavenhandelaar [[Jan van der der Woordt]] had opgericht. Deze werd in 1775 weer verkocht. Samen met zijn vader exploiteerde hij het handelshuis Johannes Louijsse & Zoon. Een firma die vermoedelijk al voor 1780 in Vlissingen actief was. In 1782 opereerde het kantoor evenwel vanuit een pand aan de Rotterdamsekaai n Middelburg. Tijdens de Vierde Engelse Oorlog (1780-1784) onderhield dit handelshuis smokkelhandel op Engeland met tabak en jenever.<ref>Francke, [https://opac.zebi.nl/vubis/PDF/429902654.pdf ''‘Deesen zaak dient … in allen opzigten op het secreetsten gehouden te worden.’ ''], 5-6.</ref>
Naast de scheepvaartactiviteiten waren Snouck Hurgronje en Louijsse samen boekhouder van de Vlissingse buskruitmolen Zeefortuin. Het handelshuis was daarnaast actief in de ivoorhandel. Johannes Louijsse werd zelfs als een expert op ivoorgebied gezien. Het kantoor bezat vanaf september 1779 een ‘ivoren kammenmakerij en een ivoordraaierij’, waar het uit Guinea geïmporteerde ivoor werd verwerkt tot diverse voorwerpen. De handel in ivoor door Johannes Louijsse & Zoon bestond overigens al langer en verreweg het meeste ivoor werd niet verwerkt in de fabriek maar meteen verhandeld. Na de dood van Snouck Hurgronje in 1788 werden de slavenhandelsactiviteiten onder de vlag van Johannes Louijsse & Zoon gebracht.<ref>[https://opac.zebi.nl/vubis/PDF/429902654.pdf Ibidem,] 6-7; De Kok, ’’Walcherse ketens’’, 47-49.</ref>
Steven Matthijs en Abraham Louijsse hadden op 17 juni 1766 samen een (pak)huis aan de Nieuwendijk in Vlissingen gekocht voor veertig Pond Vlaams (240 gulden). De verkoper van dit huis was John Rainbard.<ref>Zeeuws Archief, toegang 511, Rekenkamer D, 69451. Transporten Onroerend Goed Middelburg, 1757-1805</ref>

== Auteur ==
-Johan Francke, 2025

==Bronnen ==
=== Literatuur ===
*Victor Enthoven, ‘That abominable nest of Pirates. St. Eustatius and the North Americans, 1680-1780’, in: ''Early American Studies'' 10/2 (2012) 264-290.
*Johan Francke, [https://opac.zebi.nl/vubis/PDF/429902654.pdf ''‘Deesen zaak dient … in alen opzigten op het secreetsten gehouden te worden.’ Het plan van Hogguer & De Galz voor een illegale slavenreis via Angola naar Saint-Domingue (1781)''] (Zoutelande, 2020).
*___________ , ''’Al die willen te kaap’ren varen.’ De Nederlandse commissievaart tijdens de Vierde Engelse Oorlog, 1780-1784'' (Zutphen 2019).
*Wim Klooster, ''Illicit Riches. Dutch trade in the Caribean 1648-1795'' (Leiden, 1998).
*Gerhard de Kok, ''Walcherse ketens. De trans-Atlantische slavenhandel en de economie van Walcheren, 1755-1780.'' Proefschrift Universiteit Leiden ([S.l.], 2019).
*Ruud Paesie, ''Societeyt van Essequebo. Op- en ondergang van een coöperatieve scheepvaartonderneming, 1771-1788'' (Vlissingen, 2017).
*Johannes Menne Postma, ''The Dutch in the Atlantic Slave Trade 1600-1815'' (Cambridge, 1990).
*L.R. Priester, ''De Nederlandse houding ten aanzien van de slavenhandel en slavernij, 1596-1863. Het gedrag van de slavenhandelaren van de Commercie Compagnie van Middelburg in de 18e eeuw'' (Middelburg, 1987).

=== Sites ===
*[http://slavevoyages.org Slave Voyages.org geraadpleegd, 3-4 maart 2025]

=== Archivalia ===
[[Zeeuws Archief]], Middelburg
98 [https://hdl.handle.net/21.12113/55DEC27716B74B4C8373914D47C370E3 Familie Snouck Hurgronje, 1641-1943]
*1.1.3 [https://hdl.handle.net/21.12113/E8D6C5533A0D44408B9A9E9A46CA315D Steven Matthijs (Snouck) Hurgronje (1741-1788) EN Anna Catharina Elias (1746-1796), inv.nrs. 63-75.]
Afdeling II
*6 [https://hdl.handle.net/21.12113/EF33AFC5E29641C2BB59E9D08EE3A172 Steven Matthijs Snouck Hurgronje (1741-1788), inv.nrs. 225-235.]
508 Rekenkamer C
511 Rekenkamer D

[[National Archives]], Kew (VK).
*[https://digitaal.dezb.nl/zeeuwpost/?q=snouck%20hurgronje Zee(uw)post, aldaar: HCA 30, inv.nrs. 321, 339-340, 352, 6 brieven van en aan Steven Matthijs Snouck Hurgronje en/of Abraham Louijsse, september 1780 - januari 1781 en attestatie Carel Breedau, 28 augustus 1780.]

== Noten ==
<references/>

[[Category:Maritieme Geschiedenis]]
[[Category:Geschiedenis]]
[[Category:Economie en bedrijven]]
[[Category:Bedrijven]]
[[Category:West-Indië]]

Snouck Hurgronje & Louijsse EN

2025-04-03T09:05:22Z

Johan Francke:

[[Bestand:Nederlandse-vlag.jpg|25px]] [[Snouck Hurgronje & Louijsse| Nederlandse versie / Dutch version]]
{{Infobox
| above =[[Snouck Hurgronje & Louijsse EN]]
}}
[[Bestand:NL-MdbZA_295_281.jpg|thumb|right|300px| De Rotterdamsekaai in Middelburg were Snouck Hurgronje & Louijsse had an office in 1782, copper engraving by K.F. Bendorp, approx. 1790, source: [https://hdl.handle.net/21.12113/365EA2908C7C49EE8F7EC36E1C6E7D55 Zeeuws Archief, KZGW, ZI II, nr. 0281]]]

'''Snouck Hurgronje & Louijsse''' was a [[trade company]] of the partners [[Steven Matthijs Snouck Hurgronje]] and [[Abraham Louijsse]] that operated from [[Middelburg]] and [[Vlissingen|Flushing]] between 1766 and 1788 and was specialised in [[textile]] and [[ivory]]trade, interloping and [[slave trade]].

== Abraham Louijsse ==
Abraham Louijsse (1741-1805) was the grandson of Abraham Louijsse senior and son of honorary pensioner [[Johannes Louijsse]] (1711-1793), who was also chairman of the [[Koninklijk Zeeuwsch Genootschap der Wetenschappen|Zeeuwsch Genootschap der Wetenschappen]] (Zeeland Society of Sciences). Abraham was married to [[Anna Maria van Wingerden]]. As regent, he was a patron of the Hospital for men and women, owned several plantations in Surinam and was alderman and councilor of [[Vlissingen|Flushing]] (1769-1770, 1786). He played an important role in the celebration of the second centenary of the Revolt against the Spanish in the city (April 6, 1572). Because he was a patriot, the windows of one of his houses were smashed during the Orange uprising of 1787. Until 1779 he lived on the corner of the then Pottekaai (the current Wilhelminastraat) and the Nieuwstraat. From 1786 onwards he lived three houses further than his original address, at number 21.<ref>Francke, [https://opac.zebi.nl/vubis/PDF/429902654.pdf ''‘Deesen zaak dient … in alen opzigten op het secreetsten gehouden te worden’''], 5.</ref>
Abraham Louijsse prevented a plundering of Flushing when Orange-minded sailors from the navy attacked the invading French. By granting the province an interest-free advance of a ton in gold, the sailors could be paid their wages and provided with travel money. Shortly afterwards, the trading company of Johannes Louijsse & Zoon collapsed.<ref>[https://opac.zebi.nl/vubis/PDF/429902654.pdf Ibidem,] 5-6.</ref>

== Steven Matthijs Snouck Hurgronje ==
[[File:NL-MdbZA_7413_15665.jpg|thumb|200px|right|Portrait of Steven Matthijs Snouck Hurgronje (1741-1788), oil painting by an unknown painter, source: [https://hdl.handle.net/21.12113/F16637C4BD934DC0BF7F051BDBDE30DF Zeeuws Archief, Photocollection Flushing, nr. 15665.]]]
Steven Matthijs Snouck Hurgronje (Flushing, October 18, 1741 – Middelburg, January 29, 1788) was shipowner, councilor (1770-1776, 1779-1780, 1783-1784, 1786), alderman (1777-1778, 1781-1782) and treasurer (1780) of Middelburg. Hij lived in the Lange Singelstraat. In 1762 he changed his name from Hurgronje to Snouck Hurgronje and on September 4, 1766 he married [[Anna Catharina Elias]] in Middelburg (after whom he also named a ship). The couple had two children: [[Jacob Lodewijk jonkheer Snouck Hurgronje| Jacob Lodewijk]] (1778-1845) and [[Adriaan Isaac jonkheer Snouck Hurgronje|Adriaan Isaac]] (1780-1849), but he may have had three more children.<ref>Zeeuws Archief, entrance 511, Rekenkamer D, inv.nr. 60461 and ’’Nieuw Nederlands Biografisch Woordenboek’’, Volume III, lemma Steven Mathijs Snouck Hurgonje</ref>
Steven Matthijs Snouck Hurgronje was director of the Zeeland Chamber of the Dutch East India Company ([[VOC]]) from 1780-1788. He also was a director [[Sociëteit ter Navigatie op Essequebo en annexe Rivieren]] from 1772 to 1780<ref>[https://www.encyclopedievanzeeland.nl/Sociëteit_ter_Navigatie_op_Essequebo_en_annexe_Rivieren Sociëteit ter Navigatie op Essequebo en annexe Rivieren, lemma in Encyclopedia of Zeeland].</ref> (SNER) in which he owned 3.000 guilders worth of shares<ref>Paesie, ''Societeyt van Essequebo'', 39, 41, 136.</ref> and he wrote the philosophical thesis ''De calculo Minervae'' (Delft, 1758). During the years htat he lived in Flushing he owned a house on the Nieuwe Timmerwerf, near the Dock.<ref>Francke, [https://opac.zebi.nl/vubis/PDF/429902654.pdf ''‘Deesen zaak dient … in alen opzigten op het secreetsten gehouden te worden,’'' 6].</ref>
The activities of the company of Snouck Hurgronje & Abraham Louijsse took place in Flushing from around 1766, but were moved to Middelburg in the autumn of 1780. Six years later, in 1786, the company moved back to Flushing, which gave a boost to the economy of the city.

==the Trading Company of Snouck Hurgronje & Louijsse ==
For slave traders, it was very important to know which products were wanted in [[Africa]]. Snouck Hurgronje & Louijsse were specialists when it came to knowledge about the textile trade to Africa. The export to Africa could be divided into seven goods: [[guns]], [[gunpowder]], [[textiles]], [[alcoholic beverages]], [[pottery]] and [[glass]], [[copper]] and [[iron]] and [[knive|knives]], [[beads]] and some other products. A lot of gunpowder and weapons were taken to Guinea, while much more textiles were taken to Loango-Angola. The [[Middelburgsche Commercie Compagnie|MCC]] often bought textiles at the [[VOC]] autumn auctions, but also did this from private individuals. Some of them were involved in both textile sales and the slave trade. Snouck Hurgronje & Louijsse, for example, supplied textiles and traded themselves mainly on the Loango-Angola coast, where textiles were important commodities. The company bought textiles in both England and France.<ref>De Kok, ''Walcherse ketens'', 148-149; Francke, ''Al die willen te kaap’ren varen'', 132-133</ref>
The trading company Snouck Hurgronje & Louijsse also engaged in interloping on the West. Around 1765, the firm Bengers & Zoon acted as a trading agent for the MCC from St. Eustatius They also operated on behalf of Snouck Hurgronje & Louijsse. The American Revolution caused a great demand for weapons and ammunition, which were first obtained in the Dutch Republic and then were shipped via West Africa and St. Eustatius. The Walcheren gunpowder mill ''Eendracht'' (Unity) increased its production from 170,848 pounds in 1776 to 367,535 pounds in 1779. Snouck Hurgronje & Louijsse from Flushing in 1777 shipped 3,000 barrels of gunpowder and 750 firearms to St. Eustatius in the ship ''Hoop'' (Hope) in 1777 and on June 7, 1784, immediately after the end of the Fourth Anglo-Dutch War, they bought another 34.236 pounds of gunpowder from the Zeeland Admiralty.<ref>Zeeuws Archief, entrance 508, Rekenkamer C, inv.nr. 8050, fol. 42 verso; Enthoven, ‘That abominable nest of Pirates’, 264-266.</ref>

== Slave trade ==
[[File:NG-MC-1210.jpg|thumb|right|250px|Ships model of the slave trader De Witte Oliphant (the White Elephant), approx.. 1755, [https://id.rijksmuseum.nl/200316100 Rijksmuseum, Amsterdam, object nr. NG-MC-1210]]]
In addition to slave trade, Snouck Hurgronje & Louijsse were involved in all kinds of activities. In 1766 they equipped their first slave ship. Both built up a fleet of several ships and in the following decade focused on the slave trade with [[Loango-Angola]]. In addition, they bought textiles for the slave voyages, but they also supplied this to other [[Walcheren]] companies.<ref>De Kok, ''Walcherse ketens'', 50-53.</ref>

The company of Snouck Hurgronje & Louijsse undertook a total of 32 registered slave voyages. During 30 voyages 8,426 captives were transported across the [[Atlantic Ocean]], bringing the estimated total to 11.235 for his company. After Snouck Hurgronje died , Abraham Louijsse continued these activities together with [[Jan Swart]] under the name [[Johannes Louijsse & Zoon]].<ref>[https://www.slavevoyages.org/voyage/database Slave Voyages.org]. Search for Hurgronje and Louysse as shipowner. Consulted March 3-4, 2025.</ref>

'''Slave voyages equipped by Snouck Hurgronje & Louijsse, 1767-1788'''
{| class="wikitable"
|-
| Nr. || Year || ID voyage || Ship || Captain || Departure || Purchase || Destiny || People sold
|--
| 1 || 1767|| 10839 || Maria || Jansen, Jan || Flushing || Malembo || Surinam || 269
|-
| 2 || 1769 || 10840 || Maria || Jansen, Jan || Flushing || Congo || Surinam || 210
|-
| 3 || 1770 || 10428 || Anna en Catharina || Heere, C.M. de || Flushing || Africa || Surinam || 276
|-
| 4 || 1770 || 10671 || Herstelder || Stap, Pieter || Flushing || Congo || Essequebo || unknown
|-
| 5 || 1771 || 10841 || Maria || Jansen, Jan || Flushing || Congo || Surinam || 250
|-
| 6 || 1771 || 11101 || Vlissingse Hoofdnegotie || Dankers, Joost || Flushing || ‘Windward Coast’, Ivory Coast, Gold Coast, Benin || [[Essequebo]] || 280
|-
| 7 || 1772 || 10429 || Anna en Catharina || Stuurling, Laurens || Flushing || Malembo || America || unknown
|-
| 8 || 1772 || 10672 || Herstelder || Stap, Pieter || Flushing || [[Elmina]] || Surinam || 300
|-
| 9 || 1772 || 10842 || Maria || Jansen, Jan || Flushing || [[Cabinda]] || Surinam || 260
|-
| 10 || 1773 || 10430 || Anna en Catharina || Stuurling, Laurens || Flushing || [[Malembo]] || [[Caribbean Sea]] || unknown
|-
| 11 || 1773 || 10795 || Lammerenburg || Noels, Andries || Flushing || Ivory Coast, Gold Coast, Benin || Surinam || 210
|-
| 12 || 1774 || 10843 || Maria || Pieters, Carel || Flushing || [[Congo]] || [[Curaçao]] ||260
|-
| 13 || 1774 || 10995 || Sara Suzanna Maria || Dankers, Joost || Flushing || ‘Windward Coast’, Ivory Coast, Gold Coast, Benin || Curaçao || 300
|-
| 14 || 1775 || 10844 || Maria || Pieters, Carel || Flushing || Congo || St. Eustatius || 280
|-
| 15 || 1775 || 10431 || Anna en Catharina || Stuurling, Laurens || Flushing || [[Congo]] || Demerara || 230
|-
| 16 || 1775 || 10796 || Lammerenburg || Noels, Andries || Flushing || “[[Windward Coast]]”, [[Bight of Biafra]], [[Gulf of Guinea]] || [[America]] || 150
|-
| 17 || 1777 || 10996 || Sara Suzanna Maria || Dankers, Joost || Flushing || ‘Windward Coast’, Ivory Coast, Gold Coast, Benin || [[Surinam]] || 300
|-
| 18 || 1778 || 10845 || Maria || Pieters, Carel || Flushing || ‘Windward Coast’, Ivory Coast, Gold Coast, Benin || Essequebo || 200
|-
| 19 || 1779 || 10682 || Hoop || Magnus, Carel en Dankers, Joost || Flushing || ‘Windward Coast’ || Essequebo || 200
|-
| 20 || 1779 || 11068 || Verwachting || Noels, Andries || Flushing || ‘Windward Coast’, Ivory Coast, Gold Coast, Benin || St. Eustatius || 300
|-
| 21 || 1780 || 10901 || Jonge Nicolaas Jan || Reichtert, Frans, Breedau, Carel || Flushing || Cape Coast Castle || Essequebo || unknown
|-
| 22 || 1780 || 10997 || Sara Suzanna Maria || Dankers, Joost || Flushing || ‘Windward Coast’, Ivory Coast, Gold Coast, Benin || Surinam || 348
|-
| 23 || 1780 || 11142 || Westcapelle || Moelaart, Gijsbrecht || Flushing || Congo || St. Eustatius || 443
|-
| 24 || 1781 || 10536 || Eendracht || Udemans, Pieter Gideon || Flushing || ‘Windward Coast’, Ivory Coast, Gold Coast, Benin || unknown || unknown
|-
| 25 || 1782 || 11110 || Vrijheid || Pieters, Carel || Flushing || Afrika || Demerara || unknown
|-
| 26 || 1784 || 10902 || Jonge Nicolaas Jan || Magnus, Carel || Flushing || Elmina || Demerara || 180
|-
| 27 || 1785 || 10683 || Hoop || Udemans, Pieter Gideon || Flushing || Elmina || Surinam || 300
|-
| 28 || 1785 || 11181 || Zeefortuin || Baas, Isaac den, Muijen, Cornelis van || Flushing || Elmina || Demerara || 215
|-
| 29 || 1785 || 11070 || Verwachting || Noels, Andries || Flushing || Elmina || [[Demerara]] || unknown
|-
| 30 || 1787 || 10613 || Goede Hoop || Muijen, Cornelis van || Zeeland || Africa || Demerara || 427
|-
| 31 || 1787 || 11077 || Vigilantie || Dankers, Joost || Flushing || Congo || America || 300
|-
| 32 || 1788 || 11185 || Zeenimph || Pieters, Carel || Flushing || Africa || Demerara || 350
|-
|}

'''Slave voyages equipped after the death of Snouck Hurgronje (1788) in company with Jan Swart under the name of Johannes Louijsse & Zoon, 1789-1793'''
{| class="wikitable"
|-
| 33 || 1789 || 11701 || Verwachting || Moelaart, Gijsbrecht || Flushing || [[Elmina]] || Demerara || 301
|-
| 34 || 1790 || 10614 || Goede Hoop || Muijen, Cornelis van || Rotterdam || Elmina || unknown || unknown
|-
| 35 || 1791 || 11078 || Vigilantie || Sellow, C. van || Flushing || ‘[[Windward Coast]]’, [[Ivory Coast]], [[Gold Coast]], [[Benin]] || [[America]] || unknown
|-
| 36 || 1791 || 11072 || Verwachting || Moelaart, Gijsbrecht || Flushing || [[Congo]] || America || 300
|-
| 37 || 1791 || 10611 || Goed Voornemen || Tol, Casper || [[Amsterdam]] || Elmina || Surinam || 276
|-
| 38 || 1791 || 11186 || Zeenimph || Pieters, Carel || Flushing || Congo || [[Demerara]] || 379
|-
| 39 || 1793 || 11079 || Vigilantie || Silon, I.C. || Flushing || Elmina || [[Spanish Caribbean]] || 294
|-
| 40 || 1793 || 10612 || Goed Voornemen || Tol, Casper || [[Zeeland]] || Elmina || Surinam || 308
|-
|}
{{small| Source for both tables: [https://www.slavevoyages.org/voyage/database Slave Voyages.org], consulted March 3-4, 2025; Postma, ’’The Dutch in the Atlantic Slave Trade 1600-1815’’, passim; Priester, ’’De Nederlandse houding ten aanzien van de slavenhandel en slavernij, 1596-1863’’, passim; The National Archives, Kew, HCA 30, [https://digitaal.dezb.nl/zeeuwpost/book/87493790-3290-ab8e-45e5-7d7b6d326c2d/1 inv.nr. 321, Attestation Carel Breedau, Augustus 28, 1780].}}

== Company buildings ==
Abraham Louijsse owned a barley- and hulling mill that he had founded in 1771 together with broker, shipowner and slave trader [[Jan van der der Woordt]]. This was sold again in 1775. Together with his father he operated the trading company Johannes Louijsse & Zoon. A firm that was probably already active in Flushing before 1780. In 1782 however, the office operated from a building on the Rotterdamsekaai in Middelburg. During the Fourth Anglo-Dutch War (1780-1784) this trading company maintained interlooping affairs with Great Brittain in tobacco and gin.<ref>Francke, [https://opac.zebi.nl/vubis/PDF/429902654.pdf ''‘Deesen zaak dient … in allen opzigten op het secreetsten gehouden te worden’''], 5-6.</ref>
In addition to their shipping activities, Snouck Hurgronje & Louijsse were joint accountants for the Flushing gunpowder mill ''Zeefortuin'' (Sea Fortune). The trading company was also active in the ivory trade. Johannes Louijsse was even considered an expert in the field of ivory. From September 1779, the company owned an ivory comb- and ivory turning company’, where the ivory imported from Guinea was processed into various objects. The ivory trade by Johannes Louijsse & Zoon had existed for some time, and by far the most ivory was not processed in the factory but traded immediately. After Snouck Hurgronje’s death in 1788, the slave trade activities were brought under the flag of Johannes Louijsse & Zoon.<ref>[https://opac.zebi.nl/vubis/PDF/429902654.pdf Ibidem,] 6-7; De Kok, ''Walcherse ketens'', 47-49.</ref>
Steven Matthijs and Abraham Louijsse had bought a warehouse together on the Nieuwedijk in Flushing on June 17, 1766 for fourty Pound Flemish (240 guilders). The seller of this house was John Rainbard.<ref>Zeeuws Archief, entrance 511, Rekenkamer D, inv.nr. 69451. Real Estate transports Middelburg, 1757-1805</ref>

== Author ==
*Johan Francke, 2025

==Sources ==
=== Literature ===
*Victor Enthoven, ‘That abominable nest of Pirates. St. Eustatius and the North Americans, 1680-1780’, in: ''Early American Studies'' 10/2 (2012) 264-290.
*Johan Francke, [https://opac.zebi.nl/vubis/PDF/429902654.pdf ''‘Deesen zaak dient … in allen opzigten op het secreetsten gehouden te worden.’ Het plan van Hogguer & De Galz voor een illegale slavenreis via Angola naar Saint-Domingue (1781)''] (Zoutelande, 2020).
*___________ , ''’Al die willen te kaap’ren varen.’ De Nederlandse commissievaart tijdens de Vierde Engelse Oorlog, 1780-1784'' (Zutphen 2019).
*Wim Klooster, ''Illicit Riches. Dutch trade in the Caribean 1648-1795'' (Leiden, 1998).
*Gerhard de Kok, ''Walcherse ketens. De trans-Atlantische slavenhandel en de economie van Walcheren, 1755-1780.'' Phd thesis Leiden University ([S.l.], 2019).
*Ruud Paesie, ''Societeyt van Essequebo. Op- en ondergang van een coöperatieve scheepvaartonderneming, 1771-1788'' (Flushing, 2017).
*Johannes Menne Postma, ''The Dutch in the Atlantic Slave Trade 1600-1815'' (Cambridge, 1990).
*L.R. Priester, ''De Nederlandse houding ten aanzien van de slavenhandel en slavernij, 1596-1863. Het gedrag van de slavenhandelaren van de Commercie Compagnie van Middelburg in de 18e eeuw'' (Middelburg, 1987).

=== Sites ===
*[http://slavevoyages.org Slave Voyages.org consulted March 3-4, 2025]

=== Archival material ===
[[Zeeuws Archief]], Middelburg (the Netherlands)
98 [https://hdl.handle.net/21.12113/55DEC27716B74B4C8373914D47C370E3 Family Snouck Hurgronje, 1641-1943]
*1.1.3 [https://hdl.handle.net/21.12113/E8D6C5533A0D44408B9A9E9A46CA315D Steven Matthijs (Snouck) Hurgronje (1741-1788) and Anna Catharina Elias (1746-1796), inv. nrs. 63-75.]
Afdeling II
*6 [https://hdl.handle.net/21.12113/EF33AFC5E29641C2BB59E9D08EE3A172 Steven Matthijs Snouck Hurgronje (1741-1788), inv. nrs. 225-235.]
508 Rekenkamer C
511 Rekenkamer D

[[National Archives]], Kew (UK).
*[https://digitaal.dezb.nl/zeeuwpost/?q=snouck%20hurgronje Zee(uw)post, there: HCA 30, inv.nrs. 321, 339-340, 352, 6 letters of and from Steven Matthijs Snouck Hurgronje and/or Abraham Louijsse, September 1780 - Januari 1781 and attestation Carel Breedau, Augustus 28, 1780.]

== Footnotes ==
<references/>

{{Commonscat|Snouck Hurgronje & Louijsse}}
[[Category:Maritieme Geschiedenis]]
[[Category:Geschiedenis]]
[[Category:Economie en bedrijven]]
[[Category:Bedrijven]]
[[Category:West-Indië]]

Snouck Hurgronje & Louijsse EN

2025-04-03T09:03:57Z

Johan Francke:

[[Bestand:Nederlandse-vlag.jpg|25px]] [[Snouck Hurgronje & Louijsse| Nederlandse versie / Dutch version]]
{{Infobox
| above =[[Snouck Hurgronje & Louijsse EN]]
}}
[[Bestand:NL-MdbZA_295_281.jpg|thumb|right|300px| De Rotterdamsekaai in Middelburg were Snouck Hurgronje & Louijsse had an office in 1782, copper engraving by K.F. Bendorp, approx. 1790, source: [https://hdl.handle.net/21.12113/365EA2908C7C49EE8F7EC36E1C6E7D55 Zeeuws Archief, KZGW, ZI II, nr. 0281]]]

'''Snouck Hurgronje & Louijsse''' was a [[trade company]] of the partners [[Steven Matthijs Snouck Hurgronje]] and [[Abraham Louijsse]] that operated from [[Middelburg]] and [[Vlissingen|Flushing]] between 1766 and 1788 and was specialised in [[textile]] and [[ivory]]trade, interloping and [[slave trade]].

== Abraham Louijsse ==
Abraham Louijsse (1741-1805) was the grandson of Abraham Louijsse senior and son of honorary pensioner [[Johannes Louijsse]] (1711-1793), who was also chairman of the [[Koninklijk Zeeuwsch Genootschap der Wetenschappen|Zeeuwsch Genootschap der Wetenschappen]] (Zeeland Society of Sciences). Abraham was married to [[Anna Maria van Wingerden]]. As regent, he was a patron of the Hospital for men and women, owned several plantations in Surinam and was alderman and councilor of [[Vlissingen|Flushing]] (1769-1770, 1786). He played an important role in the celebration of the second centenary of the Revolt against the Spanish in the city (April 6, 1572). Because he was a patriot, the windows of one of his houses were smashed during the Orange uprising of 1787. Until 1779 he lived on the corner of the then Pottekaai (the current Wilhelminastraat) and the Nieuwstraat. From 1786 onwards he lived three houses further than his original address, at number 21.<ref>Francke, [https://opac.zebi.nl/vubis/PDF/429902654.pdf ''‘Deesen zaak dient … in alen opzigten op het secreetsten gehouden te worden’''], 5.</ref>
Abraham Louijsse prevented a plundering of Flushing when Orange-minded sailors from the navy attacked the invading French. By granting the province an interest-free advance of a ton in gold, the sailors could be paid their wages and provided with travel money. Shortly afterwards, the trading company of Johannes Louijsse & Zoon collapsed.<ref>[https://opac.zebi.nl/vubis/PDF/429902654.pdf Ibidem,] 5-6.</ref>

== Steven Matthijs Snouck Hurgronje ==
[[File:NL-MdbZA_7413_15665.jpg|thumb|200px|right|Portrait of Steven Matthijs Snouck Hurgronje (1741-1788), oil painting by an unknown painter, source: [https://hdl.handle.net/21.12113/F16637C4BD934DC0BF7F051BDBDE30DF Zeeuws Archief, Photocollection Flushing, nr. 15665.]]]
Steven Matthijs Snouck Hurgronje (Flushing, October 18, 1741 – Middelburg, January 29, 1788) was shipowner, councilor (1770-1776, 1779-1780, 1783-1784, 1786), alderman (1777-1778, 1781-1782) and treasurer (1780) of Middelburg. Hij lived in the Lange Singelstraat. In 1762 he changed his name from Hurgronje to Snouck Hurgronje and on September 4, 1766 he married [[Anna Catharina Elias]] in Middelburg (after whom he also named a ship). The couple had two children: [[Jacob Lodewijk jonkheer Snouck Hurgronje| Jacob Lodewijk]] (1778-1845) and [[Adriaan Isaac jonkheer Snouck Hurgronje|Adriaan Isaac]] (1780-1849), but he may have had three more children.<ref>Zeeuws Archief, entrance 511, Rekenkamer D, inv.nr. 60461 and ’’Nieuw Nederlands Biografisch Woordenboek’’, Volume III, lemma Steven Mathijs Snouck Hurgonje</ref>
Steven Matthijs Snouck Hurgronje was director of the Zeeland Chamber of the Dutch East India Company ([[VOC]]) from 1780-1788. He also was a director [[Sociëteit ter Navigatie op Essequebo en annexe Rivieren]] from 1772 to 1780<ref>[https://www.encyclopedievanzeeland.nl/Sociëteit_ter_Navigatie_op_Essequebo_en_annexe_Rivieren Sociëteit ter Navigatie op Essequebo en annexe Rivieren, lemma in Encyclopedia of Zeeland].</ref> (SNER) in which he owned 3.000 guilders worth of shares<ref>Paesie, ''Societeyt van Essequebo'', 39, 41, 136.</ref> and he wrote the philosophical thesis ''De calculo Minervae'' (Delft, 1758). During the years htat he lived in Flushing he owned a house on the Nieuwe Timmerwerf, near the Dock.<ref>Francke, [https://opac.zebi.nl/vubis/PDF/429902654.pdf ''‘Deesen zaak dient … in alen opzigten op het secreetsten gehouden te worden,’'' 6].</ref>
The activities of the company of Snouck Hurgronje & Abraham Louijsse took place in Flushing from around 1766, but were moved to Middelburg in the autumn of 1780. Six years later, in 1786, the company moved back to Flushing, which gave a boost to the economy of the city.

==the Trading Company of Snouck Hurgronje & Louijsse ==
For slave traders, it was very important to know which products were wanted in [[Africa]]. Snouck Hurgronje & Louijsse were specialists when it came to knowledge about the textile trade to Africa. The export to Africa could be divided into seven goods: [[guns]], [[gunpowder]], [[textiles]], [[alcoholic beverages]], [[pottery]] and [[glass]], [[copper]] and [[iron]] and [[knive|knives]], [[beads]] and some other products. A lot of gunpowder and weapons were taken to Guinea, while much more textiles were taken to Loango-Angola. The [[Middelburgsche Commercie Compagnie|MCC]] often bought textiles at the [[VOC]] autumn auctions, but also did this from private individuals. Some of them were involved in both textile sales and the slave trade. Snouck Hurgronje & Louijsse, for example, supplied textiles and traded themselves mainly on the Loango-Angola coast, where textiles were important commodities. The company bought textiles in both England and France.<ref>De Kok, ''Walcherse ketens'', 148-149; Francke, ''Al die willen te kaap’ren varen'', 132-133</ref>
The trading company Snouck Hurgronje & Louijsse also engaged in interloping on the West. Around 1765, the firm Bengers & Zoon acted as a trading agent for the MCC from St. Eustatius They also operated on behalf of Snouck Hurgronje & Louijsse. The American Revolution caused a great demand for weapons and ammunition, which were first obtained in the Dutch Republic and then were shipped via West Africa and St. Eustatius. The Walcheren gunpowder mill ''Eendracht'' (Unity) increased its production from 170,848 pounds in 1776 to 367,535 pounds in 1779. Snouck Hurgronje & Louijsse from Flushing in 1777 shipped 3,000 barrels of gunpowder and 750 firearms to St. Eustatius in the ship ''Hoop'' (Hope) in 1777 and on June 7, 1784, immediately after the end of the Fourth Anglo-Dutch War, they bought another 34.236 pounds of gunpowder from the Zeeland Admiralty.<ref>Zeeuws Archief, entrance 508, Rekenkamer C, inv.nr. 8050, fol. 42 verso; Enthoven, ‘That abominable nest of Pirates’, 264-266.</ref>

== Slave trade ==
[[File:NG-MC-1210.jpg|thumb|right|250px|Ships model of the slave trader De Witte Oliphant (the White Elephant), approx.. 1755, [https://id.rijksmuseum.nl/200316100 Rijksmuseum, Amsterdam, object nr. NG-MC-1210]]]
In addition to slave trade, Snouck Hurgronje & Louijsse were involved in all kinds of activities. In 1766 they equipped their first slave ship. Both built up a fleet of several ships and in the following decade focused on the slave trade with [[Loango-Angola]]. In addition, they bought textiles for the slave voyages, but they also supplied this to other [[Walcheren]] companies.<ref>De Kok, ''Walcherse ketens'', 50-53.</ref>

The company of Snouck Hurgronje & Louijsse undertook a total of 32 registered slave voyages. During 30 voyages 8,426 captives were transported across the [[Atlantic Ocean]], bringing the estimated total to 11.235 for his company. After Snouck Hurgronje died , Abraham Louijsse continued these activities together with [[Jan Swart]] under the name [[Johannes Louijsse & Zoon]].<ref>[https://www.slavevoyages.org/voyage/database Slave Voyages.org]. Search for Hurgronje and Louysse as shipowner. Consulted March 3-4, 2025.</ref>

'''Slave voyages equipped by Snouck Hurgronje & Louijsse, 1767-1788'''
{| class="wikitable"
|-
| Nr. || Year || ID voyage || Ship || Captain || Departure || Purchase || Destiny || People sold
|--
| 1 || 1767|| 10839 || Maria || Jansen, Jan || Flushing || Malembo || Surinam || 269
|-
| 2 || 1769 || 10840 || Maria || Jansen, Jan || Flushing || Congo || Surinam || 210
|-
| 3 || 1770 || 10428 || Anna en Catharina || Heere, C.M. de || Flushing || Africa || Surinam || 276
|-
| 4 || 1770 || 10671 || Herstelder || Stap, Pieter || Flushing || Congo || Essequebo || unknown
|-
| 5 || 1771 || 10841 || Maria || Jansen, Jan || Flushing || Congo || Surinam || 250
|-
| 6 || 1771 || 11101 || Vlissingse Hoofdnegotie || Dankers, Joost || Flushing || ‘Windward Coast’, Ivory Coast, Gold Coast, Benin || [[Essequebo]] || 280
|-
| 7 || 1772 || 10429 || Anna en Catharina || Stuurling, Laurens || Flushing || Malembo || America || unknown
|-
| 8 || 1772 || 10672 || Herstelder || Stap, Pieter || Flushing || [[Elmina]] || Surinam || 300
|-
| 9 || 1772 || 10842 || Maria || Jansen, Jan || Flushing || [[Cabinda]] || Surinam || 260
|-
| 10 || 1773 || 10430 || Anna en Catharina || Stuurling, Laurens || Flushing || [[Malembo]] || [[Caribbean Sea]] || unknown
|-
| 11 || 1773 || 10795 || Lammerenburg || Noels, Andries || Flushing || Ivory Coast, Gold Coast, Benin || Surinam || 210
|-
| 12 || 1774 || 10843 || Maria || Pieters, Carel || Flushing || [[Congo]] || [[Curaçao]] ||260
|-
| 13 || 1774 || 10995 || Sara Suzanna Maria || Dankers, Joost || Flushing || ‘Windward Coast’, Ivory Coast, Gold Coast, Benin || Curaçao || 300
|-
| 14 || 1775 || 10844 || Maria || Pieters, Carel || Flushing || Congo || St. Eustatius || 280
|-
| 15 || 1775 || 10431 || Anna en Catharina || Stuurling, Laurens || Flushing || [[Congo]] || Demerara || 230
|-
| 16 || 1775 || 10796 || Lammerenburg || Noels, Andries || Flushing || “[[Windward Coast]]”, [[Bight of Biafra]], [[Gulf of Guinea]] || [[America]] || 150
|-
| 17 || 1777 || 10996 || Sara Suzanna Maria || Dankers, Joost || Flushing || ‘Windward Coast’, Ivory Coast, Gold Coast, Benin || [[Surinam]] || 300
|-
| 18 || 1778 || 10845 || Maria || Pieters, Carel || Flushing || ‘Windward Coast’, Ivory Coast, Gold Coast, Benin || Essequebo || 200
|-
| 19 || 1779 || 10682 || Hoop || Magnus, Carel en Dankers, Joost || Flushing || ‘Windward Coast’ || Essequebo || 200
|-
| 20 || 1779 || 11068 || Verwachting || Noels, Andries || Flushing || ‘Windward Coast’, Ivory Coast, Gold Coast, Benin || St. Eustatius || 300
|-
| 21 || 1780 || 10901 || Jonge Nicolaas Jan || Reichtert, Frans, Breedau, Carel || Flushing || Cape Coast Castle || Essequebo || unknown
|-
| 22 || 1780 || 10997 || Sara Suzanna Maria || Dankers, Joost || Flushing || ‘Windward Coast’, Ivory Coast, Gold Coast, Benin || Surinam || 348
|-
| 23 || 1780 || 11142 || Westcapelle || Moelaart, Gijsbrecht || Flushing || Congo || St. Eustatius || 443
|-
| 24 || 1781 || 10536 || Eendracht || Udemans, Pieter Gideon || Flushing || ‘Windward Coast’, Ivory Coast, Gold Coast, Benin || unknown || unknown
|-
| 25 || 1782 || 11110 || Vrijheid || Pieters, Carel || Flushing || Afrika || Demerara || unknown
|-
| 26 || 1784 || 10902 || Jonge Nicolaas Jan || Magnus, Carel || Flushing || Elmina || Demerara || 180
|-
| 27 || 1785 || 10683 || Hoop || Udemans, Pieter Gideon || Flushing || Elmina || Surinam || 300
|-
| 28 || 1785 || 11181 || Zeefortuin || Baas, Isaac den, Muijen, Cornelis van || Flushing || Elmina || Demerara || 215
|-
| 29 || 1785 || 11070 || Verwachting || Noels, Andries || Flushing || Elmina || [[Demerara]] || unknown
|-
| 30 || 1787 || 10613 || Goede Hoop || Muijen, Cornelis van || Zeeland || Africa || Demerara || 427
|-
| 31 || 1787 || 11077 || Vigilantie || Dankers, Joost || Flushing || Congo || America || 300
|-
| 32 || 1788 || 11185 || Zeenimph || Pieters, Carel || Flushing || Africa || Demerara || 350
|-
|}

'''Slave voyages equipped after the death of Snouck Hurgronje (1788) in company with Jan Swart under the name of Johannes Louijsse & Zoon, 1789-1793'''
{| class="wikitable"
|-
| 33 || 1789 || 11701 || Verwachting || Moelaart, Gijsbrecht || Flushing || [[Elmina]] || Demerara || 301
|-
| 34 || 1790 || 10614 || Goede Hoop || Muijen, Cornelis van || Rotterdam || Elmina || unknown || unknown
|-
| 35 || 1791 || 11078 || Vigilantie || Sellow, C. van || Flushing || ‘[[Windward Coast]]’, [[Ivory Coast]], [[Gold Coast]], [[Benin]] || [[America]] || unknown
|-
| 36 || 1791 || 11072 || Verwachting || Moelaart, Gijsbrecht || Flushing || [[Congo]] || America || 300
|-
| 37 || 1791 || 10611 || Goed Voornemen || Tol, Casper || [[Amsterdam]] || Elmina || Surinam || 276
|-
| 38 || 1791 || 11186 || Zeenimph || Pieters, Carel || Flushing || Congo || [[Demerara]] || 379
|-
| 39 || 1793 || 11079 || Vigilantie || Silon, I.C. || Flushing || Elmina || [[Spanish Caribbean]] || 294
|-
| 40 || 1793 || 10612 || Goed Voornemen || Tol, Casper || [[Zeeland]] || Elmina || Surinam || 308
|-
|}
{{small| Source for both tables: [https://www.slavevoyages.org/voyage/database Slave Voyages.org], consulted March 3-4, 2025; Postma, ’’The Dutch in the Atlantic Slave Trade 1600-1815’’, passim; Priester, ’’De Nederlandse houding ten aanzien van de slavenhandel en slavernij, 1596-1863’’, passim; The National Archives, Kew, HCA 30, [https://digitaal.dezb.nl/zeeuwpost/book/87493790-3290-ab8e-45e5-7d7b6d326c2d/1 inv.nr. 321, Attestation Carel Breedau, Augustus 28, 1780].}}

== Company buildings ==
Abraham Louijsse owned a barley- and hulling mill that he had founded in 1771 together with broker, shipowner and slave trader [[Jan van der der Woordt]]. This was sold again in 1775. Together with his father he operated the trading company Johannes Louijsse & Zoon. A firm that was probably already active in Flushing before 1780. In 1782 however, the office operated from a building on the Rotterdamsekaai in Middelburg. During the Fourth Anglo-Dutch War (1780-1784) this trading company maintained interlooping affairs with Great Brittain in tobacco and gin.<ref>Francke, [https://opac.zebi.nl/vubis/PDF/429902654.pdf ''‘Deesen zaak dient … in allen opzigten op het secreetsten gehouden te worden’''], 5-6.</ref>
In addition to their shipping activities, Snouck Hurgronje & Louijsse were joint accountants for the Flushing gunpowder mill ''Zeefortuin'' (Sea Fortune). The trading company was also active in the ivory trade. Johannes Louijsse was even considered an expert in the field of ivory. From September 1779, the company owned an ivory comb- and ivory turning company’, where the ivory imported from Guinea was processed into various objects. The ivory trade by Johannes Louijsse & Zoon had existed for some time, and by far the most ivory was not processed in the factory but traded immediately. After Snouck Hurgronje’s death in 1788, the slave trade activities were brought under the flag of Johannes Louijsse & Zoon.<ref>[https://opac.zebi.nl/vubis/PDF/429902654.pdf Ibidem,] 6-7; De Kok, ''Walcherse ketens'', 47-49.</ref>
Steven Matthijs and Abraham Louijsse had bought a warehouse together on the Nieuwedijk in Flushing on June 17, 1766 for fourty Pound Flemish (240 guilders). The seller of this house was John Rainbard.<ref>Zeeuws Archief, entrance 511, Rekenkamer D, inv.nr. 69451. Real Estate transports Middelburg, 1757-1805</ref>

==Sources ==
=== Literature ===
*Victor Enthoven, ‘That abominable nest of Pirates. St. Eustatius and the North Americans, 1680-1780’, in: ''Early American Studies'' 10/2 (2012) 264-290.
*Johan Francke, [https://opac.zebi.nl/vubis/PDF/429902654.pdf ''‘Deesen zaak dient … in allen opzigten op het secreetsten gehouden te worden.’ Het plan van Hogguer & De Galz voor een illegale slavenreis via Angola naar Saint-Domingue (1781)''] (Zoutelande, 2020).
*___________ , ''’Al die willen te kaap’ren varen.’ De Nederlandse commissievaart tijdens de Vierde Engelse Oorlog, 1780-1784'' (Zutphen 2019).
*Wim Klooster, ''Illicit Riches. Dutch trade in the Caribean 1648-1795'' (Leiden, 1998).
*Gerhard de Kok, ''Walcherse ketens. De trans-Atlantische slavenhandel en de economie van Walcheren, 1755-1780.'' Phd thesis Leiden University ([S.l.], 2019).
*Ruud Paesie, ''Societeyt van Essequebo. Op- en ondergang van een coöperatieve scheepvaartonderneming, 1771-1788'' (Flushing, 2017).
*Johannes Menne Postma, ''The Dutch in the Atlantic Slave Trade 1600-1815'' (Cambridge, 1990).
*L.R. Priester, ''De Nederlandse houding ten aanzien van de slavenhandel en slavernij, 1596-1863. Het gedrag van de slavenhandelaren van de Commercie Compagnie van Middelburg in de 18e eeuw'' (Middelburg, 1987).

=== Sites ===
*[http://slavevoyages.org Slave Voyages.org consulted March 3-4, 2025]

=== Archival material ===
[[Zeeuws Archief]], Middelburg (the Netherlands)
98 [https://hdl.handle.net/21.12113/55DEC27716B74B4C8373914D47C370E3 Family Snouck Hurgronje, 1641-1943]
*1.1.3 [https://hdl.handle.net/21.12113/E8D6C5533A0D44408B9A9E9A46CA315D Steven Matthijs (Snouck) Hurgronje (1741-1788) and Anna Catharina Elias (1746-1796), inv. nrs. 63-75.]
Afdeling II
*6 [https://hdl.handle.net/21.12113/EF33AFC5E29641C2BB59E9D08EE3A172 Steven Matthijs Snouck Hurgronje (1741-1788), inv. nrs. 225-235.]
508 Rekenkamer C
511 Rekenkamer D

[[National Archives]], Kew (UK).
*[https://digitaal.dezb.nl/zeeuwpost/?q=snouck%20hurgronje Zee(uw)post, there: HCA 30, inv.nrs. 321, 339-340, 352, 6 letters of and from Steven Matthijs Snouck Hurgronje and/or Abraham Louijsse, September 1780 - Januari 1781 and attestation Carel Breedau, Augustus 28, 1780.]

== Footnotes ==
<references/>

{{Commonscat|Snouck Hurgronje & Louijsse}}
[[Category:Maritieme Geschiedenis]]
[[Category:Geschiedenis]]
[[Category:Economie en bedrijven]]
[[Category:Bedrijven]]
[[Category:West-Indië]]

Snouck Hurgronje & Louijsse EN

2025-04-03T09:03:18Z

Johan Francke: Nieuwe pagina aangemaakt met '25px Nederlandse versie / Dutch version De Rotterdamsekaai in Middelburg were Snouck Hurgronje & Louijsse had an office in 1782, copper engraving by K.F. Bendorp, approx. 1790, source: [https://hdl.handle.net/21.12113/365EA2908C7C49EE8F7EC36E1C6E7D55 Zeeuws Archief, KZGW, ZI II, nr. 0281] {{Infobox | above =Snouck Hurgronje & Louijsse E…'

[[Bestand:Nederlandse-vlag.jpg|25px]] [[Snouck Hurgronje & Louijsse| Nederlandse versie / Dutch version]]
[[Bestand:NL-MdbZA_295_281.jpg|thumb|right|300px| De Rotterdamsekaai in Middelburg were Snouck Hurgronje & Louijsse had an office in 1782, copper engraving by K.F. Bendorp, approx. 1790, source: [https://hdl.handle.net/21.12113/365EA2908C7C49EE8F7EC36E1C6E7D55 Zeeuws Archief, KZGW, ZI II, nr. 0281]]]
{{Infobox
| above =[[Snouck Hurgronje & Louijsse EN]]
}}

'''Snouck Hurgronje & Louijsse''' was a [[trade company]] of the partners [[Steven Matthijs Snouck Hurgronje]] and [[Abraham Louijsse]] that operated from [[Middelburg]] and [[Vlissingen|Flushing]] between 1766 and 1788 and was specialised in [[textile]] and [[ivory]]trade, interloping and [[slave trade]].

{{Use British English|date=June 2021}}
{{Use dmy dates|date=March 2024}}
{{Infobox company
| name = Snouck Hurgronje & Louijsse
| logo =
| logo_caption =
| image = NL-MdbZA_295_281.jpg
| image size = 250px
| image_caption = The Rotterdamsekaai in Middelburg where Snouck Hurgronje & Louijsse held office in 1782, copperengraving by K.F. Bendorp, approx. 1790, source: [https://hdl.handle.net/21.12113/365EA2908C7C49EE8F7EC36E1C6E7D55 [[Zeeuws Archief]], KZGW, ZI II, nr. 0281]
| type = [[Chartered company]]
| fate =
| predecessor = [[Johannes Louijsse & Zoon]]
| successor = [[Johannes Louijsse & Zoon]]
| foundation = {{start date and age|1766}}
| founders = [[Steven Matthijs Snouck Hurgronje]] and [[Abraham Louijsse]]
| defunct = {{end date and age|1788}}
| location_city = Rotterdamsekaai, [[Middelburg]] and Nieuwendijk, [[Flushing]]
| location_country = [[The Dutch Republic]]
| industry = [[History of slavery|Slave trade]], [[Ivory trade]], [[Textile trade]], [[Interlooping]]
| products =
}}

== Abraham Louijsse ==
Abraham Louijsse (1741-1805) was the grandson of Abraham Louijsse senior and son of honorary pensioner [[Johannes Louijsse]] (1711-1793), who was also chairman of the [[Koninklijk Zeeuwsch Genootschap der Wetenschappen|Zeeuwsch Genootschap der Wetenschappen]] (Zeeland Society of Sciences). Abraham was married to [[Anna Maria van Wingerden]]. As regent, he was a patron of the Hospital for men and women, owned several plantations in Surinam and was alderman and councilor of [[Vlissingen|Flushing]] (1769-1770, 1786). He played an important role in the celebration of the second centenary of the Revolt against the Spanish in the city (April 6, 1572). Because he was a patriot, the windows of one of his houses were smashed during the Orange uprising of 1787. Until 1779 he lived on the corner of the then Pottekaai (the current Wilhelminastraat) and the Nieuwstraat. From 1786 onwards he lived three houses further than his original address, at number 21.<ref>Francke, [https://opac.zebi.nl/vubis/PDF/429902654.pdf ''‘Deesen zaak dient … in alen opzigten op het secreetsten gehouden te worden’''], 5.</ref>
Abraham Louijsse prevented a plundering of Flushing when Orange-minded sailors from the navy attacked the invading French. By granting the province an interest-free advance of a ton in gold, the sailors could be paid their wages and provided with travel money. Shortly afterwards, the trading company of Johannes Louijsse & Zoon collapsed.<ref>[https://opac.zebi.nl/vubis/PDF/429902654.pdf Ibidem,] 5-6.</ref>

== Steven Matthijs Snouck Hurgronje ==
[[File:NL-MdbZA_7413_15665.jpg|thumb|200px|right|Portrait of Steven Matthijs Snouck Hurgronje (1741-1788), oil painting by an unknown painter, source: [https://hdl.handle.net/21.12113/F16637C4BD934DC0BF7F051BDBDE30DF Zeeuws Archief, Photocollection Flushing, nr. 15665.]]]
Steven Matthijs Snouck Hurgronje (Flushing, October 18, 1741 – Middelburg, January 29, 1788) was shipowner, councilor (1770-1776, 1779-1780, 1783-1784, 1786), alderman (1777-1778, 1781-1782) and treasurer (1780) of Middelburg. Hij lived in the Lange Singelstraat. In 1762 he changed his name from Hurgronje to Snouck Hurgronje and on September 4, 1766 he married [[Anna Catharina Elias]] in Middelburg (after whom he also named a ship). The couple had two children: [[Jacob Lodewijk jonkheer Snouck Hurgronje| Jacob Lodewijk]] (1778-1845) and [[Adriaan Isaac jonkheer Snouck Hurgronje|Adriaan Isaac]] (1780-1849), but he may have had three more children.<ref>Zeeuws Archief, entrance 511, Rekenkamer D, inv.nr. 60461 and ’’Nieuw Nederlands Biografisch Woordenboek’’, Volume III, lemma Steven Mathijs Snouck Hurgonje</ref>
Steven Matthijs Snouck Hurgronje was director of the Zeeland Chamber of the Dutch East India Company ([[VOC]]) from 1780-1788. He also was a director [[Sociëteit ter Navigatie op Essequebo en annexe Rivieren]] from 1772 to 1780<ref>[https://www.encyclopedievanzeeland.nl/Sociëteit_ter_Navigatie_op_Essequebo_en_annexe_Rivieren Sociëteit ter Navigatie op Essequebo en annexe Rivieren, lemma in Encyclopedia of Zeeland].</ref> (SNER) in which he owned 3.000 guilders worth of shares<ref>Paesie, ''Societeyt van Essequebo'', 39, 41, 136.</ref> and he wrote the philosophical thesis ''De calculo Minervae'' (Delft, 1758). During the years htat he lived in Flushing he owned a house on the Nieuwe Timmerwerf, near the Dock.<ref>Francke, [https://opac.zebi.nl/vubis/PDF/429902654.pdf ''‘Deesen zaak dient … in alen opzigten op het secreetsten gehouden te worden,’'' 6].</ref>
The activities of the company of Snouck Hurgronje & Abraham Louijsse took place in Flushing from around 1766, but were moved to Middelburg in the autumn of 1780. Six years later, in 1786, the company moved back to Flushing, which gave a boost to the economy of the city.

==the Trading Company of Snouck Hurgronje & Louijsse ==
For slave traders, it was very important to know which products were wanted in [[Africa]]. Snouck Hurgronje & Louijsse were specialists when it came to knowledge about the textile trade to Africa. The export to Africa could be divided into seven goods: [[guns]], [[gunpowder]], [[textiles]], [[alcoholic beverages]], [[pottery]] and [[glass]], [[copper]] and [[iron]] and [[knive|knives]], [[beads]] and some other products. A lot of gunpowder and weapons were taken to Guinea, while much more textiles were taken to Loango-Angola. The [[Middelburgsche Commercie Compagnie|MCC]] often bought textiles at the [[VOC]] autumn auctions, but also did this from private individuals. Some of them were involved in both textile sales and the slave trade. Snouck Hurgronje & Louijsse, for example, supplied textiles and traded themselves mainly on the Loango-Angola coast, where textiles were important commodities. The company bought textiles in both England and France.<ref>De Kok, ''Walcherse ketens'', 148-149; Francke, ''Al die willen te kaap’ren varen'', 132-133</ref>
The trading company Snouck Hurgronje & Louijsse also engaged in interloping on the West. Around 1765, the firm Bengers & Zoon acted as a trading agent for the MCC from St. Eustatius They also operated on behalf of Snouck Hurgronje & Louijsse. The American Revolution caused a great demand for weapons and ammunition, which were first obtained in the Dutch Republic and then were shipped via West Africa and St. Eustatius. The Walcheren gunpowder mill ''Eendracht'' (Unity) increased its production from 170,848 pounds in 1776 to 367,535 pounds in 1779. Snouck Hurgronje & Louijsse from Flushing in 1777 shipped 3,000 barrels of gunpowder and 750 firearms to St. Eustatius in the ship ''Hoop'' (Hope) in 1777 and on June 7, 1784, immediately after the end of the Fourth Anglo-Dutch War, they bought another 34.236 pounds of gunpowder from the Zeeland Admiralty.<ref>Zeeuws Archief, entrance 508, Rekenkamer C, inv.nr. 8050, fol. 42 verso; Enthoven, ‘That abominable nest of Pirates’, 264-266.</ref>

== Slave trade ==
[[File:NG-MC-1210.jpg|thumb|right|250px|Ships model of the slave trader De Witte Oliphant (the White Elephant), approx.. 1755, [https://id.rijksmuseum.nl/200316100 Rijksmuseum, Amsterdam, object nr. NG-MC-1210]]]
In addition to slave trade, Snouck Hurgronje & Louijsse were involved in all kinds of activities. In 1766 they equipped their first slave ship. Both built up a fleet of several ships and in the following decade focused on the slave trade with [[Loango-Angola]]. In addition, they bought textiles for the slave voyages, but they also supplied this to other [[Walcheren]] companies.<ref>De Kok, ''Walcherse ketens'', 50-53.</ref>

The company of Snouck Hurgronje & Louijsse undertook a total of 32 registered slave voyages. During 30 voyages 8,426 captives were transported across the [[Atlantic Ocean]], bringing the estimated total to 11.235 for his company. After Snouck Hurgronje died , Abraham Louijsse continued these activities together with [[Jan Swart]] under the name [[Johannes Louijsse & Zoon]].<ref>[https://www.slavevoyages.org/voyage/database Slave Voyages.org]. Search for Hurgronje and Louysse as shipowner. Consulted March 3-4, 2025.</ref>

'''Slave voyages equipped by Snouck Hurgronje & Louijsse, 1767-1788'''
{| class="wikitable"
|-
| Nr. || Year || ID voyage || Ship || Captain || Departure || Purchase || Destiny || People sold
|--
| 1 || 1767|| 10839 || Maria || Jansen, Jan || Flushing || Malembo || Surinam || 269
|-
| 2 || 1769 || 10840 || Maria || Jansen, Jan || Flushing || Congo || Surinam || 210
|-
| 3 || 1770 || 10428 || Anna en Catharina || Heere, C.M. de || Flushing || Africa || Surinam || 276
|-
| 4 || 1770 || 10671 || Herstelder || Stap, Pieter || Flushing || Congo || Essequebo || unknown
|-
| 5 || 1771 || 10841 || Maria || Jansen, Jan || Flushing || Congo || Surinam || 250
|-
| 6 || 1771 || 11101 || Vlissingse Hoofdnegotie || Dankers, Joost || Flushing || ‘Windward Coast’, Ivory Coast, Gold Coast, Benin || [[Essequebo]] || 280
|-
| 7 || 1772 || 10429 || Anna en Catharina || Stuurling, Laurens || Flushing || Malembo || America || unknown
|-
| 8 || 1772 || 10672 || Herstelder || Stap, Pieter || Flushing || [[Elmina]] || Surinam || 300
|-
| 9 || 1772 || 10842 || Maria || Jansen, Jan || Flushing || [[Cabinda]] || Surinam || 260
|-
| 10 || 1773 || 10430 || Anna en Catharina || Stuurling, Laurens || Flushing || [[Malembo]] || [[Caribbean Sea]] || unknown
|-
| 11 || 1773 || 10795 || Lammerenburg || Noels, Andries || Flushing || Ivory Coast, Gold Coast, Benin || Surinam || 210
|-
| 12 || 1774 || 10843 || Maria || Pieters, Carel || Flushing || [[Congo]] || [[Curaçao]] ||260
|-
| 13 || 1774 || 10995 || Sara Suzanna Maria || Dankers, Joost || Flushing || ‘Windward Coast’, Ivory Coast, Gold Coast, Benin || Curaçao || 300
|-
| 14 || 1775 || 10844 || Maria || Pieters, Carel || Flushing || Congo || St. Eustatius || 280
|-
| 15 || 1775 || 10431 || Anna en Catharina || Stuurling, Laurens || Flushing || [[Congo]] || Demerara || 230
|-
| 16 || 1775 || 10796 || Lammerenburg || Noels, Andries || Flushing || “[[Windward Coast]]”, [[Bight of Biafra]], [[Gulf of Guinea]] || [[America]] || 150
|-
| 17 || 1777 || 10996 || Sara Suzanna Maria || Dankers, Joost || Flushing || ‘Windward Coast’, Ivory Coast, Gold Coast, Benin || [[Surinam]] || 300
|-
| 18 || 1778 || 10845 || Maria || Pieters, Carel || Flushing || ‘Windward Coast’, Ivory Coast, Gold Coast, Benin || Essequebo || 200
|-
| 19 || 1779 || 10682 || Hoop || Magnus, Carel en Dankers, Joost || Flushing || ‘Windward Coast’ || Essequebo || 200
|-
| 20 || 1779 || 11068 || Verwachting || Noels, Andries || Flushing || ‘Windward Coast’, Ivory Coast, Gold Coast, Benin || St. Eustatius || 300
|-
| 21 || 1780 || 10901 || Jonge Nicolaas Jan || Reichtert, Frans, Breedau, Carel || Flushing || Cape Coast Castle || Essequebo || unknown
|-
| 22 || 1780 || 10997 || Sara Suzanna Maria || Dankers, Joost || Flushing || ‘Windward Coast’, Ivory Coast, Gold Coast, Benin || Surinam || 348
|-
| 23 || 1780 || 11142 || Westcapelle || Moelaart, Gijsbrecht || Flushing || Congo || St. Eustatius || 443
|-
| 24 || 1781 || 10536 || Eendracht || Udemans, Pieter Gideon || Flushing || ‘Windward Coast’, Ivory Coast, Gold Coast, Benin || unknown || unknown
|-
| 25 || 1782 || 11110 || Vrijheid || Pieters, Carel || Flushing || Afrika || Demerara || unknown
|-
| 26 || 1784 || 10902 || Jonge Nicolaas Jan || Magnus, Carel || Flushing || Elmina || Demerara || 180
|-
| 27 || 1785 || 10683 || Hoop || Udemans, Pieter Gideon || Flushing || Elmina || Surinam || 300
|-
| 28 || 1785 || 11181 || Zeefortuin || Baas, Isaac den, Muijen, Cornelis van || Flushing || Elmina || Demerara || 215
|-
| 29 || 1785 || 11070 || Verwachting || Noels, Andries || Flushing || Elmina || [[Demerara]] || unknown
|-
| 30 || 1787 || 10613 || Goede Hoop || Muijen, Cornelis van || Zeeland || Africa || Demerara || 427
|-
| 31 || 1787 || 11077 || Vigilantie || Dankers, Joost || Flushing || Congo || America || 300
|-
| 32 || 1788 || 11185 || Zeenimph || Pieters, Carel || Flushing || Africa || Demerara || 350
|-
|}

'''Slave voyages equipped after the death of Snouck Hurgronje (1788) in company with Jan Swart under the name of Johannes Louijsse & Zoon, 1789-1793'''
{| class="wikitable"
|-
| 33 || 1789 || 11701 || Verwachting || Moelaart, Gijsbrecht || Flushing || [[Elmina]] || Demerara || 301
|-
| 34 || 1790 || 10614 || Goede Hoop || Muijen, Cornelis van || Rotterdam || Elmina || unknown || unknown
|-
| 35 || 1791 || 11078 || Vigilantie || Sellow, C. van || Flushing || ‘[[Windward Coast]]’, [[Ivory Coast]], [[Gold Coast]], [[Benin]] || [[America]] || unknown
|-
| 36 || 1791 || 11072 || Verwachting || Moelaart, Gijsbrecht || Flushing || [[Congo]] || America || 300
|-
| 37 || 1791 || 10611 || Goed Voornemen || Tol, Casper || [[Amsterdam]] || Elmina || Surinam || 276
|-
| 38 || 1791 || 11186 || Zeenimph || Pieters, Carel || Flushing || Congo || [[Demerara]] || 379
|-
| 39 || 1793 || 11079 || Vigilantie || Silon, I.C. || Flushing || Elmina || [[Spanish Caribbean]] || 294
|-
| 40 || 1793 || 10612 || Goed Voornemen || Tol, Casper || [[Zeeland]] || Elmina || Surinam || 308
|-
|}
{{small| Source for both tables: [https://www.slavevoyages.org/voyage/database Slave Voyages.org], consulted March 3-4, 2025; Postma, ’’The Dutch in the Atlantic Slave Trade 1600-1815’’, passim; Priester, ’’De Nederlandse houding ten aanzien van de slavenhandel en slavernij, 1596-1863’’, passim; The National Archives, Kew, HCA 30, [https://digitaal.dezb.nl/zeeuwpost/book/87493790-3290-ab8e-45e5-7d7b6d326c2d/1 inv.nr. 321, Attestation Carel Breedau, Augustus 28, 1780].}}

== Company buildings ==
Abraham Louijsse owned a barley- and hulling mill that he had founded in 1771 together with broker, shipowner and slave trader [[Jan van der der Woordt]]. This was sold again in 1775. Together with his father he operated the trading company Johannes Louijsse & Zoon. A firm that was probably already active in Flushing before 1780. In 1782 however, the office operated from a building on the Rotterdamsekaai in Middelburg. During the Fourth Anglo-Dutch War (1780-1784) this trading company maintained interlooping affairs with Great Brittain in tobacco and gin.<ref>Francke, [https://opac.zebi.nl/vubis/PDF/429902654.pdf ''‘Deesen zaak dient … in allen opzigten op het secreetsten gehouden te worden’''], 5-6.</ref>
In addition to their shipping activities, Snouck Hurgronje & Louijsse were joint accountants for the Flushing gunpowder mill ''Zeefortuin'' (Sea Fortune). The trading company was also active in the ivory trade. Johannes Louijsse was even considered an expert in the field of ivory. From September 1779, the company owned an ivory comb- and ivory turning company’, where the ivory imported from Guinea was processed into various objects. The ivory trade by Johannes Louijsse & Zoon had existed for some time, and by far the most ivory was not processed in the factory but traded immediately. After Snouck Hurgronje’s death in 1788, the slave trade activities were brought under the flag of Johannes Louijsse & Zoon.<ref>[https://opac.zebi.nl/vubis/PDF/429902654.pdf Ibidem,] 6-7; De Kok, ''Walcherse ketens'', 47-49.</ref>
Steven Matthijs and Abraham Louijsse had bought a warehouse together on the Nieuwedijk in Flushing on June 17, 1766 for fourty Pound Flemish (240 guilders). The seller of this house was John Rainbard.<ref>Zeeuws Archief, entrance 511, Rekenkamer D, inv.nr. 69451. Real Estate transports Middelburg, 1757-1805</ref>

==Sources ==
=== Literature ===
*Victor Enthoven, ‘That abominable nest of Pirates. St. Eustatius and the North Americans, 1680-1780’, in: ''Early American Studies'' 10/2 (2012) 264-290.
*Johan Francke, [https://opac.zebi.nl/vubis/PDF/429902654.pdf ''‘Deesen zaak dient … in allen opzigten op het secreetsten gehouden te worden.’ Het plan van Hogguer & De Galz voor een illegale slavenreis via Angola naar Saint-Domingue (1781)''] (Zoutelande, 2020).
*___________ , ''’Al die willen te kaap’ren varen.’ De Nederlandse commissievaart tijdens de Vierde Engelse Oorlog, 1780-1784'' (Zutphen 2019).
*Wim Klooster, ''Illicit Riches. Dutch trade in the Caribean 1648-1795'' (Leiden, 1998).
*Gerhard de Kok, ''Walcherse ketens. De trans-Atlantische slavenhandel en de economie van Walcheren, 1755-1780.'' Phd thesis Leiden University ([S.l.], 2019).
*Ruud Paesie, ''Societeyt van Essequebo. Op- en ondergang van een coöperatieve scheepvaartonderneming, 1771-1788'' (Flushing, 2017).
*Johannes Menne Postma, ''The Dutch in the Atlantic Slave Trade 1600-1815'' (Cambridge, 1990).
*L.R. Priester, ''De Nederlandse houding ten aanzien van de slavenhandel en slavernij, 1596-1863. Het gedrag van de slavenhandelaren van de Commercie Compagnie van Middelburg in de 18e eeuw'' (Middelburg, 1987).

=== Sites ===
*[http://slavevoyages.org Slave Voyages.org consulted March 3-4, 2025]

=== Archival material ===
[[Zeeuws Archief]], Middelburg (the Netherlands)
98 [https://hdl.handle.net/21.12113/55DEC27716B74B4C8373914D47C370E3 Family Snouck Hurgronje, 1641-1943]
*1.1.3 [https://hdl.handle.net/21.12113/E8D6C5533A0D44408B9A9E9A46CA315D Steven Matthijs (Snouck) Hurgronje (1741-1788) and Anna Catharina Elias (1746-1796), inv. nrs. 63-75.]
Afdeling II
*6 [https://hdl.handle.net/21.12113/EF33AFC5E29641C2BB59E9D08EE3A172 Steven Matthijs Snouck Hurgronje (1741-1788), inv. nrs. 225-235.]
508 Rekenkamer C
511 Rekenkamer D

[[National Archives]], Kew (UK).
*[https://digitaal.dezb.nl/zeeuwpost/?q=snouck%20hurgronje Zee(uw)post, there: HCA 30, inv.nrs. 321, 339-340, 352, 6 letters of and from Steven Matthijs Snouck Hurgronje and/or Abraham Louijsse, September 1780 - Januari 1781 and attestation Carel Breedau, Augustus 28, 1780.]

== Footnotes ==
<references/>

{{Commonscat|Snouck Hurgronje & Louijsse}}
[[Category:Maritieme Geschiedenis]]
[[Category:Geschiedenis]]
[[Category:Economie en bedrijven]]
[[Category:Bedrijven]]
[[Category:West-Indië]]

Snouck Hurgronje & Louijsse

2025-04-03T08:59:53Z

Johan Francke: /* Slavenhandel */

[[Bestand:vlag-Verenigd-Koninkrijk.jpg|25px]][[Snouck Hurgronje & Louijsse EN| Engelse vertaling / English translation]]
{{Infobox
| above =[[Snouck Hurgronje & Louijsse]]
}}
{{Korte omschrijving|Handelsbedrijf van de firmanten Steven Matthijs Snouck Hurgronje en Abraham Louijsse dat tussen 1766 en 1788 opereerde vanuit Middelburg en Vlissingen en gespecialiseerd was in textiel- en ivoorhandel, smokkel- en slavenhandel.}}

[[Bestand:NL-MdbZA_295_281.jpg|thumb|right|300px| De Rotterdamsekaai in Middelburg waar Snouck Hurgronje & Louijsse in 1782 een kantoor bezaten, kopergravure van K.F. Bendorp, circa 1790, bron: [https://hdl.handle.net/21.12113/365EA2908C7C49EE8F7EC36E1C6E7D55 Zeeuws Archief, KZGW, ZI II, nr. 0281]]]

'''Snouck Hurgronje & Louijsse''' was een [[handelsbedrijf]] van de firmanten Steven Matthijs Snouck Hurgronje en Abraham Louijsse dat tussen 1766 en 1788 opereerde vanuit [[Middelburg (Zeeland)|Middelburg]] en [[Vlissingen]] en gespecialiseerd was in [[textiel]]- en [[ivoor]]handel, smokkel- en [[slavenhandel]].

== Abraham Louijsse ==
Abraham Louijsse (1741-1805) was de kleinzoon van Abraham Louijsse senior en zoon van pensionaris-honorair [[Johannes Louijsse]] (1711-1793), die ook vanaf 1785 voorzitter van het [[Koninklijk Zeeuwsch Genootschap der Wetenschappen|Zeeuwsch Genootschap der Wetenschappen]] was. Abraham was gehuwd met [[Anna Maria van Wingerden]]. Hij was als regent begunstiger van het Gasthuis voor mannen en vrouwen, bezat enkele plantages in Suriname en was schepen en raad van [[Vlissingen]] (1769-1770, 1786). Hij speelde een belangrijke rol bij de viering van het tweede eeuwfeest van de Opstand tegen de Spanjaarden in de stad (6 april 1572). Omdat hij patriot was werden tijdens het Oranje oproer van 1787 de ruiten van een van zijn huizen ingegooid. Tot 1779 woonde hij op de hoek van de toenmalige Pottekaai (de huidige Wilhelminastraat) en de Nieuwstraat. Vanaf 1786 woonde hij drie huizen verder dan zijn oorspronkelijke adres aan de op nummer 21.<ref>Francke, [https://opac.zebi.nl/vubis/PDF/429902654.pdf ''‘Deesen zaak dient … in allen opzigten op het secreetsten gehouden te worden’''], 5.</ref>
Abraham Louijsse voorkwam een plundering van Vlissingen toen Oranjegezinde matrozen van ’s lands vloot de binnengetrokken Fransen te lijf gingen. Door de provincie een renteloos voorschot een ton in goud te verlenen kon de matrozen hun gage worden uitbetaald en van reisgeld worden voorzien. Kort daarop bezweek het handelskantoor Johannes Louijsse & Zoon.<ref>[https://opac.zebi.nl/vubis/PDF/429902654.pdf Ibidem,] 5-6.</ref>

== Steven Matthijs Snouck Hurgronje ==
[[File:NL-MdbZA_7413_15665.jpg|thumb|200px|right|Portret van Steven Matthijs Snouck Hurgronje (1741-1788), schilderij van onbekende maker, bron: [https://hdl.handle.net/21.12113/F16637C4BD934DC0BF7F051BDBDE30DF Zeeuws Archief, Fotocollectie Vlissingen, nr. 15665.]]]
Steven Matthijs Snouck Hurgronje (Vlissingen, 18-10-1741 – Middelburg, 29-1-1788) was reder, raad (1770-1776, 1779-1780, 1783-1784, 1786), schepen (1777-1778, 1781-1782) en thesaurier (1780) van Middelburg. Hij was woonachtig in de Lange Singelstraat. In 1762 wijzigde hij zijn naam van Hurgronje in Snouck Hurgronje en op 4 september 1766 trouwde hij met [[Anna Catharina Elias]] te Middelburg (naar wie hij ook een schip vernoemde). Het echtpaar kreeg twee kinderen [[Jacob Lodewijk jonkheer Snouck Hurgronje| Jacob Lodewijk]] (1778-1845) en [[Adriaan Isaac jonkheer Snouck Hurgronje|Adriaan Isaac]] (1780-1849), maar mogelijk had hij nog drie kinderen.<ref>Zeeuws Archief, toegang 511, Rekenkamer D, inv.nr. 60461 en ’’Nieuw Nederlands Biografisch Woordenboek’’, deel III, lemma Steven Mathijs Snouck Hurgonje</ref>
Steven Matthijs Snouck Hurgronje was van 1780-1788 bewindhebber van de Kamer Zeeland van de VOC. Ook was hij van 1772-1780 directeur van de [[Sociëteit ter Navigatie op Essequebo en annexe Rivieren]]<ref>[https://www.encyclopedievanzeeland.nl/Sociëteit_ter_Navigatie_op_Essequebo_en_annexe_Rivieren Sociëteit ter Navigatie op Essequebo en annexe Rivieren, lemma in Encyclopedie van Zeeland].</ref> (SNER) waarin hij voor 3.000 gulden aan aandelen bezat<ref>Paesie, ''Societeyt van Essequebo'', 39, 41, 136.</ref> en scheef hij het filosofische proefschrift ''De calculo Minervae'' (Delft, 1758). Gedurende de jaren dat hij in Vlissingen woonachtig was bezat hij een huis op de Nieuwe Timmerwerf bij het Dok.<ref>Francke, [https://opac.zebi.nl/vubis/PDF/429902654.pdf ''‘Deesen zaak dient … in allen opzigten op het secreetsten gehouden te worden’'', 6].</ref>
De activiteiten van het handelskantoor van de firma Snouck Hurgronje & Abraham Louijsse vonden vanaf circa 1766 plaats in Vlissingen, maar werden in de herfst van 1780 naar Middelburg verplaatst. Zes jaar later, 1786 verhuisde het bedrijf opnieuw terug naar Vlissingen, hetgeen een stimulans voor de economie van de stad betekende.

==De Firma Snouck Hurgronje & Louijsse ==
Voor slavenhandelaren was het belangrijk te weten welke producten gewenst waren in Afrika. Snouck Hurgronje & Louijsse waren specialisten waar het ging om kennis over de textielhandel op Afrika. De export naar Afrika was onder te verdelen in zeven goederen: geweren, buskruit, textiel, alcoholische drank, aardewerk en glas, koper en ijzer en messen, kralen en enkele andere producten. Op Guinea ging er veel buskruit en wapens mee, terwijl op Loango-Angola veel meer textiel werd meegenomen. De MCC kocht vaak op de VOC-najaarsveilingen textiel op, maar deed dit ook bij particulieren. Enkele daarvan zaten zowel in de textielverkoop als in de slavenhandel. Snouck Hurgronje & Louijsse leverden bijvoorbeeld textiel en handelden zelf vooral op de Loango-Angola kust, waar textiel belangrijke handelswaar was. De firma kocht de textiel in zowel Engeland als Frankrijk.<ref>De Kok, ''Walcherse ketens'', 148-149; Francke, ''Al die willen te kaap’ren varen'', 132-133</ref>
Het handelshuis van Snouck Hurgronje & Abraham Louijsse hield zich ook op met lorrendraaierij op de West. Rond circa 1765 fungeerde de firma Bengers & Zoon vanuit St. Eustatius als handelsagent voor de MCC. Zij opereerden ook namens Snouck Hurgronje & Louijsse. De opstand van de Amerikanen veroorzaakte een grote vraag naar wapens en ammunitie, die eerst in de Republiek en daarna via West-Afrika en St. Eustatius werden gehaald. De Walcherse buskruitmolen de Eendracht voerde zijn productie op van 170.848 pond in 1776 naar 367.535 pond in 1779. Snouck Hurgronje & Louijsse uit Vlissingen verscheepten in 1777 in het schip de Hoop 3.000 vaten buskruit en 750 vuurwapens naar St. Eustatius, en op 7 juni 1784, direct na afloop van de Vierde Engelse Oorlog, kochten ze nog eens 34.236 pond oud buskruit op van de Admiraliteit.<ref>Zeeuws Archief, toegang 508, Rekenkamer C, inv.nr. 8050, fol. 42 verso; Enthoven, ‘That abominable nest of Pirates’, 264-266.</ref>

== Slavenhandel ==
[[File:NG-MC-1210.jpg|thumb|right|250px|Scheepsmodel van het slavenschip De Witte Oliphant, circa 1755, [https://id.rijksmuseum.nl/200316100 Rijksmuseum, Amsterdam, objectnr. NG-MC-1210]]]
Het kantoor van Snouck Hurgronje & Louijsse hield zich naast slavenhandel met allerlei aanverwante activiteiten bezig. In 1766 reedden zij hun eerste slavenschip uit. Beiden bouwden een vloot op van enkele schepen en richtten zich in het daaropvolgende decennium op de slavenhandel met Loango-Angola. Daarnaast kochten ze textiel in voor de slavenreizen, maar zij leverden dit ook aan andere Walcherse kantoren.<ref>De Kok, ''Walcherse ketens'', 50-53.</ref>

Door het handelshuis Snouck Hurgronje & Louijsse werden in totaal 32 geregistreerde slavenreizen ondernomen. Daarbij werden tijdens 30 reizen 8.426 gevangen mensen over de oceaan vervoerd, hetgeen het vermoedelijke totaal op 11.235 brengt voor dit handelshuis. Nadat Snouck Hurgronje was overleden zette Abraham Louijsse deze activiteiten samen met [[Jan Swart]] voort onder de naam van Johannes Louijsse & Zoon.<ref>[https://www.slavevoyages.org/voyage/database Slave Voyages.org]. Zoeken op Hurgronje als scheepseigenaar. Geraadpleegd 3-4 maart 2025.</ref>

'''Slavenreizen uitgerust door Snouck Hurgronje & Louijsse, 1767-1788'''
{| class="wikitable"
|-
| Nr. || Jaar || ID reis || Schip || Kapitein || Vertrek || Aankoop || Bestemming || Mensen verkocht
|--
| 1 || 1767|| 10839 || Maria || Jansen, Jan || Vlissingen || Malembo || Suriname || 269
|-
| 2 || 1769 || 10840 || Maria || Jansen, Jan || Vlissingen || Congo || Suriname || 210
|-
| 3 || 1770 || 10428 || Anna en Catharina || Heere, C.M. de || Vlissingen || Afrika || Suriname || 276
|-
| 4 || 1770 || 10671 || Herstelder || Stap, Pieter || Vlissingen || Congo || Essequebo || onbekend
|-
| 5 || 1771 || 10841 || Maria || Jansen, Jan || Vlissingen || Congo || Suriname || 250
|-
| 6 || 1771 || 11101 || Vlissingse Hoofdnegotie || Dankers, Joost || Vlissingen || ‘Windwaartse kust’, Ivoorkust, Goudkust, Benin || Essequebo || 280
|-
| 7 || 1772 || 10429 || Anna en Catharina || Stuurling, Laurens || Vlissingen || Malembo || Amerika || onbekend
|-
| 8 || 1772 || 10672 || Herstelder || Stap, Pieter || Vlissingen || Elmina || Suriname || 300
|-
| 9 || 1772 || 10842 || Maria || Jansen, Jan || Vlissingen || Cabinda || Suriname || 260
|-
| 10 || 1773 || 10430 || Anna en Catharina || Stuurling, Laurens || Vlissingen || Malembo || Caribische Zee || onbekend
|-
| 11 || 1773 || 10795 || Lammerenburg || Noels, Andries || Vlissingen || Ivoorkust, Goudkust, Benin || Suriname || 210
|-
| 12 || 1774 || 10843 || Maria || Pieters, Carel || Vlissingen || Congo || Curaçao ||260
|-
| 13 || 1774 || 10995 || Sara Suzanna Maria || Dankers, Joost || Vlissingen || ‘Windwaartse kust’, Ivoorkust, Goudkust, Benin || Curaçao || 300
|-
| 14 || 1775 || 10844 || Maria || Pieters, Carel || Vlissingen || Congo || St. Eustatius || 280
|-
| 15 || 1775 || 10431 || Anna en Catharina || Stuurling, Laurens || Vlissingen || Congo || Demerara || 230
|-
| 16 || 1775 || 10796 || Lammerenburg || Noels, Andries || Vlissingen || ‘Windwaartse kust’, Bocht van Biafra, Golf van Guinea || Amerika || 150
|-
| 17 || 1777 || 10996 || Sara Suzanna Maria || Dankers, Joost || Vlissingen || Windwaartse kust, Ivoorkust, Goudkust, Benin || Suriname || 300
|-
| 18 || 1778 || 10845 || Maria || Pieters, Carel || Vlissingen || Windwaartse kust, Ivoorkust, Goudkust, Benin || Essequebo || 200
|-
| 19 || 1779 || 10682 || Hoop || Magnus, Carel en Dankers, Joost || Vlissingen || ‘Windwaartse kust’ || Essequebo || 200
|-
| 20 || 1779 || 11068 || Verwachting || Noels, Andries || Vlissingen || ‘Windwaartse kust’, Ivoorkust, Goudkust, Benin || St. Eustatius || 300
|-
| 21 || 1780 || 10901 || Jonge Nicolaas Jan || Reichtert, Frans, Breedau, Carel || Vlissingen || Cape Coast Castle || Essequebo || onbekend
|-
| 22 || 1780 || 10997 || Sara Suzanna Maria || Dankers, Joost || Vlissingen || ‘Windwaartse kust’, Ivoorkust, Goudkust, Benin || Suriname || 348
|-
| 23 || 1780 || 11142 || Westcapelle || Moelaart, Gijsbrecht || Vlissingen || Congo || St. Eustatius || 443
|-
| 24 || 1781 || 10536 || Eendracht || Udemans, Pieter Gideon || Vlissingen || ‘Windwaartse kust’, Ivoorkust, Goudkust, Benin || onbekend || onbekend
|-
| 25 || 1782 || 11110 || Vrijheid || Pieters, Carel || Vlissingen || Afrika || Demerary || onbekend
|-
| 26 || 1784 || 10902 || Jonge Nicolaas Jan || Magnus, Carel || Vlissingen || Elmina || Demerary || 180
|-
| 27 || 1785 || 10683 || Hoop || Udemans, Pieter Gideon || Vlissingen || Elmina || Suriname || 300
|-
| 28 || 1785 || 11181 || Zeefortuin || Baas, Isaac den, Muijen, Cornelis van || Vlissingen || Elmina || Demerary || 215
|-
| 29 || 1785 || 11070 || Verwachting || Noels, Andries || Vlissingen || Elmina || Demerary || onbekend
|-
| 30 || 1787 || 10613 || Goede Hoop || Muijen, Cornelis van || Zeeland || Afrika || Demerary || 427
|-
| 31 || 1787 || 11077 || Vigilantie || Dankers, Joost || Vlissingen || Congo || Amerika || 300
|-
| 32 || 1788 || 11185 || Zeenimph || Pieters, Carel || Vlissingen || Afrika || Demerary || 350
|-
|}

'''Slavenreizen uitgerust na de dood van Snouck Hurgronje (1788) samen met Jan Swart onder naam van Johannes Louijsse & Zoon, 1789-1793'''
{| class="wikitable"
|-
| 33 || 1789 || 11701 || Verwachting || Moelaart, Gijsbrecht || Vlissingen || Elmina || Demerary || 301
|-
| 34 || 1790 || 10614 || Goede Hoop || Muijen, Cornelis van || Rotterdam || Elmina || onbekend || onbekend
|-
| 35 || 1791 || 11078 || Vigilantie || Sellow, C. van || Vlissingen || ‘Windwaartse kust’, Ivoorkust, Goudkust, Benin || Amerika || onbekend
|-
| 36 || 1791 || 11072 || Verwachting || Moelaart, Gijsbrecht || Vlissingen || Congo || Amerika || 300
|-
| 37 || 1791 || 10611 || Goed Voornemen || Tol, Casper || Amsterdam || Elmina || Suriname || 276
|-
| 38 || 1791 || 11186 || Zeenimph || Pieters, Carel || Vlissingen || Congo || Demerary || 379
|-
| 39 || 1793 || 11079 || Vigilantie || Sellow, C. van || Vlissingen || Elmina || Spaanse Caribisch-gebied || 294
|-
| 40 || 1793 || 10612 || Goed Voornemen || Tol, Casper || Zeeland || Elmina || Suriname || 308
|-
|}
{{small| Bron voor beide tabellen: [https://www.slavevoyages.org/voyage/database Slave Voyages.org], geraadpleegd 3-4 maart 2025; Postma, ''The Dutch in the Atlantic Slave Trade 1600-1815'', passim; Priester, ''De Nederlandse houding ten aanzien van de slavenhandel en slavernij, 1596-1863'', passim; The National Archives, Kew, HCA 30, [https://digitaal.dezb.nl/zeeuwpost/book/87493790-3290-ab8e-45e5-7d7b6d326c2d/1 inv.nr. 321, Attestatie Carel Breedau, 28 augustus 1780].}}

== Bedrijfsgebouwen ==
Abraham Louijsse bezat een gort- en pelmolen die hij in 1771 samen met makelaar, reder en slavenhandelaar [[Jan van der der Woordt]] had opgericht. Deze werd in 1775 weer verkocht. Samen met zijn vader exploiteerde hij het handelshuis Johannes Louijsse & Zoon. Een firma die vermoedelijk al voor 1780 in Vlissingen actief was. In 1782 opereerde het kantoor evenwel vanuit een pand aan de Rotterdamsekaai n Middelburg. Tijdens de Vierde Engelse Oorlog (1780-1784) onderhield dit handelshuis smokkelhandel op Engeland met tabak en jenever.<ref>Francke, [https://opac.zebi.nl/vubis/PDF/429902654.pdf ''‘Deesen zaak dient … in allen opzigten op het secreetsten gehouden te worden.’ ''], 5-6.</ref>
Naast de scheepvaartactiviteiten waren Snouck Hurgronje en Louijsse samen boekhouder van de Vlissingse buskruitmolen Zeefortuin. Het handelshuis was daarnaast actief in de ivoorhandel. Johannes Louijsse werd zelfs als een expert op ivoorgebied gezien. Het kantoor bezat vanaf september 1779 een ‘ivoren kammenmakerij en een ivoordraaierij’, waar het uit Guinea geïmporteerde ivoor werd verwerkt tot diverse voorwerpen. De handel in ivoor door Johannes Louijsse & Zoon bestond overigens al langer en verreweg het meeste ivoor werd niet verwerkt in de fabriek maar meteen verhandeld. Na de dood van Snouck Hurgronje in 1788 werden de slavenhandelsactiviteiten onder de vlag van Johannes Louijsse & Zoon gebracht.<ref>[https://opac.zebi.nl/vubis/PDF/429902654.pdf Ibidem,] 6-7; De Kok, ’’Walcherse ketens’’, 47-49.</ref>
Steven Matthijs en Abraham Louijsse hadden op 17 juni 1766 samen een (pak)huis aan de Nieuwendijk in Vlissingen gekocht voor veertig Pond Vlaams (240 gulden). De verkoper van dit huis was John Rainbard.<ref>Zeeuws Archief, toegang 511, Rekenkamer D, 69451. Transporten Onroerend Goed Middelburg, 1757-1805</ref>

== Auteur ==
-Johan Francke, 2022

==Bronnen ==
=== Literatuur ===
*Victor Enthoven, ‘That abominable nest of Pirates. St. Eustatius and the North Americans, 1680-1780’, in: ''Early American Studies'' 10/2 (2012) 264-290.
*Johan Francke, [https://opac.zebi.nl/vubis/PDF/429902654.pdf ''‘Deesen zaak dient … in alen opzigten op het secreetsten gehouden te worden.’ Het plan van Hogguer & De Galz voor een illegale slavenreis via Angola naar Saint-Domingue (1781)''] (Zoutelande, 2020).
*___________ , ''’Al die willen te kaap’ren varen.’ De Nederlandse commissievaart tijdens de Vierde Engelse Oorlog, 1780-1784'' (Zutphen 2019).
*Wim Klooster, ''Illicit Riches. Dutch trade in the Caribean 1648-1795'' (Leiden, 1998).
*Gerhard de Kok, ''Walcherse ketens. De trans-Atlantische slavenhandel en de economie van Walcheren, 1755-1780.'' Proefschrift Universiteit Leiden ([S.l.], 2019).
*Ruud Paesie, ''Societeyt van Essequebo. Op- en ondergang van een coöperatieve scheepvaartonderneming, 1771-1788'' (Vlissingen, 2017).
*Johannes Menne Postma, ''The Dutch in the Atlantic Slave Trade 1600-1815'' (Cambridge, 1990).
*L.R. Priester, ''De Nederlandse houding ten aanzien van de slavenhandel en slavernij, 1596-1863. Het gedrag van de slavenhandelaren van de Commercie Compagnie van Middelburg in de 18e eeuw'' (Middelburg, 1987).

=== Sites ===
*[http://slavevoyages.org Slave Voyages.org geraadpleegd, 3-4 maart 2025]

=== Archivalia ===
[[Zeeuws Archief]], Middelburg
98 [https://hdl.handle.net/21.12113/55DEC27716B74B4C8373914D47C370E3 Familie Snouck Hurgronje, 1641-1943]
*1.1.3 [https://hdl.handle.net/21.12113/E8D6C5533A0D44408B9A9E9A46CA315D Steven Matthijs (Snouck) Hurgronje (1741-1788) EN Anna Catharina Elias (1746-1796), inv.nrs. 63-75.]
Afdeling II
*6 [https://hdl.handle.net/21.12113/EF33AFC5E29641C2BB59E9D08EE3A172 Steven Matthijs Snouck Hurgronje (1741-1788), inv.nrs. 225-235.]
508 Rekenkamer C
511 Rekenkamer D

[[National Archives]], Kew (VK).
*[https://digitaal.dezb.nl/zeeuwpost/?q=snouck%20hurgronje Zee(uw)post, aldaar: HCA 30, inv.nrs. 321, 339-340, 352, 6 brieven van en aan Steven Matthijs Snouck Hurgronje en/of Abraham Louijsse, september 1780 - januari 1781 en attestatie Carel Breedau, 28 augustus 1780.]

== Noten ==
<references/>

[[Category:Maritieme Geschiedenis]]
[[Category:Geschiedenis]]
[[Category:Economie en bedrijven]]
[[Category:Bedrijven]]
[[Category:West-Indië]]

Snouck Hurgronje & Louijsse

2025-04-03T08:58:23Z

Johan Francke: Nieuwe pagina aangemaakt met '25px Engelse vertaling / English translation {{Infobox | above =Snouck Hurgronje & Louijsse }} {{Korte omschrijving|Handelsbedrijf van de firmanten Steven Matthijs Snouck Hurgronje en Abraham Louijsse dat tussen 1766 en 1788 opereerde vanuit Middelburg en Vlissingen en gespecialiseerd was in textiel- en ivoorhandel, smokkel- en slavenhandel.}} Bestand:NL-MdbZA_295_281.jpg|…'

[[Bestand:vlag-Verenigd-Koninkrijk.jpg|25px]][[Snouck Hurgronje & Louijsse EN| Engelse vertaling / English translation]]
{{Infobox
| above =[[Snouck Hurgronje & Louijsse]]
}}
{{Korte omschrijving|Handelsbedrijf van de firmanten Steven Matthijs Snouck Hurgronje en Abraham Louijsse dat tussen 1766 en 1788 opereerde vanuit Middelburg en Vlissingen en gespecialiseerd was in textiel- en ivoorhandel, smokkel- en slavenhandel.}}

[[Bestand:NL-MdbZA_295_281.jpg|thumb|right|300px| De Rotterdamsekaai in Middelburg waar Snouck Hurgronje & Louijsse in 1782 een kantoor bezaten, kopergravure van K.F. Bendorp, circa 1790, bron: [https://hdl.handle.net/21.12113/365EA2908C7C49EE8F7EC36E1C6E7D55 Zeeuws Archief, KZGW, ZI II, nr. 0281]]]

'''Snouck Hurgronje & Louijsse''' was een [[handelsbedrijf]] van de firmanten Steven Matthijs Snouck Hurgronje en Abraham Louijsse dat tussen 1766 en 1788 opereerde vanuit [[Middelburg (Zeeland)|Middelburg]] en [[Vlissingen]] en gespecialiseerd was in [[textiel]]- en [[ivoor]]handel, smokkel- en [[slavenhandel]].

== Abraham Louijsse ==
Abraham Louijsse (1741-1805) was de kleinzoon van Abraham Louijsse senior en zoon van pensionaris-honorair [[Johannes Louijsse]] (1711-1793), die ook vanaf 1785 voorzitter van het [[Koninklijk Zeeuwsch Genootschap der Wetenschappen|Zeeuwsch Genootschap der Wetenschappen]] was. Abraham was gehuwd met [[Anna Maria van Wingerden]]. Hij was als regent begunstiger van het Gasthuis voor mannen en vrouwen, bezat enkele plantages in Suriname en was schepen en raad van [[Vlissingen]] (1769-1770, 1786). Hij speelde een belangrijke rol bij de viering van het tweede eeuwfeest van de Opstand tegen de Spanjaarden in de stad (6 april 1572). Omdat hij patriot was werden tijdens het Oranje oproer van 1787 de ruiten van een van zijn huizen ingegooid. Tot 1779 woonde hij op de hoek van de toenmalige Pottekaai (de huidige Wilhelminastraat) en de Nieuwstraat. Vanaf 1786 woonde hij drie huizen verder dan zijn oorspronkelijke adres aan de op nummer 21.<ref>Francke, [https://opac.zebi.nl/vubis/PDF/429902654.pdf ''‘Deesen zaak dient … in allen opzigten op het secreetsten gehouden te worden’''], 5.</ref>
Abraham Louijsse voorkwam een plundering van Vlissingen toen Oranjegezinde matrozen van ’s lands vloot de binnengetrokken Fransen te lijf gingen. Door de provincie een renteloos voorschot een ton in goud te verlenen kon de matrozen hun gage worden uitbetaald en van reisgeld worden voorzien. Kort daarop bezweek het handelskantoor Johannes Louijsse & Zoon.<ref>[https://opac.zebi.nl/vubis/PDF/429902654.pdf Ibidem,] 5-6.</ref>

== Steven Matthijs Snouck Hurgronje ==
[[File:NL-MdbZA_7413_15665.jpg|thumb|200px|right|Portret van Steven Matthijs Snouck Hurgronje (1741-1788), schilderij van onbekende maker, bron: [https://hdl.handle.net/21.12113/F16637C4BD934DC0BF7F051BDBDE30DF Zeeuws Archief, Fotocollectie Vlissingen, nr. 15665.]]]
Steven Matthijs Snouck Hurgronje (Vlissingen, 18-10-1741 – Middelburg, 29-1-1788) was reder, raad (1770-1776, 1779-1780, 1783-1784, 1786), schepen (1777-1778, 1781-1782) en thesaurier (1780) van Middelburg. Hij was woonachtig in de Lange Singelstraat. In 1762 wijzigde hij zijn naam van Hurgronje in Snouck Hurgronje en op 4 september 1766 trouwde hij met [[Anna Catharina Elias]] te Middelburg (naar wie hij ook een schip vernoemde). Het echtpaar kreeg twee kinderen [[Jacob Lodewijk jonkheer Snouck Hurgronje| Jacob Lodewijk]] (1778-1845) en [[Adriaan Isaac jonkheer Snouck Hurgronje|Adriaan Isaac]] (1780-1849), maar mogelijk had hij nog drie kinderen.<ref>Zeeuws Archief, toegang 511, Rekenkamer D, inv.nr. 60461 en ’’Nieuw Nederlands Biografisch Woordenboek’’, deel III, lemma Steven Mathijs Snouck Hurgonje</ref>
Steven Matthijs Snouck Hurgronje was van 1780-1788 bewindhebber van de Kamer Zeeland van de VOC. Ook was hij van 1772-1780 directeur van de [[Sociëteit ter Navigatie op Essequebo en annexe Rivieren]]<ref>[https://www.encyclopedievanzeeland.nl/Sociëteit_ter_Navigatie_op_Essequebo_en_annexe_Rivieren Sociëteit ter Navigatie op Essequebo en annexe Rivieren, lemma in Encyclopedie van Zeeland].</ref> (SNER) waarin hij voor 3.000 gulden aan aandelen bezat<ref>Paesie, ''Societeyt van Essequebo'', 39, 41, 136.</ref> en scheef hij het filosofische proefschrift ''De calculo Minervae'' (Delft, 1758). Gedurende de jaren dat hij in Vlissingen woonachtig was bezat hij een huis op de Nieuwe Timmerwerf bij het Dok.<ref>Francke, [https://opac.zebi.nl/vubis/PDF/429902654.pdf ''‘Deesen zaak dient … in allen opzigten op het secreetsten gehouden te worden’'', 6].</ref>
De activiteiten van het handelskantoor van de firma Snouck Hurgronje & Abraham Louijsse vonden vanaf circa 1766 plaats in Vlissingen, maar werden in de herfst van 1780 naar Middelburg verplaatst. Zes jaar later, 1786 verhuisde het bedrijf opnieuw terug naar Vlissingen, hetgeen een stimulans voor de economie van de stad betekende.

==De Firma Snouck Hurgronje & Louijsse ==
Voor slavenhandelaren was het belangrijk te weten welke producten gewenst waren in Afrika. Snouck Hurgronje & Louijsse waren specialisten waar het ging om kennis over de textielhandel op Afrika. De export naar Afrika was onder te verdelen in zeven goederen: geweren, buskruit, textiel, alcoholische drank, aardewerk en glas, koper en ijzer en messen, kralen en enkele andere producten. Op Guinea ging er veel buskruit en wapens mee, terwijl op Loango-Angola veel meer textiel werd meegenomen. De MCC kocht vaak op de VOC-najaarsveilingen textiel op, maar deed dit ook bij particulieren. Enkele daarvan zaten zowel in de textielverkoop als in de slavenhandel. Snouck Hurgronje & Louijsse leverden bijvoorbeeld textiel en handelden zelf vooral op de Loango-Angola kust, waar textiel belangrijke handelswaar was. De firma kocht de textiel in zowel Engeland als Frankrijk.<ref>De Kok, ''Walcherse ketens'', 148-149; Francke, ''Al die willen te kaap’ren varen'', 132-133</ref>
Het handelshuis van Snouck Hurgronje & Abraham Louijsse hield zich ook op met lorrendraaierij op de West. Rond circa 1765 fungeerde de firma Bengers & Zoon vanuit St. Eustatius als handelsagent voor de MCC. Zij opereerden ook namens Snouck Hurgronje & Louijsse. De opstand van de Amerikanen veroorzaakte een grote vraag naar wapens en ammunitie, die eerst in de Republiek en daarna via West-Afrika en St. Eustatius werden gehaald. De Walcherse buskruitmolen de Eendracht voerde zijn productie op van 170.848 pond in 1776 naar 367.535 pond in 1779. Snouck Hurgronje & Louijsse uit Vlissingen verscheepten in 1777 in het schip de Hoop 3.000 vaten buskruit en 750 vuurwapens naar St. Eustatius, en op 7 juni 1784, direct na afloop van de Vierde Engelse Oorlog, kochten ze nog eens 34.236 pond oud buskruit op van de Admiraliteit.<ref>Zeeuws Archief, toegang 508, Rekenkamer C, inv.nr. 8050, fol. 42 verso; Enthoven, ‘That abominable nest of Pirates’, 264-266.</ref>

== Slavenhandel ==
[[File:NG-MC-1210.jpg|thumb|right|250px|Scheepsmodel van het slavenschip De Witte Oliphant, circa 1755, [https://id.rijksmuseum.nl/200316100 Rijksmuseum, Amsterdam, objectnr. NG-MC-1210]]]
Het kantoor van Snouck Hurgronje & Louijsse hield zich naast slavenhandel met allerlei aanverwante activiteiten bezig. In 1766 reedden zij hun eerste slavenschip uit. Beiden bouwden een vloot op van enkele schepen en richtten zich in het daaropvolgende decennium op de slavenhandel met Loango-Angola. Daarnaast kochten ze textiel in voor de slavenreizen, maar zij leverden dit ook aan andere Walcherse kantoren.<ref>De Kok, ''Walcherse ketens'', 50-53.</ref>

Door het handelshuis Snouck Hurgronje & Louijsse werden in totaal 32 geregistreerde slavenreizen ondernomen. Daarbij werden tijdens 30 reizen 8.426 gevangen mensen over de oceaan vervoerd, hetgeen het vermoedelijke totaal op 11.235 brengt voor dit handelshuis. Nadat Snouck Hurgronje was overleden zette Abraham Louijsse deze activiteiten samen met [[Jan Swart]] voort onder de naam van Johannes Louijsse & Zoon.<ref>[https://www.slavevoyages.org/voyage/database Slave Voyages.org. Zoeken op Hurgronje als scheepseigenaar. Geraadpleegd 3-4 maart 2025.</ref>

'''Slavenreizen uitgerust door Snouck Hurgronje & Louijsse, 1767-1788'''
{| class="wikitable"
|-
| Nr. || Jaar || ID reis || Schip || Kapitein || Vertrek || Aankoop || Bestemming || Mensen verkocht
|--
| 1 || 1767|| 10839 || Maria || Jansen, Jan || Vlissingen || Malembo || Suriname || 269
|-
| 2 || 1769 || 10840 || Maria || Jansen, Jan || Vlissingen || Congo || Suriname || 210
|-
| 3 || 1770 || 10428 || Anna en Catharina || Heere, C.M. de || Vlissingen || Afrika || Suriname || 276
|-
| 4 || 1770 || 10671 || Herstelder || Stap, Pieter || Vlissingen || Congo || Essequebo || onbekend
|-
| 5 || 1771 || 10841 || Maria || Jansen, Jan || Vlissingen || Congo || Suriname || 250
|-
| 6 || 1771 || 11101 || Vlissingse Hoofdnegotie || Dankers, Joost || Vlissingen || ‘Windwaartse kust’, Ivoorkust, Goudkust, Benin || Essequebo || 280
|-
| 7 || 1772 || 10429 || Anna en Catharina || Stuurling, Laurens || Vlissingen || Malembo || Amerika || onbekend
|-
| 8 || 1772 || 10672 || Herstelder || Stap, Pieter || Vlissingen || Elmina || Suriname || 300
|-
| 9 || 1772 || 10842 || Maria || Jansen, Jan || Vlissingen || Cabinda || Suriname || 260
|-
| 10 || 1773 || 10430 || Anna en Catharina || Stuurling, Laurens || Vlissingen || Malembo || Caribische Zee || onbekend
|-
| 11 || 1773 || 10795 || Lammerenburg || Noels, Andries || Vlissingen || Ivoorkust, Goudkust, Benin || Suriname || 210
|-
| 12 || 1774 || 10843 || Maria || Pieters, Carel || Vlissingen || Congo || Curaçao ||260
|-
| 13 || 1774 || 10995 || Sara Suzanna Maria || Dankers, Joost || Vlissingen || ‘Windwaartse kust’, Ivoorkust, Goudkust, Benin || Curaçao || 300
|-
| 14 || 1775 || 10844 || Maria || Pieters, Carel || Vlissingen || Congo || St. Eustatius || 280
|-
| 15 || 1775 || 10431 || Anna en Catharina || Stuurling, Laurens || Vlissingen || Congo || Demerara || 230
|-
| 16 || 1775 || 10796 || Lammerenburg || Noels, Andries || Vlissingen || ‘Windwaartse kust’, Bocht van Biafra, Golf van Guinea || Amerika || 150
|-
| 17 || 1777 || 10996 || Sara Suzanna Maria || Dankers, Joost || Vlissingen || Windwaartse kust, Ivoorkust, Goudkust, Benin || Suriname || 300
|-
| 18 || 1778 || 10845 || Maria || Pieters, Carel || Vlissingen || Windwaartse kust, Ivoorkust, Goudkust, Benin || Essequebo || 200
|-
| 19 || 1779 || 10682 || Hoop || Magnus, Carel en Dankers, Joost || Vlissingen || ‘Windwaartse kust’ || Essequebo || 200
|-
| 20 || 1779 || 11068 || Verwachting || Noels, Andries || Vlissingen || ‘Windwaartse kust’, Ivoorkust, Goudkust, Benin || St. Eustatius || 300
|-
| 21 || 1780 || 10901 || Jonge Nicolaas Jan || Reichtert, Frans, Breedau, Carel || Vlissingen || Cape Coast Castle || Essequebo || onbekend
|-
| 22 || 1780 || 10997 || Sara Suzanna Maria || Dankers, Joost || Vlissingen || ‘Windwaartse kust’, Ivoorkust, Goudkust, Benin || Suriname || 348
|-
| 23 || 1780 || 11142 || Westcapelle || Moelaart, Gijsbrecht || Vlissingen || Congo || St. Eustatius || 443
|-
| 24 || 1781 || 10536 || Eendracht || Udemans, Pieter Gideon || Vlissingen || ‘Windwaartse kust’, Ivoorkust, Goudkust, Benin || onbekend || onbekend
|-
| 25 || 1782 || 11110 || Vrijheid || Pieters, Carel || Vlissingen || Afrika || Demerary || onbekend
|-
| 26 || 1784 || 10902 || Jonge Nicolaas Jan || Magnus, Carel || Vlissingen || Elmina || Demerary || 180
|-
| 27 || 1785 || 10683 || Hoop || Udemans, Pieter Gideon || Vlissingen || Elmina || Suriname || 300
|-
| 28 || 1785 || 11181 || Zeefortuin || Baas, Isaac den, Muijen, Cornelis van || Vlissingen || Elmina || Demerary || 215
|-
| 29 || 1785 || 11070 || Verwachting || Noels, Andries || Vlissingen || Elmina || Demerary || onbekend
|-
| 30 || 1787 || 10613 || Goede Hoop || Muijen, Cornelis van || Zeeland || Afrika || Demerary || 427
|-
| 31 || 1787 || 11077 || Vigilantie || Dankers, Joost || Vlissingen || Congo || Amerika || 300
|-
| 32 || 1788 || 11185 || Zeenimph || Pieters, Carel || Vlissingen || Afrika || Demerary || 350
|-
|}

'''Slavenreizen uitgerust na de dood van Snouck Hurgronje (1788) samen met Jan Swart onder naam van Johannes Louijsse & Zoon, 1789-1793'''
{| class="wikitable"
|-
| 33 || 1789 || 11701 || Verwachting || Moelaart, Gijsbrecht || Vlissingen || Elmina || Demerary || 301
|-
| 34 || 1790 || 10614 || Goede Hoop || Muijen, Cornelis van || Rotterdam || Elmina || onbekend || onbekend
|-
| 35 || 1791 || 11078 || Vigilantie || Sellow, C. van || Vlissingen || ‘Windwaartse kust’, Ivoorkust, Goudkust, Benin || Amerika || onbekend
|-
| 36 || 1791 || 11072 || Verwachting || Moelaart, Gijsbrecht || Vlissingen || Congo || Amerika || 300
|-
| 37 || 1791 || 10611 || Goed Voornemen || Tol, Casper || Amsterdam || Elmina || Suriname || 276
|-
| 38 || 1791 || 11186 || Zeenimph || Pieters, Carel || Vlissingen || Congo || Demerary || 379
|-
| 39 || 1793 || 11079 || Vigilantie || Sellow, C. van || Vlissingen || Elmina || Spaanse Caribisch-gebied || 294
|-
| 40 || 1793 || 10612 || Goed Voornemen || Tol, Casper || Zeeland || Elmina || Suriname || 308
|-
|}
{{small| Bron voor beide tabellen: [https://www.slavevoyages.org/voyage/database Slave Voyages.org], geraadpleegd 3-4 maart 2025; Postma, ''The Dutch in the Atlantic Slave Trade 1600-1815'', passim; Priester, ''De Nederlandse houding ten aanzien van de slavenhandel en slavernij, 1596-1863'', passim; The National Archives, Kew, HCA 30, [https://digitaal.dezb.nl/zeeuwpost/book/87493790-3290-ab8e-45e5-7d7b6d326c2d/1 inv.nr. 321, Attestatie Carel Breedau, 28 augustus 1780].}}

== Bedrijfsgebouwen ==
Abraham Louijsse bezat een gort- en pelmolen die hij in 1771 samen met makelaar, reder en slavenhandelaar [[Jan van der der Woordt]] had opgericht. Deze werd in 1775 weer verkocht. Samen met zijn vader exploiteerde hij het handelshuis Johannes Louijsse & Zoon. Een firma die vermoedelijk al voor 1780 in Vlissingen actief was. In 1782 opereerde het kantoor evenwel vanuit een pand aan de Rotterdamsekaai n Middelburg. Tijdens de Vierde Engelse Oorlog (1780-1784) onderhield dit handelshuis smokkelhandel op Engeland met tabak en jenever.<ref>Francke, [https://opac.zebi.nl/vubis/PDF/429902654.pdf ''‘Deesen zaak dient … in allen opzigten op het secreetsten gehouden te worden.’ ''], 5-6.</ref>
Naast de scheepvaartactiviteiten waren Snouck Hurgronje en Louijsse samen boekhouder van de Vlissingse buskruitmolen Zeefortuin. Het handelshuis was daarnaast actief in de ivoorhandel. Johannes Louijsse werd zelfs als een expert op ivoorgebied gezien. Het kantoor bezat vanaf september 1779 een ‘ivoren kammenmakerij en een ivoordraaierij’, waar het uit Guinea geïmporteerde ivoor werd verwerkt tot diverse voorwerpen. De handel in ivoor door Johannes Louijsse & Zoon bestond overigens al langer en verreweg het meeste ivoor werd niet verwerkt in de fabriek maar meteen verhandeld. Na de dood van Snouck Hurgronje in 1788 werden de slavenhandelsactiviteiten onder de vlag van Johannes Louijsse & Zoon gebracht.<ref>[https://opac.zebi.nl/vubis/PDF/429902654.pdf Ibidem,] 6-7; De Kok, ’’Walcherse ketens’’, 47-49.</ref>
Steven Matthijs en Abraham Louijsse hadden op 17 juni 1766 samen een (pak)huis aan de Nieuwendijk in Vlissingen gekocht voor veertig Pond Vlaams (240 gulden). De verkoper van dit huis was John Rainbard.<ref>Zeeuws Archief, toegang 511, Rekenkamer D, 69451. Transporten Onroerend Goed Middelburg, 1757-1805</ref>

== Auteur ==
-Johan Francke, 2022

==Bronnen ==
=== Literatuur ===
*Victor Enthoven, ‘That abominable nest of Pirates. St. Eustatius and the North Americans, 1680-1780’, in: ''Early American Studies'' 10/2 (2012) 264-290.
*Johan Francke, [https://opac.zebi.nl/vubis/PDF/429902654.pdf ''‘Deesen zaak dient … in alen opzigten op het secreetsten gehouden te worden.’ Het plan van Hogguer & De Galz voor een illegale slavenreis via Angola naar Saint-Domingue (1781)''] (Zoutelande, 2020).
*___________ , ''’Al die willen te kaap’ren varen.’ De Nederlandse commissievaart tijdens de Vierde Engelse Oorlog, 1780-1784'' (Zutphen 2019).
*Wim Klooster, ''Illicit Riches. Dutch trade in the Caribean 1648-1795'' (Leiden, 1998).
*Gerhard de Kok, ''Walcherse ketens. De trans-Atlantische slavenhandel en de economie van Walcheren, 1755-1780.'' Proefschrift Universiteit Leiden ([S.l.], 2019).
*Ruud Paesie, ''Societeyt van Essequebo. Op- en ondergang van een coöperatieve scheepvaartonderneming, 1771-1788'' (Vlissingen, 2017).
*Johannes Menne Postma, ''The Dutch in the Atlantic Slave Trade 1600-1815'' (Cambridge, 1990).
*L.R. Priester, ''De Nederlandse houding ten aanzien van de slavenhandel en slavernij, 1596-1863. Het gedrag van de slavenhandelaren van de Commercie Compagnie van Middelburg in de 18e eeuw'' (Middelburg, 1987).

=== Sites ===
*[http://slavevoyages.org Slave Voyages.org geraadpleegd, 3-4 maart 2025]

=== Archivalia ===
[[Zeeuws Archief]], Middelburg
98 [https://hdl.handle.net/21.12113/55DEC27716B74B4C8373914D47C370E3 Familie Snouck Hurgronje, 1641-1943]
*1.1.3 [https://hdl.handle.net/21.12113/E8D6C5533A0D44408B9A9E9A46CA315D Steven Matthijs (Snouck) Hurgronje (1741-1788) EN Anna Catharina Elias (1746-1796), inv.nrs. 63-75.]
Afdeling II
*6 [https://hdl.handle.net/21.12113/EF33AFC5E29641C2BB59E9D08EE3A172 Steven Matthijs Snouck Hurgronje (1741-1788), inv.nrs. 225-235.]
508 Rekenkamer C
511 Rekenkamer D

[[National Archives]], Kew (VK).
*[https://digitaal.dezb.nl/zeeuwpost/?q=snouck%20hurgronje Zee(uw)post, aldaar: HCA 30, inv.nrs. 321, 339-340, 352, 6 brieven van en aan Steven Matthijs Snouck Hurgronje en/of Abraham Louijsse, september 1780 - januari 1781 en attestatie Carel Breedau, 28 augustus 1780.]

== Noten ==
<references/>

[[Category:Maritieme Geschiedenis]]
[[Category:Geschiedenis]]
[[Category:Economie en bedrijven]]
[[Category:Bedrijven]]
[[Category:West-Indië]]

Suenonius Mandelgreen EN

2025-04-03T08:47:18Z

Johan Francke:

[[Bestand:Nederlandse-vlag.jpg|25px]] [[Suenonius Mandelgreen| Nederlandse versie / Dutch version]]
{{InfoboxPersoon
| afbeelding = [[Bestand:Band_van_donker_bruinkarmijn_marokijn-KONB12-1792E15.jpeg|200px]]
| naam = Suenonius Mandelgreen
| onderschrift = A book binding of dark browncarmine morocco by Suenonius Manelgreen from 1736, source: [https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/8/84/Band_van_donker_bruinkarmijn_marokijn-KONB12-1792E15.jpeg KB, National Library of the Netherlands, book shelf 1792 E 15, Public domain via Wikimedia Commons]
| geboortedatum = approx. [[1710]]
| geboorteplaats = [[Uppsala]], [[Sweden]]{{SE}}
| overlijdensdatum = [[10 September]] [[1756]]
| overlijdensplaats = [[Middelburg]]
| nationaliteit = Swedish {{SE}}
| beroep = [[book binder]], [[publisher]], [[translater]] and [[auctioneer]]
}}
Suenonius Mandelgreen was one of the top Dutch eighteenth-century bookbinders and was also a publisher, translator and auctioneer.

== Book binder ==
Suenonius Mandelgreen was a bookbinder from Sweden. He was born in [[Uppsala]] and learned the trade of bookbinding in his native country, including stamping book covers in gold leaf. He then worked in [[Middelburg]] ([[Dutch Republic]]) from 1736 onwards, until his death in 1758.<ref>Leeuwen, Jan Storm van, “Een Unieke Boekband Gemaakt door Suenoius [sic] Mandelgreen”, in: [http://www.tijdschriftenbankzeeland.nl/issue/neh/1984-12-01/edition/0/page/11?query= ''Nehalennia'' 55 (1984) 9-10.]</ref>
Het was tot in de achttiende eeuw gebruikelijk dat een uitgever alleen het boekblok uitgaf. Mensen konden zelf een boekbinder kiezen om het van een (luxe) band naar wens te voorzien, zoals met het afgebeelde exemplaar van de familie Van Borssele van der Hooge gebeurde. Het boekblok daarvan was door Pieter Gillissen in Middelburg gedrukt
Until the eighteenth century, it was customary for a publisher to only publish the book block. People could choose a bookbinder to provide it with a (luxury) binding of their choice, as happened with the illustrated copy of the Van Borssele van de Hooge family. The book block of this work was printed by Pieter Gillissen in Middelburg.<ref>[http://www.zeeuwsarchief.nl/zeeuwse-verhalen/luxe-uitgave-uit-de-18e-eeuw/ Zeeuws Archief, blog Luxe boekband uit de 18de eeuw] en Leeuwen, Jan Storm van en Ronald M. Rijkse, Goud en velijn. Middelburgse boekbanden van de 17de tot de 19de eeuw (Middelburg: Stichting Zeeuwse katernen, 1992) 13.</ref>
[[File:Boekband_Mandelgreen.jpg|thumb|right|250px|Book binding of red morocco stamped in gold leaf with a ribbon pattern, from 1755, by Suenonius Mandelgreen. The binding was made for the Van Borssele van der Hooge family (coat of arms in the center). Cupids shooting arrows at a flying heart are visible in the corners of the book cover. Source: [http://www.zeeuwsarchief.nl/zeeuwse-verhalen/luxe-uitgave-uit-de-18e-eeuw/ Zeeuws Archief, Archive family Van Borssele van der Hooge, inv. nr., 145a.]]]
A very special book binding by Mandelgreen is in the possession of the Royal Library of the Netherlands (KB). It is the binding ‘’Kern der Nederlandsche historie’’ (Core of Dutch history), which is actually a cassette containing eleven miniature bindings, which are in turn located in a miniature bookcase with five shelves. Mandelgreen was one of the few bookbinders to sign his work. He did this on various bindings with the text ‘’Mandelgreen fecit.’’ In addition to the [[Royal Library of the Netherlands|KB]] (The Hague), the [[Royal Library of Belgium]] in Brussels, the [[Zeeuws Archief]] in Middelburg and the [[ZB Bibliotheek van Zeeland|ZB]] (Middelburg), the [[British Library]] also owns book bindings by Mandelgreen. Mandelgreen probably found a successor to his knowledge in the Flushing pupil and later publisher and bookbinder [[Jan Dane]].<ref>Leeuwen, Jan Storm van, “Een Unieke Boekband Gemaakt door Suenoius [sic] Mandelgreen”, in: [http://www.tijdschriftenbankzeeland.nl/issue/neh/1984-12-01/edition/0/page/5?query= ''Nehalennia'' 55 (1984) 3-7.] and Leeuwen, Jan Storm van and Ronald M. Rijkse, Goud en velijn. Middelburgse boekbanden van de 17de tot de 19de eeuw (Middelburg: Stichting Zeeuwse katernen, 1992) 21, 68.</ref> As a book binder, Mandelgreen is considered one of the best representatives of his time.

== Publisher, translator and auctioneer ==
In addition to being a book binder, Mandelgreen was also an auctioneer and publisher. He was mentioned in the city accounts as a printer in 1756 and 1757. From 1752 onwards he was the translator of Danish an d Swedish for the city of Middelburg. Mandelgreen also published sheet music, such as the ''Symphony for string orchestra'' opus 1 by [[Christian Ernst Graf]], as well as his ''Sei Sinfonie a violino primo, secondo, viola e basso.'' Furthermore, the publisher announced in the Middelburgsche Courant that Graf’s “Trios, being VI sonatas on violons, vol. 2 é Basso” could be obtained. Although his activities as a publisher were secondary, Mandelgreen was one of the few music publishers that the 18th century Dutch Republic had to offer. His edition of Graf’s ''Sei Sinfonie'' is of a surprisingly good quality.<ref>[https://www.encyclopedievanzeeland.nl/Muziekuitgeverijen Encyclopedia of Zeeland, lemma Muziekuitgeverijen (music publishers), consulted January 21, 2025.]</ref>

== Middelburgsche Courant ==
In 1758, Mandelgreen, together with [[Adam Laurens Callenfels]] and [[Louis Taillefert Davidsz.]], started publishing the [[Middelburgsche Courant]], the first copy of which appeared on 26 April of that year, making it the third oldest (still continuing) newspaper.<ref>[https://krantenbankzeeland.nl/issue/mco/1758-04-26/edition/0/page/1 ZB Krantenbank Zeeland, ‘’Middelburgsche Courant’’, April 26, 1758.]</ref> For months later, Suenonius would pass away.

== Personal life ==
Suenonius Mandelgreen was married to [[Anna Catharina Smitsbergen]] and had at least two sons with her, [[Suenonius Christiaen Mandelgreen|Suenonius Christiaen]] and [[Isaak Mandelgreen|Isaak]], and a daughter [[Cornelia Elizabeth Mandelgreen|Cornelia Elizabeth]]. He lived with his family on the Market in the center of [[Middelburg]].<ref>[http://www.zeeuwsarchief.nl/zeeuwse-verhalen/luxe-uitgave-uit-de-18e-eeuw/ Zeeuws Archief, blog Luxe boekband uit de 18de eeuw]</ref>

== Literature ==
*Leeuwen, Jan Storm van. “Een Unieke Boekband Gemaakt door Suenoius [sic] Mandelgreen”, in: [http://www.tijdschriftenbankzeeland.nl/issue/neh/1984-12-01/edition/0/page/5?query= ''Nehalennia'' 55 (1984) 3-19.]
*Leeuwen, Jan Storm van en Ronald M. Rijkse, Goud en velijn. Middelburgse boekbanden van de 17de tot de 19de eeuw (Middelburg: Stichting Zeeuwse katernen, 1992).
*[http://www.zeeuwsarchief.nl/zeeuwse-verhalen/luxe-uitgave-uit-de-18e-eeuw/ Zeeuws Archief, blog Luxe boekband uit de 18de eeuw], consulted January 20, 2025.

== Notes ==
<references/>

{{DEFAULTSORT:Mandelgreen, Suenonius}}
[[Category:Kunst & cultuur]]
[[Category:Zeeuwen]]
[[Category:Letterkunde]]
[[Category:Geschiedenis]]
[[Category:sheet music]]
[[Category:Dutch publisher]]
[[Category:Book]]
[[Category:Book binder]]
[[Category:Auctioneer]]
[[Category:Translator]]

Suenonius Mandelgreen EN

2025-04-03T08:47:00Z

Johan Francke: Nieuwe pagina aangemaakt met '25px Nederlandse versie / Dutch version {{InfoboxPersoon | afbeelding = 200px | naam = Suenonius Mandelgreen | onderschrift = A book binding of dark browncarmine morocco by Suenonius Manelgreen from 1736, source: [https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/8/84/Band_van_donker_bruinkarmijn_marokijn-KONB12-1792E15.jpeg KB, Nation…'

[[Bestand:Nederlandse-vlag.jpg|25px]] [[Suenonius Mandelgreen| Nederlandse versie / Dutch version]]
{{InfoboxPersoon
| afbeelding = [[Bestand:Band_van_donker_bruinkarmijn_marokijn-KONB12-1792E15.jpeg|200px]]
| naam = Suenonius Mandelgreen
| onderschrift = A book binding of dark browncarmine morocco by Suenonius Manelgreen from 1736, source: [https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/8/84/Band_van_donker_bruinkarmijn_marokijn-KONB12-1792E15.jpeg KB, National Library of the Netherlands, book shelf 1792 E 15, Public domain via Wikimedia Commons]
| geboortedatum = approx. [[1710]]
| geboorteplaats = [[Uppsala]], [[Sweden]]{{SE}}
| overlijdensdatum = [[10 September]] [[1756]]
| overlijdensplaats = [[Middelburg]]
| nationaliteit = Swedish {{SE}}
| beroep = [[book binder]], [[publisher]], [[translater]] and [[auctioneer]]
}}
Suenonius Mandelgreen was one of the top Dutch eighteenth-century bookbinders and was also a publisher, translator and auctioneer.

== Book binder ==
Suenonius Mandelgreen was a bookbinder from Sweden. He was born in [[Uppsala]] and learned the trade of bookbinding in his native country, including stamping book covers in gold leaf. He then worked in [[Middelburg]] ([[Dutch Republic]]) from 1736 onwards, until his death in 1758.<ref>Leeuwen, Jan Storm van, “Een Unieke Boekband Gemaakt door Suenoius [sic] Mandelgreen”, in: [http://www.tijdschriftenbankzeeland.nl/issue/neh/1984-12-01/edition/0/page/11?query= ''Nehalennia'' 55 (1984) 9-10.]</ref>
Het was tot in de achttiende eeuw gebruikelijk dat een uitgever alleen het boekblok uitgaf. Mensen konden zelf een boekbinder kiezen om het van een (luxe) band naar wens te voorzien, zoals met het afgebeelde exemplaar van de familie Van Borssele van der Hooge gebeurde. Het boekblok daarvan was door Pieter Gillissen in Middelburg gedrukt
Until the eighteenth century, it was customary for a publisher to only publish the book block. People could choose a bookbinder to provide it with a (luxury) binding of their choice, as happened with the illustrated copy of the Van Borssele van de Hooge family. The book block of this work was printed by Pieter Gillissen in Middelburg.<ref>[http://www.zeeuwsarchief.nl/zeeuwse-verhalen/luxe-uitgave-uit-de-18e-eeuw/ Zeeuws Archief, blog Luxe boekband uit de 18de eeuw] en Leeuwen, Jan Storm van en Ronald M. Rijkse, Goud en velijn. Middelburgse boekbanden van de 17de tot de 19de eeuw (Middelburg: Stichting Zeeuwse katernen, 1992) 13.</ref>
[[File:Boekband_Mandelgreen.tiff|thumb|right|250px|Book binding of red morocco stamped in gold leaf with a ribbon pattern, from 1755, by Suenonius Mandelgreen. The binding was made for the Van Borssele van der Hooge family (coat of arms in the center). Cupids shooting arrows at a flying heart are visible in the corners of the book cover. Source: [http://www.zeeuwsarchief.nl/zeeuwse-verhalen/luxe-uitgave-uit-de-18e-eeuw/ Zeeuws Archief, Archive family Van Borssele van der Hooge, inv. nr., 145a.]]]
A very special book binding by Mandelgreen is in the possession of the Royal Library of the Netherlands (KB). It is the binding ‘’Kern der Nederlandsche historie’’ (Core of Dutch history), which is actually a cassette containing eleven miniature bindings, which are in turn located in a miniature bookcase with five shelves. Mandelgreen was one of the few bookbinders to sign his work. He did this on various bindings with the text ‘’Mandelgreen fecit.’’ In addition to the [[Royal Library of the Netherlands|KB]] (The Hague), the [[Royal Library of Belgium]] in Brussels, the [[Zeeuws Archief]] in Middelburg and the [[ZB Bibliotheek van Zeeland|ZB]] (Middelburg), the [[British Library]] also owns book bindings by Mandelgreen. Mandelgreen probably found a successor to his knowledge in the Flushing pupil and later publisher and bookbinder [[Jan Dane]].<ref>Leeuwen, Jan Storm van, “Een Unieke Boekband Gemaakt door Suenoius [sic] Mandelgreen”, in: [http://www.tijdschriftenbankzeeland.nl/issue/neh/1984-12-01/edition/0/page/5?query= ''Nehalennia'' 55 (1984) 3-7.] and Leeuwen, Jan Storm van and Ronald M. Rijkse, Goud en velijn. Middelburgse boekbanden van de 17de tot de 19de eeuw (Middelburg: Stichting Zeeuwse katernen, 1992) 21, 68.</ref> As a book binder, Mandelgreen is considered one of the best representatives of his time.

== Publisher, translator and auctioneer ==
In addition to being a book binder, Mandelgreen was also an auctioneer and publisher. He was mentioned in the city accounts as a printer in 1756 and 1757. From 1752 onwards he was the translator of Danish an d Swedish for the city of Middelburg. Mandelgreen also published sheet music, such as the ''Symphony for string orchestra'' opus 1 by [[Christian Ernst Graf]], as well as his ''Sei Sinfonie a violino primo, secondo, viola e basso.'' Furthermore, the publisher announced in the Middelburgsche Courant that Graf’s “Trios, being VI sonatas on violons, vol. 2 é Basso” could be obtained. Although his activities as a publisher were secondary, Mandelgreen was one of the few music publishers that the 18th century Dutch Republic had to offer. His edition of Graf’s ''Sei Sinfonie'' is of a surprisingly good quality.<ref>[https://www.encyclopedievanzeeland.nl/Muziekuitgeverijen Encyclopedia of Zeeland, lemma Muziekuitgeverijen (music publishers), consulted January 21, 2025.]</ref>

== Middelburgsche Courant ==
In 1758, Mandelgreen, together with [[Adam Laurens Callenfels]] and [[Louis Taillefert Davidsz.]], started publishing the [[Middelburgsche Courant]], the first copy of which appeared on 26 April of that year, making it the third oldest (still continuing) newspaper.<ref>[https://krantenbankzeeland.nl/issue/mco/1758-04-26/edition/0/page/1 ZB Krantenbank Zeeland, ‘’Middelburgsche Courant’’, April 26, 1758.]</ref> For months later, Suenonius would pass away.

== Personal life ==
Suenonius Mandelgreen was married to [[Anna Catharina Smitsbergen]] and had at least two sons with her, [[Suenonius Christiaen Mandelgreen|Suenonius Christiaen]] and [[Isaak Mandelgreen|Isaak]], and a daughter [[Cornelia Elizabeth Mandelgreen|Cornelia Elizabeth]]. He lived with his family on the Market in the center of [[Middelburg]].<ref>[http://www.zeeuwsarchief.nl/zeeuwse-verhalen/luxe-uitgave-uit-de-18e-eeuw/ Zeeuws Archief, blog Luxe boekband uit de 18de eeuw]</ref>

== Literature ==
*Leeuwen, Jan Storm van. “Een Unieke Boekband Gemaakt door Suenoius [sic] Mandelgreen”, in: [http://www.tijdschriftenbankzeeland.nl/issue/neh/1984-12-01/edition/0/page/5?query= ''Nehalennia'' 55 (1984) 3-19.]
*Leeuwen, Jan Storm van en Ronald M. Rijkse, Goud en velijn. Middelburgse boekbanden van de 17de tot de 19de eeuw (Middelburg: Stichting Zeeuwse katernen, 1992).
*[http://www.zeeuwsarchief.nl/zeeuwse-verhalen/luxe-uitgave-uit-de-18e-eeuw/ Zeeuws Archief, blog Luxe boekband uit de 18de eeuw], consulted January 20, 2025.

== Notes ==
<references/>

{{DEFAULTSORT:Mandelgreen, Suenonius}}
[[Category:Kunst & cultuur]]
[[Category:Zeeuwen]]
[[Category:Letterkunde]]
[[Category:Geschiedenis]]
[[Category:sheet music]]
[[Category:Dutch publisher]]
[[Category:Book]]
[[Category:Book binder]]
[[Category:Auctioneer]]
[[Category:Translator]]

Suenonius Mandelgreen

2025-04-03T08:44:30Z

Johan Francke:

[[Bestand:vlag-Verenigd-Koninkrijk.jpg|25px]][[Suenonius Mandelgreen EN| Engelse vertaling / English translation]]
{{InfoboxPersoon
| afbeelding = [[Bestand:Band_van_donker_bruinkarmijn_marokijn-KONB12-1792E15.jpeg|200px]]
| naam = Suenonius Mandelgreen
| onderschrift = Een boekband van donker bruinkarmijn marokijn door Suenonius Manelgreen uit 1736, bron: [https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/8/84/Band_van_donker_bruinkarmijn_marokijn-KONB12-1792E15.jpeg KB, Nationale Bibliotheek van Nederland, plaatskenmerk 1792 E 15, Publiek domein via Wikimedia Commons]
| geboortedatum = circa [[1710]]
| geboorteplaats = [[Uppsala]], [[Zweden]]{{SE}}
| overlijdensdatum = [[10 september]] [[1756]]
| overlijdensplaats = [[Middelburg]]
| nationaliteit = Zweeds {{SE}}
| beroep = [[boekbinder]], [[uitgever]] en [[vendumeester]]
}}
Suenonius Mandelgreen behoorde tot de top van de Nederlandse achttiende-eeuwse boekbinders en was daarnaast ook uitgever, vertaler en vendumeester.

== Boekbinder ==
Suenonius Mandelgreen was een uit Zweden afkomstige boekbinder. Hij werd geboren in Uppsala en leerde het vak van boekbinder in zijn moederland, waaronder het stempelen van boekbanden in bladgoud. Vervolgens werkte hij van 1736 tot aan zijn overlijden in 1758 in Middelburg. <ref> Leeuwen, Jan Storm van, “Een Unieke Boekband Gemaakt door Suenoius [sic] Mandelgreen”, in: [http://www.tijdschriftenbankzeeland.nl/issue/neh/1984-12-01/edition/0/page/11?query= ''Nehalennia'' 55 (1984) 9-10.]</ref>
Het was tot in de achttiende eeuw gebruikelijk dat een uitgever alleen het boekblok uitgaf. Mensen konden zelf een boekbinder kiezen om het van een (luxe) band naar wens te voorzien, zoals met het afgebeelde exemplaar van de familie Van Borssele van der Hooge gebeurde. Het boekblok daarvan was door Pieter Gillissen in Middelburg gedrukt.<ref>[http://www.zeeuwsarchief.nl/zeeuwse-verhalen/luxe-uitgave-uit-de-18e-eeuw/ Zeeuws Archief, blog Luxe boekband uit de 18de eeuw] en Leeuwen, Jan Storm van en Ronald M. Rijkse, Goud en velijn. Middelburgse boekbanden van de 17de tot de 19de eeuw (Middelburg: Stichting Zeeuwse katernen, 1992) 13.</ref>
[[Bestand:Boekband_Mandelgreen.jpg|thumb|right|250px|Boekband van roodmarokijn in goud gestempeld met een lintenpatroon uit 1755 door Suenonius Mandelgreen. De band werd gemaakt voor de familie Van Borssele van der Hooge (wapen centraal). In de hoeken bevinden zich cupido’s die pijlen afschieten op een vliegend hart. Bron: [http://www.zeeuwsarchief.nl/zeeuwse-verhalen/luxe-uitgave-uit-de-18e-eeuw/ Zeeuws Archief, Archief familie Van Borssele van der Hooge, inv. nr., 145a.]]]
Een zeer bijzondere boekband van Mandelgreens hand is in het bezit van de [[Koninklijke Bibliotheek]]. Het is de band ‘’Kern der Nederlandsche historie’’, dat feitelijk een cassette is waarin elf miniatuur-bandjes zijn opgenomen, die zich weer in een miniatuur boekenkast met vijf plankjes bevinden. Als een van de weinige boekbinders signeerde Mandelgreen zijn werk. Hij deed dit op diverse banden met de tekst ‘’Mandelgreen fecit.’’ Naast de [[Koninklijke Bibliotheek|KB]] (Den Haag), de [[Koninklijke Bibliotheek van België]] in Brussel, het [[Zeeuws Archief]] in Middelburg en de [[ZB Bibliotheek van Zeeland|ZB]] (Middelburg) bezit ook de [[British Library]] boekbanden van Mandelgreen. Mandelgreen vond waarschijnlijk opvolging van zijn kennis in de Vlissingse leerling en latere uitgever en boekbinder [[Jan Dane]].<ref> Leeuwen, Jan Storm van. “Een Unieke Boekband Gemaakt door Suenoius [sic] Mandelgreen”, in: [http://www.tijdschriftenbankzeeland.nl/issue/neh/1984-12-01/edition/0/page/5?query= ''Nehalennia'' 55 (1984) 3-7.] en Leeuwen, Jan Storm van en Ronald M. Rijkse, Goud en velijn. Middelburgse boekbanden van de 17de tot de 19de eeuw (Middelburg: Stichting Zeeuwse katernen, 1992) 21, 68.</ref> Mandelgreen wordt in de hoedanigheid van binder beschouwd als een van de beste representanten van zijn tijd.
dat lemma

== Uitgever, vertaler en vendumeester ==
Naast boekbinder was Mandelgreen veilinghouder, auctionier en uitgever. Bovendien werd hij in 1756 en 1757 in de stedelijke rekeningen als drukker genoemd. Vanaf 1752 was hij vertaler Deens en Zweeds van de stad Middelburg. Mandelgreen gaf ook muziek uit, zoals de ''Symfonie voor strijkorkest'' opus 1 van [[Christian Ernst Graf]], evenals diens ''Sei Sinfonie a violino primo, secondo, viola e basso.'' Bovendien kondigde de uitgever in de Middelburgsche Courant aan dat bij hen Graf’s “Trios, zynde VI Sonaten a Violons, vol. 2 é Basso” te krijgen was. Al waren zijn bezigheden als uitgever nevenzaken, Mandelgreen was een van de weinige muziekuitgevers die de 18deeeuwse Republiek rijk was. Zijn uitgave van Graf’s ''Sei Sinfonie'' is van verrassend goede kwaliteit.<ref>[https://www.encyclopedievanzeeland.nl/Muziekuitgeverijen Encyclopedie van Zeeland, lemma Muziekuitgeverijen, geraadpleegd 21 januari 2025.]</ref>

== Middelburgsche Courant ==
In 1758 startte Mandelgreen samen met [[Adam Laurens Callenfels]] en [[Louis Taillefert Davidsz.]] de uitgave van de [[Middelburgsche Courant]], waarvan het eerste exemplaar op 26 april van dat jaar verscheen en daarmee de op twee na oudste (nog voortgezette) krant is.<ref>[https://krantenbankzeeland.nl/issue/mco/1758-04-26/edition/0/page/1 ZB Krantenbank Zeeland, ‘’Middelburgsche Courant’’, 26 april 1758.]</ref> Vier maanden later zou Suenonius overlijden.

== Persoonlijk leven ==
Suenonius Mandelgreen was getrouwd met [[Anna Catharina Smitsbergen]] en had met haar tenminste twee zoons, [[Suenonius Christiaen Mandelgreen|Suenonius Christiaen]] en [[Isaak Mandelgreen|Isaak]], en dochter [[Cornelia Elizabeth Mandelgreen|Cornelia Elizabeth]]. Hij woonde met zijn gezin aan de Markt in [[Middelburg]].<ref>[http://www.zeeuwsarchief.nl/zeeuwse-verhalen/luxe-uitgave-uit-de-18e-eeuw/ Zeeuws Archief, blog Luxe boekband uit de 18de eeuw]</ref>

== Auteur ==
*Johan Francke, 2025.

== Literatuur ==
*Leeuwen, Jan Storm van. “Een Unieke Boekband Gemaakt door Suenoius [sic] Mandelgreen”, in: [http://www.tijdschriftenbankzeeland.nl/issue/neh/1984-12-01/edition/0/page/5?query= ''Nehalennia'' 55 (1984) 3-19.]
*Leeuwen, Jan Storm van en Ronald M. Rijkse, Goud en velijn. Middelburgse boekbanden van de 17de tot de 19de eeuw (Middelburg: Stichting Zeeuwse katernen, 1992).
*[http://www.zeeuwsarchief.nl/zeeuwse-verhalen/luxe-uitgave-uit-de-18e-eeuw/ Zeeuws Archief, blog Luxe boekband uit de 18de eeuw], geraadpleegd op 20 januari 2025.

== Noten ==
<references/>

{{DEFAULTSORT:Mandelgreen, Suenonius}}
[[Category:Kunst & cultuur]]
[[Category:Zeeuwen]]
[[Category:Letterkunde]]
[[Category:Geschiedenis]]

Bram Beekman EN

2025-04-03T08:40:26Z

Johan Francke:

{{InfoboxPersoon
| afbeelding = [[Bestand:brambeekman_107980.jpg|200px]]
| naam = Bram Beekman
| onderschrift = Bram Beekman, photo: Jaap Wolterbeek, 1990, Zeeuwse Bibliotheek, Beeldbank Zeeland, recordnr. 107980
| geboortedatum = [[5 november]] [[1949]]
| geboorteplaats = Vlissingen (Flushing)
| overlijdensdatum = [[30 march]] [[2016]]
| overlijdensplaats = Middelburg
| beroep = Organist and composer
| VIAF = [http://viaf.org/viaf/100466296 B. Beekman]
}}
== Education ==
Bram Beekman studied organ at the Conservatory in Tilburg from 1967, until 1972, where he studied under Louis Toebosch. After obtaining several music diplomas, including the soloist diploma for organ cum laude (highest possible distinction in the Netherlands), he continued his organ studies with Anton Heiller in Vienna where he received the Prix d’Excellence (Prize in excellence) in 1975.In 1973 Beekman participated in the international organ competition in Brugge, during which he won the third prize. The competition took place within the framework of the Festival Musica Antiqua.

== Roles in Tilburg and Middelburg ==
Since 1980, Bram Beekman has been an organ professor at the Tilburg conservatory. He was appointed organist of the [[Oostkerk]] in Middelburg, in 1997. He regularly performs concerts in the Netherlands, and abroad. He has made several radio and television recordings. (Examples of these can be found below.) In 2008, he performed at the National Centre for the Performing Arts in Beijing, China.
[[Bestand:brambeekman_13825.jpg|thumb|left|250px|Organ concert of Bram Beekman in the Oostkerk in Middelburg, 15 June 1991, Zeeuwse Bibliotheek, Beeldbank Zeeland, recordnr. 13825]]
Beekman composed works for organ, choir and orchestra (see list of organ works)

== Bach ==
Beekman completed an integral recording of the organ works by Johann Sebastian Bach, performed on fourteen different baroque organs in the Netherlands. The total is accumulated in nine double CD’s on the label Lindenberg CD Productions. He also recorded the complete organ works by César Franck, at the Cavaillé-Coll organ of the John the Baptiste Cathedral in Perpignan, France. This recording comprises of three CD’s. In 2009 he recorded some of Bach’s work again, namely the Orgelbüchlein, at the De Rijckere organ on the [[Oostkerk]] in [[Middelburg]].

== Discography ==

=== CD’s ===
*Bach, Boëly en Beekman, Zefir, 2009.
*Alle Registers Open, Zefir, 2003.
*Toccata, PentaTone Music, 2002.
*Alpha & Omega, Lindenberg CD Productions, 1999.
*Romantic Recital, Lindenberg CD Productions, 1996.
*Bram Beekman - J.S. Bach - orgelwerken deel I t/m IX, Lindenberg CD Productions, 1990-1998.
<dd>I Schnitger-orgel AA-kerk Groningen.</dd>
<dd>II Schnitger-orgel Grote of St. Michaelskerk Zwolle / Bosch-orgel Vollenhove</dd>
<dd>III Hinsz-orgel Bovenkerk Kampen</dd>
<dd>IV Schnitger-orgel Martinikerk Groningen.</dd>
<dd>V Van Hagerbeer-orgel Nieuwe Kerk Amsterdam</dd>
<dd>VI Hocque-Heijneman-orgel St. Jan Den Bosch</dd>
<dd>VII Müller-orgels Haarlem (St. Bavo) en Leeuwarden (Jacobijnerkerk)</dd>
<dd>VIII Garrels-orgel Grote Kerk Maassluis</dd>
<dd>IX Schnitger-Van Hagerbeer orgel Laurenskerk te Alkmaar</dd>
*Kerkgang in Koorgang, Vista Records, 1995.
*César Franck Organworks, Lindenberg CD Productions, 1993.

=== LP’s ===
*Guilmant 1e Sonate / Dupré 2e Symfonie. KRO Eurosound ES46.213, 1975.
*Historische Orgels in Zeeland II. Werkgroep Muziek van het Koninklijk Zeeuwsch Genootschap der Wetenschappen. Siegro Studio’s 6810 869.

=== ORGAN COMPOSITIONS ===
*Psalm 24
*Variaties over Gezang 151
*Wilt heden nu treden
*Gelukkig is het land
*Komt nu met zang van zoet tonen
*Psalm 128, VOGG Partitabundel, 1980.
*Psalm 108, VOGG Muziekbijlagen, 1965-1991.
*Psalm 17, VOGG Partitabundel, 1999.

=== YOUTUBE CLIPS ===
*[http://www.youtube.com/watch?v=s6mDkEUokTs De Orgelmeesters (12).]
*[http://www.youtube.com/watch?v=Y75OqKnF4ig&feature=relmfu De Orgelmeesters (13).]

== Author ==
-Dingeman Wolfert (UCR), 2012

== Translator ==
-Marlin Wagtmans (UCR), 2012

== Editor ==
-Jordan Scott (UCR), 2017

== Bronnen ==
*Kluiver, J.H., ‘Historische Orgels in Zeeland II (Walcheren)’, in: [http://www.tijdschriftenbankzeeland.nl/issue/arc/1974-01-01/edition/0/page/23?query= Archief (1974) 23-135.]
*VOGG Partitabundels (1965-1991, 1980, 1999).
*[http://www.brambeekman.nl Bram Beekman.nl]

[[category:muziek]]
[[category:Kunst & cultuur]]
[[category:Zeeuwen]]
[[category:persoon]]
{{DEFAULTSORT:Beekman, Bram}}

Bram Beekman EN

2025-04-03T08:38:09Z

Johan Francke:

{{InfoboxPersoon
| afbeelding = [[Bestand:brambeekman_107980.jpg|200px]]
| naam = Bram Beekman
| onderschrift = Bram Beekman, photo: Jaap Wolterbeek, 1990, Zeeuwse Bibliotheek, Beeldbank Zeeland, recordnr. 107980
| born = [[5 november]] [[1949]]
| place of birth = Vlissingen (Flushing)
| date of death = [[30 march]] [[2016]]
| place of death = Middelburg
| profession = Organist and composer
| VIAF = [http://viaf.org/viaf/100466296 B. Beekman]
}}
== Education ==
Bram Beekman studied organ at the Conservatory in Tilburg from 1967, until 1972, where he studied under Louis Toebosch. After obtaining several music diplomas, including the soloist diploma for organ cum laude (highest possible distinction in the Netherlands), he continued his organ studies with Anton Heiller in Vienna where he received the Prix d’Excellence (Prize in excellence) in 1975.In 1973 Beekman participated in the international organ competition in Brugge, during which he won the third prize. The competition took place within the framework of the Festival Musica Antiqua.

== Roles in Tilburg and Middelburg ==
Since 1980, Bram Beekman has been an organ professor at the Tilburg conservatory. He was appointed organist of the [[Oostkerk]] in Middelburg, in 1997. He regularly performs concerts in the Netherlands, and abroad. He has made several radio and television recordings. (Examples of these can be found below.) In 2008, he performed at the National Centre for the Performing Arts in Beijing, China.
[[Bestand:brambeekman_13825.jpg|thumb|left|250px|Organ concert of Bram Beekman in the Oostkerk in Middelburg, 15 June 1991, Zeeuwse Bibliotheek, Beeldbank Zeeland, recordnr. 13825]]
Beekman composed works for organ, choir and orchestra (see list of organ works)

== Bach ==
Beekman completed an integral recording of the organ works by Johann Sebastian Bach, performed on fourteen different baroque organs in the Netherlands. The total is accumulated in nine double CD’s on the label Lindenberg CD Productions. He also recorded the complete organ works by César Franck, at the Cavaillé-Coll organ of the John the Baptiste Cathedral in Perpignan, France. This recording comprises of three CD’s. In 2009 he recorded some of Bach’s work again, namely the Orgelbüchlein, at the De Rijckere organ on the [[Oostkerk]] in [[Middelburg]].

== Discography ==

=== CD’s ===
*Bach, Boëly en Beekman, Zefir, 2009.
*Alle Registers Open, Zefir, 2003.
*Toccata, PentaTone Music, 2002.
*Alpha & Omega, Lindenberg CD Productions, 1999.
*Romantic Recital, Lindenberg CD Productions, 1996.
*Bram Beekman - J.S. Bach - orgelwerken deel I t/m IX, Lindenberg CD Productions, 1990-1998.
<dd>I Schnitger-orgel AA-kerk Groningen.</dd>
<dd>II Schnitger-orgel Grote of St. Michaelskerk Zwolle / Bosch-orgel Vollenhove</dd>
<dd>III Hinsz-orgel Bovenkerk Kampen</dd>
<dd>IV Schnitger-orgel Martinikerk Groningen.</dd>
<dd>V Van Hagerbeer-orgel Nieuwe Kerk Amsterdam</dd>
<dd>VI Hocque-Heijneman-orgel St. Jan Den Bosch</dd>
<dd>VII Müller-orgels Haarlem (St. Bavo) en Leeuwarden (Jacobijnerkerk)</dd>
<dd>VIII Garrels-orgel Grote Kerk Maassluis</dd>
<dd>IX Schnitger-Van Hagerbeer orgel Laurenskerk te Alkmaar</dd>
*Kerkgang in Koorgang, Vista Records, 1995.
*César Franck Organworks, Lindenberg CD Productions, 1993.

=== LP’s ===
*Guilmant 1e Sonate / Dupré 2e Symfonie. KRO Eurosound ES46.213, 1975.
*Historische Orgels in Zeeland II. Werkgroep Muziek van het Koninklijk Zeeuwsch Genootschap der Wetenschappen. Siegro Studio’s 6810 869.

=== ORGAN COMPOSITIONS ===
*Psalm 24
*Variaties over Gezang 151
*Wilt heden nu treden
*Gelukkig is het land
*Komt nu met zang van zoet tonen
*Psalm 128, VOGG Partitabundel, 1980.
*Psalm 108, VOGG Muziekbijlagen, 1965-1991.
*Psalm 17, VOGG Partitabundel, 1999.

=== YOUTUBE CLIPS ===
*[http://www.youtube.com/watch?v=s6mDkEUokTs De Orgelmeesters (12).]
*[http://www.youtube.com/watch?v=Y75OqKnF4ig&feature=relmfu De Orgelmeesters (13).]

== Author ==
-Dingeman Wolfert (UCR), 2012

== Translator ==
-Marlin Wagtmans (UCR), 2012

== Editor ==
-Jordan Scott (UCR), 2017

== Bronnen ==
*Kluiver, J.H., ‘Historische Orgels in Zeeland II (Walcheren)’, in: [http://www.tijdschriftenbankzeeland.nl/issue/arc/1974-01-01/edition/0/page/23?query= Archief (1974) 23-135.]
*VOGG Partitabundels (1965-1991, 1980, 1999).
*[http://www.brambeekman.nl Bram Beekman.nl]

[[category:muziek]]
[[category:Kunst & cultuur]]
[[category:Zeeuwen]]
[[category:persoon]]
{{DEFAULTSORT:Beekman, Bram}}

Suenonius Mandelgreen

2025-04-03T08:30:27Z

Johan Francke: /* Boekbinder */

{{InfoboxPersoon
| afbeelding = [[Bestand:Band_van_donker_bruinkarmijn_marokijn-KONB12-1792E15.jpeg|200px]]
| naam = Suenonius Mandelgreen
| onderschrift = Een boekband van donker bruinkarmijn marokijn door Suenonius Manelgreen uit 1736, bron: [https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/8/84/Band_van_donker_bruinkarmijn_marokijn-KONB12-1792E15.jpeg KB, Nationale Bibliotheek van Nederland, plaatskenmerk 1792 E 15, Publiek domein via Wikimedia Commons]
| geboortedatum = circa [[1710]]
| geboorteplaats = [[Uppsala]], [[Zweden]]{{SE}}
| overlijdensdatum = [[10 september]] [[1756]]
| overlijdensplaats = [[Middelburg]]
| nationaliteit = Zweeds {{SE}}
| beroep = [[boekbinder]], [[uitgever]] en [[vendumeester]]
}}
Suenonius Mandelgreen behoorde tot de top van de Nederlandse achttiende-eeuwse boekbinders en was daarnaast ook uitgever, vertaler en vendumeester.

== Boekbinder ==
Suenonius Mandelgreen was een uit Zweden afkomstige boekbinder. Hij werd geboren in Uppsala en leerde het vak van boekbinder in zijn moederland, waaronder het stempelen van boekbanden in bladgoud. Vervolgens werkte hij van 1736 tot aan zijn overlijden in 1758 in Middelburg. <ref> Leeuwen, Jan Storm van, “Een Unieke Boekband Gemaakt door Suenoius [sic] Mandelgreen”, in: [http://www.tijdschriftenbankzeeland.nl/issue/neh/1984-12-01/edition/0/page/11?query= ''Nehalennia'' 55 (1984) 9-10.]</ref>
Het was tot in de achttiende eeuw gebruikelijk dat een uitgever alleen het boekblok uitgaf. Mensen konden zelf een boekbinder kiezen om het van een (luxe) band naar wens te voorzien, zoals met het afgebeelde exemplaar van de familie Van Borssele van der Hooge gebeurde. Het boekblok daarvan was door Pieter Gillissen in Middelburg gedrukt.<ref>[http://www.zeeuwsarchief.nl/zeeuwse-verhalen/luxe-uitgave-uit-de-18e-eeuw/ Zeeuws Archief, blog Luxe boekband uit de 18de eeuw] en Leeuwen, Jan Storm van en Ronald M. Rijkse, Goud en velijn. Middelburgse boekbanden van de 17de tot de 19de eeuw (Middelburg: Stichting Zeeuwse katernen, 1992) 13.</ref>
[[Bestand:Boekband_Mandelgreen.jpg|thumb|right|250px|Boekband van roodmarokijn in goud gestempeld met een lintenpatroon uit 1755 door Suenonius Mandelgreen. De band werd gemaakt voor de familie Van Borssele van der Hooge (wapen centraal). In de hoeken bevinden zich cupido’s die pijlen afschieten op een vliegend hart. Bron: [http://www.zeeuwsarchief.nl/zeeuwse-verhalen/luxe-uitgave-uit-de-18e-eeuw/ Zeeuws Archief, Archief familie Van Borssele van der Hooge, inv. nr., 145a.]]]
Een zeer bijzondere boekband van Mandelgreens hand is in het bezit van de [[Koninklijke Bibliotheek]]. Het is de band ‘’Kern der Nederlandsche historie’’, dat feitelijk een cassette is waarin elf miniatuur-bandjes zijn opgenomen, die zich weer in een miniatuur boekenkast met vijf plankjes bevinden. Als een van de weinige boekbinders signeerde Mandelgreen zijn werk. Hij deed dit op diverse banden met de tekst ‘’Mandelgreen fecit.’’ Naast de [[Koninklijke Bibliotheek|KB]] (Den Haag), de [[Koninklijke Bibliotheek van België]] in Brussel, het [[Zeeuws Archief]] in Middelburg en de [[ZB Bibliotheek van Zeeland|ZB]] (Middelburg) bezit ook de [[British Library]] boekbanden van Mandelgreen. Mandelgreen vond waarschijnlijk opvolging van zijn kennis in de Vlissingse leerling en latere uitgever en boekbinder [[Jan Dane]].<ref> Leeuwen, Jan Storm van. “Een Unieke Boekband Gemaakt door Suenoius [sic] Mandelgreen”, in: [http://www.tijdschriftenbankzeeland.nl/issue/neh/1984-12-01/edition/0/page/5?query= ''Nehalennia'' 55 (1984) 3-7.] en Leeuwen, Jan Storm van en Ronald M. Rijkse, Goud en velijn. Middelburgse boekbanden van de 17de tot de 19de eeuw (Middelburg: Stichting Zeeuwse katernen, 1992) 21, 68.</ref> Mandelgreen wordt in de hoedanigheid van binder beschouwd als een van de beste representanten van zijn tijd.
dat lemma

== Uitgever, vertaler en vendumeester ==
Naast boekbinder was Mandelgreen veilinghouder, auctionier en uitgever. Bovendien werd hij in 1756 en 1757 in de stedelijke rekeningen als drukker genoemd. Vanaf 1752 was hij vertaler Deens en Zweeds van de stad Middelburg. Mandelgreen gaf ook muziek uit, zoals de ''Symfonie voor strijkorkest'' opus 1 van [[Christian Ernst Graf]], evenals diens ''Sei Sinfonie a violino primo, secondo, viola e basso.'' Bovendien kondigde de uitgever in de Middelburgsche Courant aan dat bij hen Graf’s “Trios, zynde VI Sonaten a Violons, vol. 2 é Basso” te krijgen was. Al waren zijn bezigheden als uitgever nevenzaken, Mandelgreen was een van de weinige muziekuitgevers die de 18deeeuwse Republiek rijk was. Zijn uitgave van Graf’s ''Sei Sinfonie'' is van verrassend goede kwaliteit.<ref>[https://www.encyclopedievanzeeland.nl/Muziekuitgeverijen Encyclopedie van Zeeland, lemma Muziekuitgeverijen, geraadpleegd 21 januari 2025.]</ref>

== Middelburgsche Courant ==
In 1758 startte Mandelgreen samen met [[Adam Laurens Callenfels]] en [[Louis Taillefert Davidsz.]] de uitgave van de [[Middelburgsche Courant]], waarvan het eerste exemplaar op 26 april van dat jaar verscheen en daarmee de op twee na oudste (nog voortgezette) krant is.<ref>[https://krantenbankzeeland.nl/issue/mco/1758-04-26/edition/0/page/1 ZB Krantenbank Zeeland, ‘’Middelburgsche Courant’’, 26 april 1758.]</ref> Vier maanden later zou Suenonius overlijden.

== Persoonlijk leven ==
Suenonius Mandelgreen was getrouwd met [[Anna Catharina Smitsbergen]] en had met haar tenminste twee zoons, [[Suenonius Christiaen Mandelgreen|Suenonius Christiaen]] en [[Isaak Mandelgreen|Isaak]], en dochter [[Cornelia Elizabeth Mandelgreen|Cornelia Elizabeth]]. Hij woonde met zijn gezin aan de Markt in [[Middelburg]].<ref>[http://www.zeeuwsarchief.nl/zeeuwse-verhalen/luxe-uitgave-uit-de-18e-eeuw/ Zeeuws Archief, blog Luxe boekband uit de 18de eeuw]</ref>

== Auteur ==
*Johan Francke, 2025.

== Literatuur ==
*Leeuwen, Jan Storm van. “Een Unieke Boekband Gemaakt door Suenoius [sic] Mandelgreen”, in: [http://www.tijdschriftenbankzeeland.nl/issue/neh/1984-12-01/edition/0/page/5?query= ''Nehalennia'' 55 (1984) 3-19.]
*Leeuwen, Jan Storm van en Ronald M. Rijkse, Goud en velijn. Middelburgse boekbanden van de 17de tot de 19de eeuw (Middelburg: Stichting Zeeuwse katernen, 1992).
*[http://www.zeeuwsarchief.nl/zeeuwse-verhalen/luxe-uitgave-uit-de-18e-eeuw/ Zeeuws Archief, blog Luxe boekband uit de 18de eeuw], geraadpleegd op 20 januari 2025.

== Noten ==
<references/>

{{DEFAULTSORT:Mandelgreen, Suenonius}}
[[Category:Kunst & cultuur]]
[[Category:Zeeuwen]]
[[Category:Letterkunde]]
[[Category:Geschiedenis]]

Suenonius Mandelgreen

2025-04-03T08:29:39Z

Johan Francke:

{{InfoboxPersoon
| afbeelding = [[Bestand:Band_van_donker_bruinkarmijn_marokijn-KONB12-1792E15.jpeg|200px]]
| naam = Suenonius Mandelgreen
| onderschrift = Een boekband van donker bruinkarmijn marokijn door Suenonius Manelgreen uit 1736, bron: [https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/8/84/Band_van_donker_bruinkarmijn_marokijn-KONB12-1792E15.jpeg KB, Nationale Bibliotheek van Nederland, plaatskenmerk 1792 E 15, Publiek domein via Wikimedia Commons]
| geboortedatum = circa [[1710]]
| geboorteplaats = [[Uppsala]], [[Zweden]]{{SE}}
| overlijdensdatum = [[10 september]] [[1756]]
| overlijdensplaats = [[Middelburg]]
| nationaliteit = Zweeds {{SE}}
| beroep = [[boekbinder]], [[uitgever]] en [[vendumeester]]
}}
Suenonius Mandelgreen behoorde tot de top van de Nederlandse achttiende-eeuwse boekbinders en was daarnaast ook uitgever, vertaler en vendumeester.

== Boekbinder ==
Suenonius Mandelgreen was een uit Zweden afkomstige boekbinder. Hij werd geboren in Uppsala en leerde het vak van boekbinder in zijn moederland, waaronder het stempelen van boekbanden in bladgoud. Vervolgens werkte hij van 1736 tot aan zijn overlijden in 1758 in Middelburg. <ref> Leeuwen, Jan Storm van, “Een Unieke Boekband Gemaakt door Suenoius [sic] Mandelgreen”, in: [http://www.tijdschriftenbankzeeland.nl/issue/neh/1984-12-01/edition/0/page/11?query= ''Nehalennia'' 55 (1984) 9-10.]</ref>
Het was tot in de achttiende eeuw gebruikelijk dat een uitgever alleen het boekblok uitgaf. Mensen konden zelf een boekbinder kiezen om het van een (luxe) band naar wens te voorzien, zoals met het afgebeelde exemplaar van de familie Van Borssele van der Hooge gebeurde. Het boekblok daarvan was door Pieter Gillissen in Middelburg gedrukt.<ref>[http://www.zeeuwsarchief.nl/zeeuwse-verhalen/luxe-uitgave-uit-de-18e-eeuw/ Zeeuws Archief, blog Luxe boekband uit de 18de eeuw] en Leeuwen, Jan Storm van en Ronald M. Rijkse, Goud en velijn. Middelburgse boekbanden van de 17de tot de 19de eeuw (Middelburg: Stichting Zeeuwse katernen, 1992) 13.</ref>
[[Bestand:Boekband_Mandelgreen.jpg|thumb|right|250px|Boekband van roodmarokijn in goud gestempeld met een lintenpatroon uit 1755 door Suenonius Mandelgreen. De band werd gemaakt voor de familie Van Borssele van der Hooge (wapen centraal). In de hoeken bevinden zich cupido’s die pijlen afschieten op een vliegend hart. Bron: [http://www.zeeuwsarchief.nl/zeeuwse-verhalen/luxe-uitgave-uit-de-18e-eeuw/ Zeeuws Archief, Archief familie Van Borssele van der Hooge, inv. nr., 145a.]]]
Een zeer bijzondere boekband van Mandelgreens hand is in het bezit van de [[Koninklijke Bibliotheek]]. Het is de band ‘’Kern der Nederlandsche historie’’, dat feitelijk een cassette is waarin elf miniatuur-bandjes zijn opgenomen, die zich weer in een miniatuur boekenkast met vijf plankjes bevinden. Als een van de weinige boekbinders signeerde Mandelgreen zijn werk. Hij deed dit op diverse banden met de tekst ‘’Mandelgreen fecit.’’ Naast de [[Koninklijke Bibliotheek|KB]] (Den Haag), de [[Koninklijke Bibliotheek van België]] in Brussel, het [[Zeeuws Archief]] in Middelburg en de [[ZB Bibliotheek van Zeeland|ZB]] (Middelburg) bezit ook de [[British Library]] boekbanden van Mandelgreen. Mandelgreen vond waarschijnlijk opvolging van zijn kennis in de Vlissingse leerling en latere uitgever en boekbinder [[Jan Dane]]<ref> Leeuwen, Jan Storm van. “Een Unieke Boekband Gemaakt door Suenoius [sic] Mandelgreen”, in: [http://www.tijdschriftenbankzeeland.nl/issue/neh/1984-12-01/edition/0/page/5?query= ''Nehalennia'' 55 (1984) 3-7.] en Leeuwen, Jan Storm van en Ronald M. Rijkse, Goud en velijn. Middelburgse boekbanden van de 17de tot de 19de eeuw (Middelburg: Stichting Zeeuwse katernen, 1992) 21, 68.</ref> Mandelgreen wordt in de hoedanigheid van binder beschouwd als een van de beste representanten van zijn tijd.
dat lemma
== Uitgever, vertaler en vendumeester ==
Naast boekbinder was Mandelgreen veilinghouder, auctionier en uitgever. Bovendien werd hij in 1756 en 1757 in de stedelijke rekeningen als drukker genoemd. Vanaf 1752 was hij vertaler Deens en Zweeds van de stad Middelburg. Mandelgreen gaf ook muziek uit, zoals de ''Symfonie voor strijkorkest'' opus 1 van [[Christian Ernst Graf]], evenals diens ''Sei Sinfonie a violino primo, secondo, viola e basso.'' Bovendien kondigde de uitgever in de Middelburgsche Courant aan dat bij hen Graf’s “Trios, zynde VI Sonaten a Violons, vol. 2 é Basso” te krijgen was. Al waren zijn bezigheden als uitgever nevenzaken, Mandelgreen was een van de weinige muziekuitgevers die de 18deeeuwse Republiek rijk was. Zijn uitgave van Graf’s ''Sei Sinfonie'' is van verrassend goede kwaliteit.<ref>[https://www.encyclopedievanzeeland.nl/Muziekuitgeverijen Encyclopedie van Zeeland, lemma Muziekuitgeverijen, geraadpleegd 21 januari 2025.]</ref>

== Middelburgsche Courant ==
In 1758 startte Mandelgreen samen met [[Adam Laurens Callenfels]] en [[Louis Taillefert Davidsz.]] de uitgave van de [[Middelburgsche Courant]], waarvan het eerste exemplaar op 26 april van dat jaar verscheen en daarmee de op twee na oudste (nog voortgezette) krant is.<ref>[https://krantenbankzeeland.nl/issue/mco/1758-04-26/edition/0/page/1 ZB Krantenbank Zeeland, ‘’Middelburgsche Courant’’, 26 april 1758.]</ref> Vier maanden later zou Suenonius overlijden.

== Persoonlijk leven ==
Suenonius Mandelgreen was getrouwd met [[Anna Catharina Smitsbergen]] en had met haar tenminste twee zoons, [[Suenonius Christiaen Mandelgreen|Suenonius Christiaen]] en [[Isaak Mandelgreen|Isaak]], en dochter [[Cornelia Elizabeth Mandelgreen|Cornelia Elizabeth]]. Hij woonde met zijn gezin aan de Markt in [[Middelburg]].<ref>[http://www.zeeuwsarchief.nl/zeeuwse-verhalen/luxe-uitgave-uit-de-18e-eeuw/ Zeeuws Archief, blog Luxe boekband uit de 18de eeuw]</ref>

== Auteur ==
*Johan Francke, 2025.

== Literatuur ==
*Leeuwen, Jan Storm van. “Een Unieke Boekband Gemaakt door Suenoius [sic] Mandelgreen”, in: [http://www.tijdschriftenbankzeeland.nl/issue/neh/1984-12-01/edition/0/page/5?query= ''Nehalennia'' 55 (1984) 3-19.]
*Leeuwen, Jan Storm van en Ronald M. Rijkse, Goud en velijn. Middelburgse boekbanden van de 17de tot de 19de eeuw (Middelburg: Stichting Zeeuwse katernen, 1992).
*[http://www.zeeuwsarchief.nl/zeeuwse-verhalen/luxe-uitgave-uit-de-18e-eeuw/ Zeeuws Archief, blog Luxe boekband uit de 18de eeuw], geraadpleegd op 20 januari 2025.

== Noten ==
<references/>

{{DEFAULTSORT:Mandelgreen, Suenonius}}
[[Category:Kunst & cultuur]]
[[Category:Zeeuwen]]
[[Category:Letterkunde]]
[[Category:Geschiedenis]]

Suenonius Mandelgreen

2025-04-03T08:28:39Z

Johan Francke:

{{InfoboxPersoon
| afbeelding = [[Bestand:Band_van_donker_bruinkarmijn_marokijn-KONB12-1792E15.jpeg|200px]]
| naam = Suenonius Mandelgreen
| onderschrift = Een boekband van donker bruinkarmijn marokijn door Suenonius Manelgreen uit 1736, bron: [https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/8/84/Band_van_donker_bruinkarmijn_marokijn-KONB12-1792E15.jpeg KB, Nationale Bibliotheek van Nederland, plaatskenmerk 1792 E 15, Publiek domein via Wikimedia Commons]
| geboortedatum = circa [[1710]]
| geboorteplaats = [[Uppsala]], [[Zweden]]{{SE}}
| overlijdensdatum = [[10 september]] [[1756]]
| overlijdensplaats = [[Middelburg]]
| nationaliteit = Zweeds {{SE}}
| beroep = [[boekbinder]], [[uitgever]] en [[vendumeester]]
}}
Suenonius Mandelgreen behoorde tot de top van de Nederlandse achttiende-eeuwse boekbinders en was daarnaast ook uitgever, vertaler en vendumeester.

== Boekbinder ==
Suenonius Mandelgreen was een uit Zweden afkomstige boekbinder. Hij werd geboren in Uppsala en leerde het vak van boekbinder in zijn moederland, waaronder het stempelen van boekbanden in bladgoud. Vervolgens werkte hij van 1736 tot aan zijn overlijden in 1758 in Middelburg. <ref> Leeuwen, Jan Storm van, “Een Unieke Boekband Gemaakt door Suenoius [sic] Mandelgreen”, in: [http://www.tijdschriftenbankzeeland.nl/issue/neh/1984-12-01/edition/0/page/11?query= ''Nehalennia'' 55 (1984) 9-10.]</ref>
Het was tot in de achttiende eeuw gebruikelijk dat een uitgever alleen het boekblok uitgaf. Mensen konden zelf een boekbinder kiezen om het van een (luxe) band naar wens te voorzien, zoals met het afgebeelde exemplaar van de familie Van Borssele van der Hooge gebeurde. Het boekblok daarvan was door Pieter Gillissen in Middelburg gedrukt.<ref>[http://www.zeeuwsarchief.nl/zeeuwse-verhalen/luxe-uitgave-uit-de-18e-eeuw/ Zeeuws Archief, blog Luxe boekband uit de 18de eeuw] en Leeuwen, Jan Storm van en Ronald M. Rijkse, Goud en velijn. Middelburgse boekbanden van de 17de tot de 19de eeuw (Middelburg: Stichting Zeeuwse katernen, 1992) 13.</ref>
[[Bestand:Boekband_Mandelgreen.jpg|thumb|right|250px|Boekband van roodmarokijn in goud gestempeld met een lintenpatroon uit 1755 door Suenonius Mandelgreen. De band werd gemaakt voor de familie Van Borssele van der Hooge (wapen centraal). In de hoeken bevinden zich cupido’s die pijlen afschieten op een vliegend hart. Bron: [http://www.zeeuwsarchief.nl/zeeuwse-verhalen/luxe-uitgave-uit-de-18e-eeuw/ Zeeuws Archief, Archief familie Van Borssele van der Hooge, inv. nr., 145a.]]]
Een zeer bijzondere boekband van Mandelgreens hand is in het bezit van de [[Koninklijke Bibliotheek]]. Het is de band ‘’Kern der Nederlandsche historie’’, dat feitelijk een cassette is waarin elf miniatuur-bandjes zijn opgenomen, die zich weer in een miniatuur boekenkast met vijf plankjes bevinden. Als een van de weinige boekbinders signeerde Mandelgreen zijn werk. Hij deed dit op diverse banden met de tekst ‘’Mandelgreen fecit.’’ Naast de [[Koninklijke Bibliotheek|KB]] (Den Haag), de [[Koninklijke Bibliotheek van België]] in Brussel, het [[Zeeuws Archief]] in Middelburg en de [[ZB Bibliotheek van Zeeland|ZB]] (Middelburg) bezit ook de [[British Library]] boekbanden van Mandelgreen. Mandelgreen vond waarschijnlijk opvolging van zijn kennis in de Vlissingse leerling en latere uitgever en boekbinder [[Jan Dane]]<ref> Leeuwen, Jan Storm van. “Een Unieke Boekband Gemaakt door Suenoius [sic] Mandelgreen”, in: [http://www.tijdschriftenbankzeeland.nl/issue/neh/1984-12-01/edition/0/page/5?query= ''Nehalennia'' 55 (1984) 3-7.] en Leeuwen, Jan Storm van en Ronald M. Rijkse, Goud en velijn. Middelburgse boekbanden van de 17de tot de 19de eeuw (Middelburg: Stichting Zeeuwse katernen, 1992) 21, 68.</ref> Mandelgreen wordt in de hoedanigheid van binder beschouwd als een van de beste representanten van zijn tijd.
dat lemma
== Uitgever, vertaler en vendumeester ==
Naast boekbinder was Mandelgreen veilinghouder, auctionier en uitgever. Bovendien werd hij in 1756 en 1757 in de stedelijke rekeningen als drukker genoemd. Vanaf 1752 was hij vertaler Deens en Zweeds van de stad Middelburg. Mandelgreen gaf ook muziek uit, zoals de ''Symfonie voor strijkorkest'' opus 1 van [[Christian Ernst Graf]], evenals diens ''Sei Sinfonie a violino primo, secondo, viola e basso.'' Bovendien kondigde de uitgever in de Middelburgsche Courant aan dat bij hen Graf’s “Trios, zynde VI Sonaten a Violons, vol. 2 é Basso” te krijgen was. Al waren zijn bezigheden als uitgever nevenzaken, Mandelgreen was een van de weinige muziekuitgevers die de 18deeeuwse Republiek rijk was. Zijn uitgave van Graf’s ''Sei Sinfonie'' is van verrassend goede kwaliteit.<ref>[https://www.encyclopedievanzeeland.nl/Muziekuitgeverijen Encyclopedie van Zeeland, lemma Muziekuitgeverijen, geraadpleegd 21 januari 2025.]</ref>

== Middelburgsche Courant ==
In 1758 startte Mandelgreen samen met [[Adam Laurens Callenfels]] en [[Louis Taillefert Davidsz.]] de uitgave van de [[Middelburgsche Courant]], waarvan het eerste exemplaar op 26 april van dat jaar verscheen en daarmee de op twee na oudste (nog voortgezette) krant is.<ref>[https://krantenbankzeeland.nl/issue/mco/1758-04-26/edition/0/page/1 ZB Krantenbank Zeeland, ‘’Middelburgsche Courant’’, 26 april 1758.]</ref> Vier maanden later zou Suenonius overlijden.

== Persoonlijk leven ==
Suenonius Mandelgreen was getrouwd met [[Anna Catharina Smitsbergen]] en had met haar tenminste twee zoons, [[Suenonius Christiaen Mandelgreen|Suenonius Christiaen]] en [[Isaak Mandelgreen|Isaak]], en dochter [[Cornelia Elizabeth Mandelgreen|Cornelia Elizabeth]]. Hij woonde met zijn gezin aan de Markt in [[Middelburg]].<ref>[http://www.zeeuwsarchief.nl/zeeuwse-verhalen/luxe-uitgave-uit-de-18e-eeuw/ Zeeuws Archief, blog Luxe boekband uit de 18de eeuw]</ref>

== Literatuur ==
*Leeuwen, Jan Storm van. “Een Unieke Boekband Gemaakt door Suenoius [sic] Mandelgreen”, in: [http://www.tijdschriftenbankzeeland.nl/issue/neh/1984-12-01/edition/0/page/5?query= ''Nehalennia'' 55 (1984) 3-19.]
*Leeuwen, Jan Storm van en Ronald M. Rijkse, Goud en velijn. Middelburgse boekbanden van de 17de tot de 19de eeuw (Middelburg: Stichting Zeeuwse katernen, 1992).
*[http://www.zeeuwsarchief.nl/zeeuwse-verhalen/luxe-uitgave-uit-de-18e-eeuw/ Zeeuws Archief, blog Luxe boekband uit de 18de eeuw], geraadpleegd op 20 januari 2025.

== Noten ==
<references/>

{{DEFAULTSORT:Mandelgreen, Suenonius}}
[[Category:Kunst & cultuur]]
[[Category:Zeeuwen]]
[[Category:Letterkunde]]
[[Category:Geschiedenis]]

Suenonius Mandelgreen

2025-04-03T08:26:45Z

Johan Francke:

{{InfoboxPersoon
| afbeelding = [[Bestand:Band_van_donker_bruinkarmijn_marokijn-KONB12-1792E15.jpg|200px]]
| naam = Suenonius Mandelgreen
| onderschrift = Een boekband van donker bruinkarmijn marokijn door Suenonius Manelgreen uit 1736, bron: [https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/8/84/Band_van_donker_bruinkarmijn_marokijn-KONB12-1792E15.jpeg KB, Nationale Bibliotheek van Nederland, plaatskenmerk 1792 E 15, Publiek domein via Wikimedia Commons]
| geboortedatum = circa [[1710]]
| geboorteplaats = [[Uppsala]], [[Zweden]]{{SE}}
| overlijdensdatum = [[10 september]] [[1756]]
| overlijdensplaats = [[Middelburg]]
| nationaliteit = Zweeds {{SE}}
| beroep = [[boekbinder]], [[uitgever]] en [[vendumeester]]
}}
Suenonius Mandelgreen behoorde tot de top van de Nederlandse achttiende-eeuwse boekbinders en was daarnaast ook uitgever, vertaler en vendumeester.

== Boekbinder ==
Suenonius Mandelgreen was een uit Zweden afkomstige boekbinder. Hij werd geboren in Uppsala en leerde het vak van boekbinder in zijn moederland, waaronder het stempelen van boekbanden in bladgoud. Vervolgens werkte hij van 1736 tot aan zijn overlijden in 1758 in Middelburg. <ref> Leeuwen, Jan Storm van, “Een Unieke Boekband Gemaakt door Suenoius [sic] Mandelgreen”, in: [http://www.tijdschriftenbankzeeland.nl/issue/neh/1984-12-01/edition/0/page/11?query= ''Nehalennia'' 55 (1984) 9-10.]</ref>
Het was tot in de achttiende eeuw gebruikelijk dat een uitgever alleen het boekblok uitgaf. Mensen konden zelf een boekbinder kiezen om het van een (luxe) band naar wens te voorzien, zoals met het afgebeelde exemplaar van de familie Van Borssele van der Hooge gebeurde. Het boekblok daarvan was door Pieter Gillissen in Middelburg gedrukt.<ref>[http://www.zeeuwsarchief.nl/zeeuwse-verhalen/luxe-uitgave-uit-de-18e-eeuw/ Zeeuws Archief, blog Luxe boekband uit de 18de eeuw] en Leeuwen, Jan Storm van en Ronald M. Rijkse, Goud en velijn. Middelburgse boekbanden van de 17de tot de 19de eeuw (Middelburg: Stichting Zeeuwse katernen, 1992) 13.</ref>
[[Bestand:Boekband_Mandelgreen.jpg|thumb|right|250px|Boekband van roodmarokijn in goud gestempeld met een lintenpatroon uit 1755 door Suenonius Mandelgreen. De band werd gemaakt voor de familie Van Borssele van der Hooge (wapen centraal). In de hoeken bevinden zich cupido’s die pijlen afschieten op een vliegend hart. Bron: [http://www.zeeuwsarchief.nl/zeeuwse-verhalen/luxe-uitgave-uit-de-18e-eeuw/ Zeeuws Archief, Archief familie Van Borssele van der Hooge, inv. nr., 145a.]]]
Een zeer bijzondere boekband van Mandelgreens hand is in het bezit van de [[Koninklijke Bibliotheek]]. Het is de band ‘’Kern der Nederlandsche historie’’, dat feitelijk een cassette is waarin elf miniatuur-bandjes zijn opgenomen, die zich weer in een miniatuur boekenkast met vijf plankjes bevinden. Als een van de weinige boekbinders signeerde Mandelgreen zijn werk. Hij deed dit op diverse banden met de tekst ‘’Mandelgreen fecit.’’ Naast de [[Koninklijke Bibliotheek|KB]] (Den Haag), de [[Koninklijke Bibliotheek van België]] in Brussel, het [[Zeeuws Archief]] in Middelburg en de [[ZB Bibliotheek van Zeeland|ZB]] (Middelburg) bezit ook de [[British Library]] boekbanden van Mandelgreen. Mandelgreen vond waarschijnlijk opvolging van zijn kennis in de Vlissingse leerling en latere uitgever en boekbinder [[Jan Dane]]<ref> Leeuwen, Jan Storm van. “Een Unieke Boekband Gemaakt door Suenoius [sic] Mandelgreen”, in: [http://www.tijdschriftenbankzeeland.nl/issue/neh/1984-12-01/edition/0/page/5?query= ''Nehalennia'' 55 (1984) 3-7.] en Leeuwen, Jan Storm van en Ronald M. Rijkse, Goud en velijn. Middelburgse boekbanden van de 17de tot de 19de eeuw (Middelburg: Stichting Zeeuwse katernen, 1992) 21, 68.</ref> Mandelgreen wordt in de hoedanigheid van binder beschouwd als een van de beste representanten van zijn tijd.
dat lemma
== Uitgever, vertaler en vendumeester ==
Naast boekbinder was Mandelgreen veilinghouder, auctionier en uitgever. Bovendien werd hij in 1756 en 1757 in de stedelijke rekeningen als drukker genoemd. Vanaf 1752 was hij vertaler Deens en Zweeds van de stad Middelburg. Mandelgreen gaf ook muziek uit, zoals de ''Symfonie voor strijkorkest'' opus 1 van [[Christian Ernst Graf]], evenals diens ''Sei Sinfonie a violino primo, secondo, viola e basso.'' Bovendien kondigde de uitgever in de Middelburgsche Courant aan dat bij hen Graf’s “Trios, zynde VI Sonaten a Violons, vol. 2 é Basso” te krijgen was. Al waren zijn bezigheden als uitgever nevenzaken, Mandelgreen was een van de weinige muziekuitgevers die de 18deeeuwse Republiek rijk was. Zijn uitgave van Graf’s ''Sei Sinfonie'' is van verrassend goede kwaliteit.<ref>[https://www.encyclopedievanzeeland.nl/Muziekuitgeverijen Encyclopedie van Zeeland, lemma Muziekuitgeverijen, geraadpleegd 21 januari 2025.]</ref>

== Middelburgsche Courant ==
In 1758 startte Mandelgreen samen met [[Adam Laurens Callenfels]] en [[Louis Taillefert Davidsz.]] de uitgave van de [[Middelburgsche Courant]], waarvan het eerste exemplaar op 26 april van dat jaar verscheen en daarmee de op twee na oudste (nog voortgezette) krant is.<ref>[https://krantenbankzeeland.nl/issue/mco/1758-04-26/edition/0/page/1 ZB Krantenbank Zeeland, ‘’Middelburgsche Courant’’, 26 april 1758.]</ref> Vier maanden later zou Suenonius overlijden.

== Persoonlijk leven ==
Suenonius Mandelgreen was getrouwd met [[Anna Catharina Smitsbergen]] en had met haar tenminste twee zoons, [[Suenonius Christiaen Mandelgreen|Suenonius Christiaen]] en [[Isaak Mandelgreen|Isaak]], en dochter [[Cornelia Elizabeth Mandelgreen|Cornelia Elizabeth]]. Hij woonde met zijn gezin aan de Markt in [[Middelburg]].<ref>[http://www.zeeuwsarchief.nl/zeeuwse-verhalen/luxe-uitgave-uit-de-18e-eeuw/ Zeeuws Archief, blog Luxe boekband uit de 18de eeuw]</ref>

== Literatuur ==
*Leeuwen, Jan Storm van. “Een Unieke Boekband Gemaakt door Suenoius [sic] Mandelgreen”, in: [http://www.tijdschriftenbankzeeland.nl/issue/neh/1984-12-01/edition/0/page/5?query= ''Nehalennia'' 55 (1984) 3-19.]
*Leeuwen, Jan Storm van en Ronald M. Rijkse, Goud en velijn. Middelburgse boekbanden van de 17de tot de 19de eeuw (Middelburg: Stichting Zeeuwse katernen, 1992).
*[http://www.zeeuwsarchief.nl/zeeuwse-verhalen/luxe-uitgave-uit-de-18e-eeuw/ Zeeuws Archief, blog Luxe boekband uit de 18de eeuw], geraadpleegd op 20 januari 2025.

== Noten ==
<references/>

{{DEFAULTSORT:Mandelgreen, Suenonius}}
[[Category:Kunst & cultuur]]
[[Category:Zeeuwen]]
[[Category:Letterkunde]]
[[Category:Geschiedenis]]

Suenonius Mandelgreen

2025-04-03T08:26:01Z

Johan Francke:

{{InfoboxPersoon
| afbeelding = [[Bestand:Band van donker bruinkarmijn marokijn-KONB12-1792E15.jpg|200px]]
| naam = Suenonius Mandelgreen
| onderschrift = Een boekband van donker bruinkarmijn marokijn door Suenonius Manelgreen uit 1736, bron: [https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/8/84/Band_van_donker_bruinkarmijn_marokijn-KONB12-1792E15.jpeg KB, Nationale Bibliotheek van Nederland, plaatskenmerk 1792 E 15, Publiek domein via Wikimedia Commons]
| geboortedatum = circa [[1710]]
| geboorteplaats = [[Uppsala]], [[Zweden]]{{SE}}
| overlijdensdatum = [[10 september]] [[1756]]
| overlijdensplaats = [[Middelburg]]
| nationaliteit = Zweeds {{SE}}
| beroep = [[boekbinder]], [[uitgever]] en [[vendumeester]]
}}
Suenonius Mandelgreen behoorde tot de top van de Nederlandse achttiende-eeuwse boekbinders en was daarnaast ook uitgever, vertaler en vendumeester.

== Boekbinder ==
Suenonius Mandelgreen was een uit Zweden afkomstige boekbinder. Hij werd geboren in Uppsala en leerde het vak van boekbinder in zijn moederland, waaronder het stempelen van boekbanden in bladgoud. Vervolgens werkte hij van 1736 tot aan zijn overlijden in 1758 in Middelburg. <ref> Leeuwen, Jan Storm van, “Een Unieke Boekband Gemaakt door Suenoius [sic] Mandelgreen”, in: [http://www.tijdschriftenbankzeeland.nl/issue/neh/1984-12-01/edition/0/page/11?query= ''Nehalennia'' 55 (1984) 9-10.]</ref>
Het was tot in de achttiende eeuw gebruikelijk dat een uitgever alleen het boekblok uitgaf. Mensen konden zelf een boekbinder kiezen om het van een (luxe) band naar wens te voorzien, zoals met het afgebeelde exemplaar van de familie Van Borssele van der Hooge gebeurde. Het boekblok daarvan was door Pieter Gillissen in Middelburg gedrukt.<ref>[http://www.zeeuwsarchief.nl/zeeuwse-verhalen/luxe-uitgave-uit-de-18e-eeuw/ Zeeuws Archief, blog Luxe boekband uit de 18de eeuw] en Leeuwen, Jan Storm van en Ronald M. Rijkse, Goud en velijn. Middelburgse boekbanden van de 17de tot de 19de eeuw (Middelburg: Stichting Zeeuwse katernen, 1992) 13.</ref>
[[Bestand:Boekband_Mandelgreen.jpg|thumb|right|250px|Boekband van roodmarokijn in goud gestempeld met een lintenpatroon uit 1755 door Suenonius Mandelgreen. De band werd gemaakt voor de familie Van Borssele van der Hooge (wapen centraal). In de hoeken bevinden zich cupido’s die pijlen afschieten op een vliegend hart. Bron: [http://www.zeeuwsarchief.nl/zeeuwse-verhalen/luxe-uitgave-uit-de-18e-eeuw/ Zeeuws Archief, Archief familie Van Borssele van der Hooge, inv. nr., 145a.]]]
Een zeer bijzondere boekband van Mandelgreens hand is in het bezit van de [[Koninklijke Bibliotheek]]. Het is de band ‘’Kern der Nederlandsche historie’’, dat feitelijk een cassette is waarin elf miniatuur-bandjes zijn opgenomen, die zich weer in een miniatuur boekenkast met vijf plankjes bevinden. Als een van de weinige boekbinders signeerde Mandelgreen zijn werk. Hij deed dit op diverse banden met de tekst ‘’Mandelgreen fecit.’’ Naast de [[Koninklijke Bibliotheek|KB]] (Den Haag), de [[Koninklijke Bibliotheek van België]] in Brussel, het [[Zeeuws Archief]] in Middelburg en de [[ZB Bibliotheek van Zeeland|ZB]] (Middelburg) bezit ook de [[British Library]] boekbanden van Mandelgreen. Mandelgreen vond waarschijnlijk opvolging van zijn kennis in de Vlissingse leerling en latere uitgever en boekbinder [[Jan Dane]]<ref> Leeuwen, Jan Storm van. “Een Unieke Boekband Gemaakt door Suenoius [sic] Mandelgreen”, in: [http://www.tijdschriftenbankzeeland.nl/issue/neh/1984-12-01/edition/0/page/5?query= ''Nehalennia'' 55 (1984) 3-7.] en Leeuwen, Jan Storm van en Ronald M. Rijkse, Goud en velijn. Middelburgse boekbanden van de 17de tot de 19de eeuw (Middelburg: Stichting Zeeuwse katernen, 1992) 21, 68.</ref> Mandelgreen wordt in de hoedanigheid van binder beschouwd als een van de beste representanten van zijn tijd.
dat lemma
== Uitgever, vertaler en vendumeester ==
Naast boekbinder was Mandelgreen veilinghouder, auctionier en uitgever. Bovendien werd hij in 1756 en 1757 in de stedelijke rekeningen als drukker genoemd. Vanaf 1752 was hij vertaler Deens en Zweeds van de stad Middelburg. Mandelgreen gaf ook muziek uit, zoals de ''Symfonie voor strijkorkest'' opus 1 van [[Christian Ernst Graf]], evenals diens ''Sei Sinfonie a violino primo, secondo, viola e basso.'' Bovendien kondigde de uitgever in de Middelburgsche Courant aan dat bij hen Graf’s “Trios, zynde VI Sonaten a Violons, vol. 2 é Basso” te krijgen was. Al waren zijn bezigheden als uitgever nevenzaken, Mandelgreen was een van de weinige muziekuitgevers die de 18deeeuwse Republiek rijk was. Zijn uitgave van Graf’s ''Sei Sinfonie'' is van verrassend goede kwaliteit.<ref>[https://www.encyclopedievanzeeland.nl/Muziekuitgeverijen Encyclopedie van Zeeland, lemma Muziekuitgeverijen, geraadpleegd 21 januari 2025.]</ref>

== Middelburgsche Courant ==
In 1758 startte Mandelgreen samen met [[Adam Laurens Callenfels]] en [[Louis Taillefert Davidsz.]] de uitgave van de [[Middelburgsche Courant]], waarvan het eerste exemplaar op 26 april van dat jaar verscheen en daarmee de op twee na oudste (nog voortgezette) krant is.<ref>[https://krantenbankzeeland.nl/issue/mco/1758-04-26/edition/0/page/1 ZB Krantenbank Zeeland, ‘’Middelburgsche Courant’’, 26 april 1758.]</ref> Vier maanden later zou Suenonius overlijden.

== Persoonlijk leven ==
Suenonius Mandelgreen was getrouwd met [[Anna Catharina Smitsbergen]] en had met haar tenminste twee zoons, [[Suenonius Christiaen Mandelgreen|Suenonius Christiaen]] en [[Isaak Mandelgreen|Isaak]], en dochter [[Cornelia Elizabeth Mandelgreen|Cornelia Elizabeth]]. Hij woonde met zijn gezin aan de Markt in [[Middelburg]].<ref>[http://www.zeeuwsarchief.nl/zeeuwse-verhalen/luxe-uitgave-uit-de-18e-eeuw/ Zeeuws Archief, blog Luxe boekband uit de 18de eeuw]</ref>

== Literatuur ==
*Leeuwen, Jan Storm van. “Een Unieke Boekband Gemaakt door Suenoius [sic] Mandelgreen”, in: [http://www.tijdschriftenbankzeeland.nl/issue/neh/1984-12-01/edition/0/page/5?query= ''Nehalennia'' 55 (1984) 3-19.]
*Leeuwen, Jan Storm van en Ronald M. Rijkse, Goud en velijn. Middelburgse boekbanden van de 17de tot de 19de eeuw (Middelburg: Stichting Zeeuwse katernen, 1992).
*[http://www.zeeuwsarchief.nl/zeeuwse-verhalen/luxe-uitgave-uit-de-18e-eeuw/ Zeeuws Archief, blog Luxe boekband uit de 18de eeuw], geraadpleegd op 20 januari 2025.

== Noten ==
<references/>

{{DEFAULTSORT:Mandelgreen, Suenonius}}
[[Category:Kunst & cultuur]]
[[Category:Zeeuwen]]
[[Category:Letterkunde]]
[[Category:Geschiedenis]]

Suenonius Mandelgreen

2025-04-03T08:24:43Z

Johan Francke: